Mikroskopowe zapalenie naczyń – przyczyny, objawy, leczenie

Mikroskopowe zapalenie naczyń to dolegliwość ze spektrum chorób reumatycznych związanych z produkcją autoprzeciwciał uszkadzających komórki i tkanki organizmu, w tym przypadku komórki naczyń małego kalibru. Jest to schorzenie przewlekłe i rzadkie, które zaczyna się bardzo nieswoistymi objawami ogólnymi (osłabienie, spadek wagi ciała, stany podgorączkowe). Jak wygląda leczenie mikroskopowego zapalenia naczyń?

Co to jest mikroskopowe zapalenie naczyń i jakie są przyczyny?

Mikroskopowe zapalenie naczyń (polyangiitis microscopica; microscopic polyangiitis; MPA) to dość rzadka choroba ze spektrum schorzeń reumatycznych. Proces zapalny prowadzący do zmian martwiczych toczy się w obrębie małych naczyń (rzadziej naczyń średniego kalibru) – zarówno tętniczych, żylnych, jak i włosowatych.

Najczęściej zmianom podlegają naczynia w obrębie nerek i płuc, stąd też objawy narządowe (wymienione poniżej) dotyczą przede wszystkim właśnie tych organów. Zanim jednak rozwiną się objawy narządowe, obserwuje się mało specyficzne objawy ogólne mogące nasuwać podejrzenie innych rozpoznań, w tym choroby nowotworowej.

U podłoża patogenezy choroby najprawdopodobniej leży uszkadzanie ścian naczyń przez kompleksy immunologiczne, w skład których wchodzą przeciwciała produkowane przez organizm przeciwko własnym tkankom.

Na mikroskopowe zapalenie naczyń częściej chorują mężczyźni, a szczyt rozpoznań przypada w 56. dekadzie życia.

Mikroskopowe zapalenie naczyń – objawy

Jak już wspomniano, proces chorobowy w tej chorobie reumatycznej najczęściej dotyczy naczyń nerek (a konkretnie kłębuszków nerkowych) i płuc. Zanim jednak dojdzie do symptomów narządowych, stwierdza się występowanie bardzo niespecyficznych objawów ogólnych, takich jak:

  • niewyjaśnione stany podgorączkowe lub gorączka,
  • osłabienie,
  • spadek masy ciała.

Jeśli dojdzie do zmian w płucach, objawiają się one: kaszlem, krwiopluciem, dusznościami, bólami w klatce piersiowej. W skrajnych sytuacjach może dojść do rozległego krwawienia pęcherzykowego.

Zmiany w nerkach mają charakter kłębuszkowego zapalenia nerek, które może mieć różny przebieg – od łagodnych postaci po gwałtownie postępujące kłębuszkowe zapalenie nerek. Choroba może doprowadzić do niewydolności nerek.

Mikroskopowe zapalenie naczyń może dotyczyć także drobnych naczyń w obrębie skóry. Objawem skórnym mikroskopowego zapalenia naczyń jest plamica uniesiona. To symptom charakterystyczny, pojawia się też w innych układowych zapaleniach naczyń.

Dodatkowo chorzy mogą uskarżać się na bóle kości i stawów oraz na objawy ze strony obwodowego układu nerwowego (polineuropatia).

Mikroskopowe zapalenie naczyń – jakie badania wykonać?

Diagnostyka każdej choroby zaczyna się od dobrze zebranego wywiadu. Jak już wspomniano, w przypadku mikroskopowego zapalenia naczyń pierwsze objawy zwykle są mało specyficzne, dlatego diagnostyka zwykle jest długotrwała i trudna.

Badanie podmiotowe w przypadku tej choroby naczyniowej musi być uzupełnione wnikliwym badaniem przedmiotowym. Zlecane są także badania dodatkowe, w pierwszej kolejności podstawowe badania laboratoryjne, w tym badania z krwi (u chorych osbserwuje się podwyższone stężenie CRP i przyspieszenie OB), badanie ogólne moczu, a także badania obrazowe (w pierwszej kolejności RTG klatki piersiowej, USG brzucha i układu moczowego). W bardziej specjalistycznych badaniach, najczęściej zlecanych już przez specjalistę reumatologa, stwierdza się obecność przeciwciał MPO-ANCA (nie występują one jednak u wszystkich chorych). Rozpoznanie definitywnie potwierdza (lub wyklucza) badanie histopatologiczne wycinka ze skóry, kłębuszków nerkowych lub płuc.

W diagnostyce różnicowej mikroskopowego zapalenia naczyń należy brać pod uwagę szereg innych chorób, w tym inne układowe zapalenia naczyń (np. ziarniniak Wegenera), ale też choroby nowotworowe, które również dają szereg podobnych objawów, w tym objawów ogólnych (chudnięcie, osłabienie, utrzymujące się gorączki).

Jak wygląda leczenie mikrospokowego zapalenia naczyń?

Mikroskopowe zapalenie naczyń jest chorobą przewlekłą z okresami zaostrzeń i remisji. Celem leczenia jest wprowadzenie chorego w okres remisji (tzw. faza indukcji) i utrzymanie go jak najdłużej dzięki tzw. leczeniu podtrzymującemu.

W leczeniu mikroskopowego zapalenia naczyń stosowane są: glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne, leki biologiczne. Niestety, leczenie, zwłaszcza lekami immunosupresyjnymi, stanowi znaczne obciążenie dla organizmu.

Zdarza się, że chorzy trafiają do szpitala w ostrym stanie zagrożenia życia, np. z krwiopluciem czy nasiloną dusznością.

Źródła:

  • Zimmermann-Górska I.: Mikroskopowe zapalenie naczyń; https://reumatologia.mp.pl/choroby/141596,mikroskopowe-zapalenie-naczyn
  • Matuszkiewicz – Rowińska J.: Leczenie układowych zapaleń małych naczyń z obecnością przeciwciał ANCA; Nefrologia i dializoterapia Polska 2006, 10, s. 7681,
  • Ryba M., Hruby Z., Witkiewicz W.: Układowe zapalenia naczyń związane z występowaniem przeciwciał przeciwko cytoplazmie neutrofili – ANCA; Przegląd Lekarski 2013/70/3; s. 149156.
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.01.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Zespół Churga i Strauss

Zespół Churga i Strauss, znany także pod nazwą alergiczne ziarniniakowe zapalenie naczyń, to rzadka choroba ...

Rytm zatokowy – miarowy, przyspieszony, zwolniony – co to znaczy?

Rytm zatokowy odzwierciedla pracę serca, którą ocenia się w badaniu EKG. Miarowy rytm zatokowy oznacza, ...

Wideo – Jakie są czynniki ryzyka wystąpienia zawału mięśnia serca?

Na część czynników ryzyka wystąpienia zawału nie mamy wpływu, ale te, z którymi możemy coś ...

Choroba Mondora – objawy, przyczyny, leczenie i występowanie

Choroba Mondora jest rodzajem zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych. Jest to rzadkie schorzenie wywołane przez zakrzep ...

Choroba Takayasu – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania, rokowanie

Choroba Takayasu jest rzadko występującą chorobą tętnic. Jej przyczyny nie są do końca poznane. Ze ...

Zapalenie naczyń krwionośnych

Zapalenia naczyń to choroby o często bardzo niejasnym pochodzeniu. Mogą zajmować naczynia od najmniejszych do ...

Wideo – Nabyte wady serca

Nabyte wady serca dotyczą zastawek serca. Są to zawory znajdujące się pomiędzy jamami serca. Serce ...

Gorączka reumatyczna

Gorączka reumatyczna, zwana też chorobą reumatyczną czy chorobą reumatyczną serca, to choroba autoimmunologiczna prowadząca do ...

Jak obniżyć cholesterol?

Wysoki cholesterol może prowadzić do rozwoju miażdżycy, a tym samym chorób serca i naczyń. Obniżenie ...

Niefarmakologiczne sposoby leczenia nadciśnienia

Nadciśnienie tętnicze jest poważnym problemem zdrowotnym i społecznym. Lekarze są zgodni, że skuteczne leczenie nadciśnienia ...

Śluzak serca – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie przy śluzaku

Śluzak to łagodny, niezłośliwy nowotwór, który najczęściej pojawia się w lewym przedsionku serca. Przyczyny śluzaków ...

Choroba Hortona

Choroba Hortona, zwana inaczej olbrzymiokomórkowym zapaleniem tętnic, to przewlekłe zapalne schorzenie dużych i średnich naczyń ...

Komentarze (0)