Balneologia – czym jest, co leczy lekarz balneolog i jakie są wskazania?

Lekarz balneolog zajmuje się leczeniem uzdrowiskowym wykorzystującym lecznicze działanie wód. Balneologia zaliczana jest do naturalnych dziedzin medycyny. Efekt leczniczy osiąga się poprzez wykorzystanie wód mineralnych, gazów leczniczych oraz borowiny. Wskazaniem są głównie choroby układu ruchu reumatyczne i zwyrodnieniowe. Na zabiegi balneologiczne kierowani są także niektórzy pacjenci kardiologiczni.

Co to jest balneologia?

Balneologia (ang. balneotherapy) to dziedzina medycyny naturalnej, stosowana już w starożytności, która wykorzystuje naturalne surowce lecznicze do profilaktyki, leczenia i rehabilitacji różnych chorób. Do surowców należą przede wszystkim wody mineralne, gazy lecznicze oraz borowiny, inaczej peloidy. Zabiegi z zakresu balneoterapii są uznane i doceniane przez różnych specjalistów, a ich dobroczynny wpływ na organizm człowieka został odkryty już przez Hipokratesa, który polecał kuracje wodne na różnego rodzaju dolegliwości. W balneologii wykorzystuje się właściwości lecznicze wód podziemnych oraz borowin, dlatego balneoterapia jest kojarzona z wyjazdami do ośrodków zdrowia oraz sanatorium.

Lekarz balneolog – czym się zajmuje?

Specjalista ten zajmuje się leczeniem uzdrowiskowym i pracuje najczęściej na terenie sanatorium lub uzdrowiska. Do jego najważniejszych zadań należy kwalifikowanie pacjentów do zabiegów i terapii oraz przeprowadzenie dokładnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Podczas badania lekarz balneolog wypisuje skierowania na leczenie i zabiegi, także z zakresu fizykoterapii oraz kinezyterapii. Jeśli zaistnieje potrzeba, lekarz może skierować na badania testami elektromiografii, USG czy rentgenem.

Balneologia – jakie daje efekty, jak działa?

Balneologia opiera się na wykorzystaniu naturalnych zasobów mineralnych, skupiając się na szczególnym składzie składników leczniczych. Balneologia:

  • mobilizuje układ odpornościowy,
  • przyspiesza procesy regeneracyjne,
  • działa przeciwzapalnie na wiele chorób, np. reumatycznych, ortopedycznych, neurologicznych czy ginekologicznych.

Wpływa pozytywnie zarówno na stan fizyczny pacjentów, jak i na psychikę. Sanatoria balneologiczne korzystają z naturalnych źródeł gazów i wód mineralnych, których używa się do zabiegów – np. inhalacji czy kąpieli. Składniki lecznicze w wodach mineralnych to np. siarka, sód czy magnez, zaś gazy to: dwutlenek węgla, siarkowodór czy radon.

Bogaty skład chemiczny surowców naturalnych usprawnia procesy naprawcze w organizmie i pomaga leczyć się z wielu chorób przewlekłych, np. astmy, nadciśnienia tętniczego, choroby zwyrodnieniowej stawów, reumatyzmu.

Poza działaniem zabiegów na ciało, leczenie sanatoryjne ma także duży wpływ na psychikę pacjentów. Klimatoterapia, czyli wpływ warunków klimatycznych, m.in. świeżego powietrza, inhalacji czy kąpieli słonecznych, poprawia samopoczucie, sprzyja rehabilitacji oraz utrwala pozytywne efekty balneoterapii.

Balneologia – jakie kąpiele się wykonuje?

Do najbardziej popularnych zabiegów balneologicznych należą kąpiele. Najbardziej powszechne to:

  • kąpiele solankowe – wykorzystuje się je w leczeniu schorzeń ortopedycznych, stanów pourazowych, w przebiegu RZS, chorób neurologicznych oraz ginekologicznych;
  • kąpiele kwasowęglowe – zleca się je w przypadku chorób serca, przy nadciśnieniu tętniczym, w chorobie niedokrwiennej kończyn dolnych, a także przy nerwicach narządowych;
  • kąpiele gazowe (w naturalnym lub sztucznym dwutlenku węgla) – wpływają pozytywnie na układ krwionośny i są łagodniejsze dla osób z chorobami serca; inaczej określa się je jako kąpiele perełkowe;
  • kąpiele siarczkowo-siarkowodorowe – stosuje się je w chorobach reumatycznych, ortopedycznych, po urazach, a także w dermatologii czy chorobie niedokrwiennej kończyn dolnych;
  • kąpiele radoczynne – mają zastosowanie w leczeniu naczyń obwodowych, chorób górnych dróg oddechowych, reumatycznych i ginekologicznych;
  • kąpiele w mieszance tlenowo-ozonowej – kąpiele ozonowe wykonuje się przede wszystkim przy miażdżycy kończyn dolnych oraz w powikłaniach po cukrzycy (stopa cukrzycowa).

