Złamanie łopatki – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja

Złamanie łopatki to uraz, który powstaje najczęściej w wyniku wypadków komunikacyjnych, także z udziałem pieszych. Dochodzi do niego również po upadkach z dużej wysokości. Typowe objawy złamania łopatki to: obrzęk, ból w okolicy barku, ograniczenie ruchomości. Uraz potwierdza badanie RTG. Rzadko stosuje się leczenie operacyjne z repozycją; podstawą jest unieruchomienie. Okres gojenia złamanej łopatki to 4 tygodnie. Elementem leczenia jest rehabilitacja i stosowanie ćwiczeń.

Złamanie łopatki – przyczyny, kiedy się zdarza?

Złamanie łopatki występuje w następstwie bezpośredniego mechanizmu urazu – najczęściej ma miejsce po wypadku, na skutek silnego uderzenia.

Do najczęstszych przyczyn należą wypadki, w których doszło do bezpośredniego narażenia okolicy łopatki na gwałtowne przeciążenia. Zazwyczaj związane są z wypadkami samochodowymi czy motocyklowymi, także z udziałem pieszych. Uraz łopatki zdarza się także po upadkach z dużej wysokości.

Złamania łopatki dotyczą osób w każdym wieku oraz stanowią około 5 proc. wszystkich złamań w obrębie obręczy barkowej. Częściej dotyczą dorosłych mężczyzn niż kobiet i dzieci. Do tego typu dysfunkcji najczęściej dochodzi podczas gwałtownego oraz „wysokoenergetycznego” urazu, w którym uszkodzeniom ulegają: panewka i szyjka oraz inne struktury łopatki. Dzieje się tak na przykład podczas wypadków komunikacyjnych. W czasie złamania istotnemu upośledzeniu ulegają mięśnie obręczy barkowej. Wyróżniamy złamania: zamknięte, otwarte albo postrzałowe. Złamaniom łopatki często towarzyszą urazy takich struktur jak: obojczyk, żebra oraz kręgosłup.

Złamanie łopatki – objawy

Łopatka to trójkątna, płaska kość umiejscowiona z tyłu w stosunku do klatki piersiowej. Najważniejszymi strukturami leżącymi na tej kości są: panewka, szyjka, trzon, grzebień, wyrostek barkowy oraz wyrostek kruczy łopatki. Wyrostek barkowy jest ważną strukturą ochronną dla ścięgien mięśni odpowiedzialnych za rotację barku. Wyrostek kruczy łączy łopatkę z obojczykiem i jest miejscem przebiegu nerwu mięśniowo-skórnego. Najczęstszymi strukturami ulegającymi złamaniu są: szyjka, trzon oraz panewka łopatki. W zależności od rodzaju urazu, struktury te mogą ulec uszkodzeniu.

Do najczęstszych objawów towarzyszących złamaniom łopatki należą:

  • ból i obrzęk w okolicach łopatki,
  • ból przeniesiony podczas uderzenia pięścią,
  • ograniczenie ruchomości stawu barkowego oraz całej kończyny górnej,
  • trudności w poruszaniu się oraz utrzymaniu pozycji siedzącej przez dłuższy czas,
  • wyczuwalne tarcie odłamów kostnych podczas wykonywania badania palpacyjnego.

Objawy mogą różnić się w badaniu palpacyjnym i wynikach badań obrazowych – w zależności od tego, czy doszło do złamania z przemieszczeniem. Podczas uszkodzenia łopatki dochodzi do złamań i dysfunkcji innych mniej lub bardziej odległych struktur. Należą do nich:

  • złamania żeber,
  • złamania obojczyka,
  • uszkodzenie splotu barkowego (nerwowego),
  • stłuczenie klatki piersiowej,
  • odma opłucnowa,
  • uszkodzenia dużych naczyń,
  • stłuczenia mózgu, złamania czaszki (rzadko).

Złamanie łopatki – badania, diagnostyka

Podejrzenie tego, czy jest złamana łopatka, nasuwa lekarzowi wywiad u pacjenta, świadkowie wypadku oraz badanie palpacyjne (dotykiem). Podczas przeprowadzania badania klinicznego stwierdza się obrzęk, ucieplenie oraz bolesność okolicy łopatki. Charakterystyczne dla pacjentów jest odciążanie chorej kończyny górnej poprzez podtrzymywanie łokcia i przedramienia drugą ręką tak, by zminimalizować objawy bólowe uszkodzonej okolicy.

U chorego należy także wykonać badanie czynności układu oddechowego, sprawdzić właściwe unaczynienie oraz unerwienie całej kończyny górnej. Jest to szczególnie ważne podczas kwalifikacji pacjenta do zabiegu operacyjnego. Rozpoznanie złamania łopatki odbywa się na podstawie wykonanego badania RTG klatki piersiowej oraz kręgosłupa szyjnego. Czasami zasadne wydaje się także zrobienie badania TK (tomografii komputerowej) w celu oceny stopnia uszkodzenia łopatki połączonego na przykład z poważniejszymi urazami klatki piersiowej.

Złamanie łopatki – leczenie i pierwsza pomoc

Pierwsza pomoc polega na unieruchomieniu całej kończyny górnej i transporcie pacjenta do szpitala. Początkowym celem wszelkich działań terapeutycznych jest zminimalizowanie dolegliwości bólowych oraz leczenie złamań i urazów współistniejących. Interwencja chirurgiczna polegająca na repozycji zazwyczaj nie jest konieczna, ponieważ do przemieszczenia odłamów kostnych dochodzi niezwykle rzadko. Do leczenia operacyjnego kwalifikują się najczęściej złamania otwarte, złamania panewki razem ze zwichnięciem głowy kości ramiennej, złamanie wyrostka kruczego łopatki. Dobre rokowania przynoszą także zabiegi chirurgiczne u pacjentów po 65. roku życia. Wówczas tego typu interwencja pozwala na osiągnięcie lepszych rezultatów, jeśli chodzi o powrót funkcji chorej kończyny górnej.

Leczenie zachowawcze stosujemy u osób, u których wystąpiło złamanie z przemieszczeniem w granicach 15–10 mm i rotacją mniejszą niż 30–40o. Jeżeli pacjent jest samodzielny i może chodzić oraz siadać, wówczas zakłada mu się miękki opatrunek gipsowy Desaulta – w celu unieruchomienia barku. Najczęściej stosuje się go w złamaniach trzonu. Podczas złamania szyjki z nieznacznym przemieszczeniem stosujemy szynę odwodzącą, którą pacjent nosi od 4 do 6 tygodni. W przypadkach większych przemieszczeń zakłada się wyciąg bezpośredni na szynie odwodzącej.

Aktualnie w sprzedaży są także gotowe ortezy/stabilizatory barku. U pacjentów leżących kończynę górną po stronie uszkodzenia opieramy o boczną ścianę klatki piersiowej. W celu zmniejszenia obrzęku oraz bolesności zaleca się stosowanie okładów z lodu.

Złamanie łopatki – rehabilitacja, ćwiczenia, fizjoterapia

Okres gojenia się złamania łopatki wynosi około 4 tygodni. W przypadkach nieznacznych uszkodzeń i dolegliwości ruchy barku możemy wprowadzać już między 10. a 14. dniem od zdarzenia. Początkowo wprowadzamy ruchy okrężne bądź wahadłowe łopatki. Następnie, stopniowo włączamy w proces rehabilitacji ćwiczenia wzmacniające mięśnie obręczy barkowej. Trening wzmacniający siłę mięśniową oraz wytrzymałość pacjenta włączamy po około 8 tygodniach od złamania.

Do działań terapeutycznych wspomagająco włączamy zabiegi z zakresu fizykoterapii (laser, magnetostymulacja, krioterapia), ćwiczenia z użyciem taśm Thera-band oraz inne metody pracy indywidualnej: PNF, kinesiology taping, techniki osteopatyczne. W przypadku prawidłowo prowadzonej fizjoterapii – po 12 tygodniach pacjent powinien wrócić do pełnego zdrowia.

Powikłania po złamaniu łopatki

W niektórych przypadkach złamania łopatki mogą wiązać się z różnego rodzaju powikłaniami, takimi jak: zrosty, ograniczenie ruchomości na skutek wytworzonych przykurczy, zaburzenia naczynio-ruchowe, zmiany zwyrodnieniowe, niestabilność pierścienia rotatorów. Z tego też powodu należy dbać o początkowe właściwe unieruchomienie kończyny oraz właściwie przeprowadzony i utrzymany w warunkach domowych proces rehabilitacji i powrotu do pełnego zdrowia.

Bibliografia

  • Cole P. A. Jr, Gilbertson J. A., Cole P. A. Sr., Functional outcomes of operative management of scapula fractures in a geriatric cohort. J. Orthop. Trauma, 2017, 31, 1: e1–e8.
  • Cole C. A., Freeman G., Dubin J. R., Scapula fractures. Curr. Rev. Musculoskelet. Med., 2013,  6, 1: 79–87.
  • Pizzutillo P. D., Ortopedia dziecięca. Wydawnictwo Czelej,  Lublin 2000.
Opublikowano: ; aktualizacja: 09.11.2018

Oceń:
4.9


Może cię

Zapalenie stawu barkowego

Objawy zapalenia stawu barkowego to: ból stawu barkowego, obrzęk stawu, tkliwość, zaczerwienienie okolic stawu oraz ...

Rwa barkowa – przyczyny, objawy, badania, leczenie, ćwiczenia, powikłania

Rwa barkowa (brachialgia, neuralgia barkowa) jest zazwyczaj wynikiem zmian zwyrodnieniowych w obrębie kręgosłupa szyjnego lub ...

Zespół ciasnoty podbarkowej

Zespół ciasnoty podbarkowej określany jest także jako konflikt podbarkowy. Ból barku nawet w 60% przypadków ...

Ból barku – co oznacza bolący bark?

Ból barku oznacza, że proces chorobowy zlokalizowany jest w obrębie stawu ramiennego. Przyczyną bólu w ...

Ból łopatki – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na bolące łopatki

Ból łopatki i jej okolicy może być spowodowany urazem, przeciążeniem, zwyrodnieniem kręgosłupa czy tzw. zespołem ...

Stenoza kanału kręgowego – przyczyny, objawy, leczenie, operacja, rehabilitacja

Stenoza kanału kręgowego oznacza zwężenie, a dosłownie – ciasnotę kanału kręgowego. Główną przyczyną są procesy zwyrodnieniowe ...

Ból ramienia – co oznacza ból ramion – lewego lub prawego?

Ból ramienia może wystąpić w wyniku urazu, przeciążenia, nasilenia się zmian zwyrodnieniowych oraz w przebiegu ...

Uszkodzenie stożka rotatorów – przyczyny, objawy, leczenie, operacja, rehabilitacja, ćwiczenia

Uszkodzenie stożka rotatorów jest następstwem urazu (najczęściej u osób młodych, które uprawiają sport). Przyczyną zespołu ...

Zamrożony bark

Zamrożony bark oznacza powstanie stanu zapalnego torebki stawu ramienno-łopatkowego. Bark zamrożony powoduje ból, sztywność, ograniczenie ...

Zespół bolesnego barku

Bolesny bark jest częstą przyczyną wizyt u lekarza ortopedy. Zespół bolesnego barku, nazywany także chorobą ...

Zespół trzaskającej łopatki

Objawy takie jak trzaski w łopatce, przeskakiwanie w łopatce, trzaski, ból barku, ból w czasie ...

Złamany obojczyk – rehalibitacja, leczenie, ćwiczenia, kiedy operować?

Złamanie obojczyka zwykle jest wynikiem urazu – upadku bądź silnego uderzenia. Objawy uszkodzenia to: silny ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon