CRP ilościowo – badanie, normy, wyniki białka C-reaktywnego

Białko C-reaktywne CRP (glikoproteina) to tzw. białko ostrej fazy. Oznacza to, że poziom CRP rośnie w przebiegu urazów czy stanów zapalnych. Badanie krwi CRP ilościowo jest rutynowo oznaczane przy podejrzeniu wielu schorzeń oraz w celu oceny ryzyka chorób sercowo-naczyniowych (hsCRP). Jaka jest norma CRP u dorosłych, dzieci czy w ciąży ? O czym świadczy podwyższone CRP w wynikach badań krwi?

CRP (białko C-reaktywne) – co to jest białko CRP?

CRP (C. Reactive Protein; glikoproteina) to białko syntetyzowane przez wątrobę. W warunkach fizjologicznych bierze udział w procesach odpornościowych organizmu, a w razie urazu, infekcji czy niektórych schorzeń przewlekłych, dochodzi do szybkiego wzrostu stężenia CRP we krwi.

Wskaźnik CRP wzrasta już w kilka godzin po zadziałaniu bodźca i może osiągać wartości nawet 1000-krotnie przewyższające normę CRP.

Po ustąpieniu przyczyny infekcji czy uszkodzenia komórek poziom CRP szybko normalizuje się. Taka dynamika zmian czyni z białka CRP doskonały marker stanu zapalnego służący diagnostyce i monitorowaniu przebiegu schorzenia.

CRP ilościowo – kiedy wykonać badanie CRP?

Kiedy oznaczyć białko C-reaktywne w badaniu krwi? Najczęściej CRP ilościowo oznacza się przy podejrzeniu stanu zapalnego.

Wyjściowo podwyższony poziom CRP, który wykazuje dalszy wzrost w czasie, świadczy o rozwijającym się stanie zapalnym czy infekcji. Wynik dostarcza także cennych informacji o przebiegu terapii – białko CRP utrzymujące się na stale podwyższonym poziomie lub wzrastające świadczy o niepowodzeniu terapii.

Białko ostrej fazy CRP oznaczane jest ponadto w celu wstępnego różnicowania infekcji wirusowych od bakteryjnych. W przypadku zakażeń bakteryjnych CRP wzrasta do wartości trzycyfrowych, podczas gdy w przebiegu infekcji wirusowych osiąga wartości dwucyfrowe. Znając wynik badania CRP można stosować antybiotyki tylko wtedy, gdy jest to konieczne, bez nadużywania tego typu terapii. Ponadto badanie białka ułatwia podjęcie decyzji o włączeniu antybiotyku jeszcze przed otrzymaniem wyniku posiewu.

Wskaźnik CRP oznaczany jest także w celu monitorowania chorób autoimmunologicznych, niektórych nowotworów (np. białaczek) oraz przy wykrywaniu odrzucenia przeszczepu. A tzw. wysokoczułe białko C-reaktywne, czyli hsCRP wykorzystywane jest w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.

Badanie CRP w ciąży wykonywane jest w celu potwierdzenia infekcji oraz w przypadku przedwczesnego odejścia wód płodowych.

Jeżeli chodzi o CRP, badanie nie wymaga przygotowania. Czy do badania CRP trzeba się przygotować? Wymagane jest jedyne przybycie do laboratorium na czczo. Badanie wykonywane jest z próbki krwi żylnej a czas oczekiwania na wyniki to maksymalnie 1 dzień. Jeśli chcesz wykonać bez skierowania badanie CRP cena to około 10–15 złotych.

CRP – normy u dorosłych i interpretacja wyniku

Norma CRP u dorosłych wynosi poniżej 3–5 mg/ l (zależnie od laboratorium). Taka wartość dotyczy monitorowania stanów zapalnych oraz przewlekłych procesów chorobowych. Nieco inna jest norma hsCRP. Interpretacja wyniku CRP jest następująca:

  • CRP poniżej 5 mg/l określane jest także jako CRP – wynik ujemny i stanowi prawidłową wartość,
  • CRP wynik poniżej 40 mg/l wskazywać może na infekcje wirusowe lub łagodne zapalenia,
  • CRP powyżej 40 mg/l a poniżej 200 mg/ l świadczy o infekcji bakteryjnej albo pasożytniczej,
  • CRP powyżej 200 mg/l może towarzyszyć urazom, oparzeniom, zawałowi serca, sepsie czy ostrym stanom zapalnym.

CRP ilościowo osiągające wartości trójcyfrowe może towarzyszyć nowotworom; czy ujemne CRP wyklucza raka? nie zawsze – największą wartość ma seryjne oznaczanie markera stanu zapalnego, a pojedyncze badanie nie wnosi niekiedy zbyt wiele do diagnostyki. Norma CRP w ciąży wynosi poniżej 10 mg/l.

Norma i podwyższone CRP u dziecka

Białko C-reaktywne u dziecka przyjmuje wartości zależne od wieku. CRP u noworodka może mieć wyższe wartości, szczególnie po porodzie siłami natury. W pierwszej dobie jest to najczęściej 5 mg/ l, a w drugiej – już 3 mg/l. Norma CRP u dzieci to poniżej 10 mg/l. Interpretacja wyniku CRP u dziecka jest identyczna jak u dorosłych.

Wyniki badań CRP są szczególnie cenne w przypadku bezobjawowych zakażeń dróg moczowych, a także różnicowania infekcji wirusowych i bakteryjnych.

CRP wysokie – co to znaczy?

Poziom CRP wzrasta pod wpływem wszelkich czynników uszkadzających komórki ciała. Najważniejsze stany chorobowe, którym towarzyszy podwyższone białko C-reaktywne, to infekcje bakteryjne i grzybicze, a także wirusowe; różnice w poziomie CRP w przebiegu infekcji bakteryjnych i wirusowych pozwalają odróżnić wstępnie przyczynę infekcji bez oczekiwania na wynik posiewu i zapobiegają nadużywaniu antybiotyków.

Podwyższone CRP we krwi pojawia się także w przypadku:

  • chorób autoimmunologicznych i reumatycznych (z wyjątkiem tocznia rumieniowatego),
  • zawału serca,
  • ostrego zapalenie trzustki,
  • zapalenia jelit,
  • rozległych urazów,
  • nowotworów – zależność CRP a rak nie jest jednak ściśle określona.

Warto zwrócić uwagę na inne przyczyny, które mogą ingerować we właściwą interpretację wyników. Wysokie CRP u dorosłych wystąpić może bowiem w przebiegu: nadciśnienia, intensywnego wysiłku fizycznego, a także palenia papierosów czy cukrzycy. Inne możliwe przyczyny CRP powyżej normy to stosowanie doustnej antykoncepcji hormonalnej bądź hormonalnej terapii zastępczej.

Hs CRP – marker chorób sercowo-naczyniowych

W celu oszacowania ryzyka sercowo-naczyniowego należy oznaczać CRP ilościowo w okresie wolnym od jakiejkolwiek infekcji czy urazu.

W przypadku hs CRP wyniki należy interpretować następująco: CRP < 1 mg/l – małe ryzyko sercowo-naczyniowe, CRP 13 mg/l – umiarkowane ryzyko sercowo-naczyniowe, CRP > 3 mg/l – duże ryzyko sercowo-naczyniowe.

CRP a OB – markery stanu zapalnego

Kiedyś za wskaźnik stanu zapalnego uważano OB (Odczyn Biernackiego), czyli szybkość opadania krwinek czerwonych. Jest to jednak marker wysoce nieswoisty, który przyjmuje podwyższone wartości w wielu sytuacjach klinicznych, nie tylko chorobowych. Na jego wynik wpływ ma chociażby stan nawodnienia organizmu a tym samym objętości krwi.

CRP ilościowo wydaje się być markerem bardziej czułym i specyficznym, ponadto wynik oznaczenia można otrzymać niemal natychmiast. Te różnice sprawiają, że obecnie białko CRP jest preferowanym markerem stanu zapalnego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.08.2017

Oceń:
4.2


Może cię

Niskie OB

Badanie OB (odczyn Biernackiego) zalicza się do grupy najważniejszych badań laboratoryjnych. Odstępstwa od normy OB ...

Podwyższone OB – co to oznacza? Jakie są przyczyny wysokiego OB?

Badanie OB pozwala zweryfikować obecność stanu zapalnego rozwijającego się w organizmie. Podwyższone OB w ciąży ...

Wysokie CRP i podwyższone CRP – co może oznaczać?

CRP (białko C-reaktywne, glikoproteina, C-Reactive Protein) należy do białek ostrej fazy. Poziom CRP we krwi ...

Badanie CRP – dziecko, noworodek, ciąża, dorosły

CRP (białko C-reaktywne, glikoproteina) to tzw. białko ostrej fazy. CRP marker oznacza się w przypadku ...

Czym są białka ostrej fazy i po co się je bada?

Białka ostrej fazy to grupa białek, które w badaniach laboratoryjnych są cennymi wskaźnikami obecności stanu ...

Homocysteina (badanie) – normy w wynikach morfologii

Aminokwasem występującym fizjologicznie w organizmie jest homocysteina. Badanie jej stężenia (z krwi lub moczu) wykonuje ...

Odczyn Biernackiego (OB krwi)

Odczyn Biernackiego to odczyn opadania erytrocytów – czerwonych komórek krwi. Badanie polega na pomiarze szybkości ...

Peptyd C – badanie stężenia C peptydu w cukrzycy

W diagnozowaniu i monitorowaniu cukrzycy duże znaczenie ma badanie C peptydu – białka odzwierciedlającego rzeczywistą ...

Wskaźnik albumina/kreatynina (ACR) – badanie albumin w moczu

Wskaźnik albumina/kreatynina (ACR) służy do oznaczania stężenia albumin w moczu. Albumina jest pierwszym białkiem, które ...

Białko C-reaktywne (CRP) – norma i wyniki badania białka CRP

Białko C-reaktywne (CRP; glikoproteina) to inaczej białko ostrej fazy. Badanie CRP wykonuje się, aby stwierdzić, ...

Antytrombina III (3, AT III) – badanie – wskazania, wyniki, normy

Badanie antytrombiny III (AT III) służy do oceny układu krzepnięcia. To głównym inhibitor trombiny (czynnika ...

Odczyn Biernackiego (opad Biernackiego) – badanie OB – norma i wyniki

Badanie OB (odczyn Biernackiego lub opad Biernackiego) to nieswoiste oznaczenie toczącej się choroby. Wykonywane jest ...

Komentarze (0)