Peloidoterapia i krenoterapia

Kąpiele można także wykonywać z peloidów, inaczej borowin. Peloidoterapia to leczenie borowinami, które posiadają całe bogactwo cennych dla zdrowia mikroelementów, m.in. potas, żelazo, krzem, kwasy, woski i żywice. Wykonuje się wiele zabiegów z wykorzystaniem borowin, są to między innymi:

  • okłady całkowite i częściowe,
  • kąpiele borowinowe i zawiesinowe,
  • tampony borowinowe,
  • jonoforeza borowinowa,
  • zabiegi z pasty borowinowej.

Kąpiele borowinowe oraz zabiegi borowinowe skutecznie leczą dolegliwości związane z reumatyzmem i chorobami stawów i mięśni. Stosuje się je również w leczeniu neurologicznym, ginekologicznym oraz laryngologicznym.

Do powszechnie znanych zabiegów balneologicznych należy także zaliczyć kuracje pitne. Krenoterapia, czyli leczenie poprzez spożywanie wód mineralnych, niesie wiele pozytywnych skutków dla zdrowia. Należy jednak pamiętać, że nie wolno pić wód sanatoryjnych bez umiaru. Wody mineralne zawierają wiele wartościowych składników dla układu oddechowego, krwionośnego czy pokarmowego. Jednak przed rozpoczęciem kuracji należy wcześniej skonsultować się z lekarzem balneologii, inaczej określanym jako specjalista od kąpieli leczniczych.

Balneologia – wskazania

Z zabiegów balneologicznych może korzystać wielu pacjentów. Przede wszystkim są to osoby z przewlekłymi chorobami układu krwionośnego, takimi jak nadciśnienie tętnicze (wyjątek stanowi niewyrównane i bardzo wysokie ciśnienie; decyzja o kwalifikacji należy do lekarza) czy choroba wieńcowa.

Bardzo ważnym wskazaniem są choroby reumatyczne i układu ruchu o innym podłożu (także zwyrodnieniowym). Na zabiegi kierowani mogą być pacjenci z takimi chorobami, jak reumatyzm, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, choroba zwyrodnieniowa stawów, dyskopatia czy osteoporoza.

Poza tym w sanatorium można leczyć jednostki takie jak stwardnienie rozsiane, migrena, choroba Parkinsona, dna moczanowa, bielactwo czy łuszczyca. W niektórych uzdrowiskach kieruje się pacjentów na specjalne terapie oddechowe – są to osoby np. z przewlekłym obturacyjnym zapaleniem płuc, astmą czy nawracającymi chorobami górnych dróg oddechowych. W sanatoriach balneologicznych bogatych w zasoby borowinowe przyjmuje się pacjentów z dolegliwościami ginekologicznymi oraz pourazowymi.

Balneoterapia w Polce jest szeroko stosowana. Zabiegi wykonywane są w sanatoriach, między innymi w Busku-Zdroju i Ustroniu. Dostępne są także w licznych SPA.

Balneologia – przeciwwskazania

Do przeciwwskazań przy balneologii należą:

  • ostre i przewlekłe schorzenia zakaźne,
  • nowotwory,
  • padaczka,
  • choroby psychiczne,
  • alkoholizm i narkomania,
  • zaawansowania niewydolność krążenia,
  • nadciśnienie tętnicze III stopnia,
  • choroba niedokrwienna serca,
  • poważne zaburzenia rytmu serca,
  • utrudniony kontakt z pacjentem.

Balneologia w domu czy w sanatorium?

Balneologia i medycyna fizykalna obejmuje szerokie spektrum zabiegów, które sprzyjają leczeniu wielu chorób oraz dolegliwości. Polska jest bogata w źródła i złoża wód mineralnych oraz surowców, dlatego możemy skorzystać z szerokiej oferty zabiegowej oraz wybrać uzdrowisko, które najskuteczniej leczy dane dolegliwości.

Istnieje jednak możliwość leczenia wodą i torfem w warunkach domowych. Przede wszystkim jest to hydroterapia i lecznicze działanie temperatury wody na organizm. Zimna woda przyspiesza działanie układu krwionośnego i jest skuteczna np. w leczeniu obrzęków i urazów. Letnia ma działanie uspokajające i przynosi długofalowe efekty w przebiegu nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej.

Przeczytaj jakie korzyści dają inhalacje dróg oddechowych.

Poza tym w domowych warunkach może wykonać solankę. W sklepach stacjonarnych i internetowych jest wiele rodzajów mieszanek mineralnych, które można przyrządzić samodzilnie w kąpieli. Popularne są także inhalacje (inaczej aerozoloterapia) z użyciem nebulizatora oraz odpowiedniej dawki leku, a także irygacje, które wpływają na kondycję zatok, jamy nosowej, ustnej czy jelit.

Balneologia w kosmetyce ma zastosowanie przy chorobach skóry twarzy, głowy oraz ciała. Bardzo skuteczne jest leczenie za pomocą błota lub fango, które także można dostać w sklepie i samodzielnie wykonać w domu.

Bibliografia

  • Straburzyński G., Straburzyńska-Lupa A., Medycyna fizykalna, Wydanie 3. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003.
  • Mika T., Kasprzak W., Fizykoterapia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Lamer-Zarawska E., Chwała C., Gwardys A., Rośliny w kosmetyce i kosmetologii przeciwstarzeniowej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
Opublikowano: ; aktualizacja: 15.03.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Złamanie rzepki

Złamanie rzepki kolana zdarza się rzadko. To uraz, który powstaje w wyniku urazu kolana, często ...

Ból pięty przy chodzeniu – co to znaczy i jak leczyć ból pięty podczas chodzenia?

Ból pięty przy chodzeniu to dość częsta dolegliwość. Przyczyn tego schorzenia może być wiele, a ...

Prądy interferencyjne (interdyn) – wskazania, przeciwwskazania, działanie, skutki uboczne

Prądy interferencyjne, znane także jako interdyn lub prądy Nemeca, polegają na wykorzystaniu prądu o średniej ...

Wiskosuplementacja – zastrzyki w kolano na odbudowę chrząstki

Wiskosuplementacja (stosowanie kwasu hialuronowego na stawy) to metoda leczenia zmian zwyrodnieniowych kolan. Leczenie polega na ...

Wideo – Choroba zwyrodnieniowa stawów – schorzenie wielostawowe

Choroba zwyrodnieniowa stawów może przyjąć postać uogólnioną (wielostawową), gdzie objawy są sumą dolegliwości związanych z ...

Osteofity kręgosłupa (osteofitoza) – przyczyny, objawy i leczenie osteofitów na kręgosłupie

Osteofity kręgosłupa (narośl kostna, dzioby kostne) są patologicznym wytworem tkanki kostnej. Uszkodzona tkanka chrzęstna przyczynia ...

Rwa udowa – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, zapobieganie

Rwa udowa jest schorzeniem zaliczanym do zespołów korzeniowych. Przyczyną są najczęściej zmiany degeneracyjne i zapalne ...

Zapalenie stawu kolanowego (kolana) – objawy, leczenie, przyczyny

Staw kolanowy jest największym stawem człowieka. Zbudowany jest z elementów kostnych, torebki stawowej, więzadeł oraz ...

Ból pod lewą łopatką – co oznacza ból pod łopatką? Jakie ma przyczyny i jak go leczyć?

Ból pod łopatką jest dość powszechnym problemem, który może występować na skutek długiego przebywania w ...

Zespół Tietza – przyczyny, objawy i leczenie zespołu Tietzego

Zespół Tietza to choroba polegająca na występowaniu zapalenia jednego lub kilku stawów żebrowo-mostkowych. Bywa określana ...

Złamanie miednicy – leczenie, rehabilitacja, ćwiczenia

Do złamań miednicy dochodzi najczęściej w wyniku przygniecenia ciężkim przedmiotem, upadku z wysokości lub wypadku ...

Polimialgia reumatyczna – co to jest, jakie są przyczyny i objawy?

Polimialga reumatyczna (PMR) jest to zespół chorobowy, który charakteryzuje się występowaniem bólu i sztywności mięśni ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon