Peloidoterapia (leczenie borowiną) – właściwości, wskazania, efekty

Peloidoterapia jest metodą leczenia uzdrowiskowego, która wykorzystuje działanie borowiny. Wskazaniem do jej zastosowania są głównie choroby układy ruchu – zwyrodnienie stawów, choroby reumatyczne, nerwobóle. Peloidoterapia stosowana jest także w leczeniu chorób kobiecych i przewodu pokarmowego. Jest także długa lista przeciwwskazań do stosowania tych zabiegów. Obejmują one głównie choroby serca i skóry.

Co to jest peloidoterapia?

Peloidoterapia (termin pochodzi od greckiego słowa pelos – błoto) jest metodą z działu balneologii, czyli leczenia uzdrowiskowego. Wykorzystuje się do tego celu borowinę w postaci tzw. kąpieli borowinowych wykazujących działanie lecznicze. Dzięki wysokiej zawartości składników organicznych i mineralnych powstałych w procesie tzw. oligotroficznej humifikacji, zastosowanie peloidów wykazuje uzdrawiający wpływ na układ ruchu.

Borowina jest pozyskiwana z torfowisk, czyli terenów podmokłych na obszarach leśnych. Dzięki procesom chemicznym i mikrobiologicznym towarzyszącym rozkładowi szczątków roślinnych powstaje ciemnobrązowa masa o głębokim ziemistym zapachu wykazująca korzystne działanie zdrowotne. Peloidy torfowe wykorzystuje się w postaci borowiny oraz zmodyfikowanej pasty borowinowej. W Polsce istnieje 18 złóż peloidów zatwierdzonych przez ministra zdrowia. Nietrudno się domyśleć, że ich położenie ma związek z ukształtowaniem terenu i mikroklimatem występującym na danym obszarze. Złoża dzielą się na 3 podtypy: niskie – wysoko zmineralizowane, wysokie – będące wynikiem procesów rozkładu mchów, przejściowe – wykazują cechy pośrednie pomiędzy wyżej wymienionymi.

Borowina – działanie i właściwości

Borowina oraz pasta borowinowa są stosowane w formie okładów, w postaci zawijań lokalnych lub całkowitych, kąpieli całkowitych i częściowych, tzw. fasonów, plastrów borowinowych, jonoforezy borowinowej, fonoforezy borowinowej. W zastosowaniu jest także tzw. kostka iwonicka wytwarzana w uzdrowisku Iwonicz-Zdrój. Leczenie torfem wykorzystuje się także w chorobach ginekologicznych. Przy dolegliwościach kobiecych stosuje się półkąpiele i tampony borowinowe. Leczniczy efekt zabiegów borowinowych wynika z posiadanych właściwości cieplnych oraz chemicznych.

Niskie przewodnictwo cieplne, brak prądów konwekcyjnych, wysoka pojemność cieplna to bardzo ważne właściwości borowiny. Zabieg w postaci okładu prowadzi do wytworzenia cienkiej powłoki na skórze o temperaturze zbliżonej do ciepłoty ciała człowieka. W ten sposób tkanki mogą pobierać energię cieplną z tego cennego surowca. Tempo ochładzania borowiny jest odwrotnie proporcjonalne do zawartości składników mineralnych. W przypadku zabiegów o wysokiej temperaturze, przekraczającej temperaturę ciała, mamy do czynienia z powstawaniem bardzo dużego przekrwienia w miejscu zabiegu – jest to tzw. odczyn kąpielowy, który utrzymuje się jeszcze jakiś czas po zabiegu.

Peloidoterapia – efekty terapeutyczne i sposób wykonania

Największym uznaniem cieszy się borowina w plastrach. Wynika to z faktu, iż może być stosowana w domu, samodzielnie przez pacjenta. Metodyka wygląda następująco: zakupiony w sklepie medycznym plaster borowinowy podgrzewa się w wodzie do temperatury około 45oC, następnie umieszcza się go na okolicę bolesną, np. lędźwiowo-krzyżową tak, aby składniki mineralne miały bezpośredni kontakt ze skórą. Następnie dokonuje się zawijania folią, ręcznikiem i kocem, aby utrzymać pożądaną temperaturęplastra borowinowego.

Dodatkowo można użyć poduszki elektrycznej, co pozwala na dokładne kontrolowanie emisji ciepła. Czas zabiegu to około 30 minut. Należy jednak pamiętać, że czas trwania i ciepłota mogą się różnić w zależności od charakteru dolegliwości i okolicy ciała. Pełna kuracja to 10 zabiegów. Zaleca się około 4 okładów tygodniowo. Cały cykl leczniczy trwa około 3 tygodnie. Warto pamiętać, że bardzo istotnym czynnikiem decydującym o skuteczności zabiegu jest, poza kontrolowaniem temperatury, właściwa grubość plastra borowinowego. Okłady borowinowe całościowe przeprowadza się zdecydowanie rzadziej. Wynika to z faktu, że taka procedura dużo bardziej obciąża organizm i zawsze wymaga konsultacji i nadzoru lekarza specjalisty.

W stanach ostrych, urazach i przeciążeniach mechanicznych plastry borowinowe wykorzystuje się nieco odmiennie. Mianowicie należy je schłodzić w lodówce, a potem przyłożyć na około 20 minut zawinięte w ręcznik na pożądane miejsce.

Wskazania do peloidoterapii

Wśród wskazań do zabiegów borowinowych wymienia się takie stany i choroby jak:

  • zwyrodnienie stawów,
  • stany pourazowe tkanek miękkich, kości, stawów,
  • choroby reumatyczne tkanek miękkich,
  • wzmożone napięcie mięśni i przykurcze,
  • choroba Bechterewa – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (w tym także postać skandynawska przebiegająca z zajęciem stawów obwodowych),
  • dolegliwości bólowe związane z osteoporozą trzonów kręgów,
  • stany po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego,
  • nerwobóle,
  • zabiegi pielęgnacyjne,
  • porażenia,
  • przewlekłe infekcje.

W przypadku tych schorzeń leczenie borowiną wykazuje działanie bakteriobójcze, bakteriostatyczne, przeciwzapalne oraz regenerujące.

Działanie borowiny na organizm

Peloidoterapia znalazła zastosowanie nie tylko w leczeniu chorób stawów i stanów pourazowych. Wykorzystuje się ją w leczeniu chorób ginekologicznych (przewlekłe stany zapalne dróg rodnych, stany pooperacyjne, zrosty otrzewnej, niepłodność, okres klimakterium, zapalenie przydatków, bóle i zaburzenia miesiączkowania).

Inne wskazania do wykorzystania leczniczych właściwości borowiny to:

  • nieżyt żołądka,
  • przewlekłe zapalenie wątroby,
  • niektóre schorzenia laryngologiczne,
  • przewlekłe stany zapalne jelit,
  • kuracja antycellulitowa.

Wykazano, że podczas zabiegu lub po upłynięciu określonego czasu poprawia się sekrecja hormonów, podnosi się poziom glikokortykosteroidów, a w przypadku chorób kobiecych borowina wykazuje działanie estrogenne.

Przeciwwskazania do peloidoterapii

Choć zabiegi błotne stale zyskują na popularności, to mają długą listę przeciwwskazań. Zabiegi borowinowe nie są wskazane przede wszystkim pacjentom ze stwierdzonymi schorzeniami kardiologicznymi i chorobami układu oddechowego. Na liście przeciwwskazań znajduje się:

  • ciąża,
  • cukrzyca,
  • stan osłabienia i wycieńczenia organizmu,
  • choroby naczyń krwionośnych, w tym żylaki nóg,
  • otwarte rany i choroby ze skłonnością do krwawień,
  • stany ostre i podostre – ze względu na ryzyko zaognienia,
  • czynne postaci reumatoidalnego zapalenia stawów,
  • niewydolność krążenia,
  • gorączka,
  • nowotwory łagodne i złośliwe,
  • gruźlica,
  • zaburzenia czucia,
  • choroby krwi, w tym zaburzenia procesu krwiotwórczego i anemia,
  • choroby nerek,
  • choroby serca,
  • stany po świeżym zawale serca,
  • miażdżyca tętnic i zakrzepowe zapalenie żył,
  • przewlekle zbyt wysokie lub zbyt niskie ciśnienie tętnicze krwi,
  • zmiany troficzne i zapalne skóry.

Leczenie uzdrowiskowe i sanatorium

W Polsce występuje bardzo wiele obszarów o statusie uzdrowisk, które z powodzeniem wykorzystują leczenie borowiną. Do tych miejsc należą sanatoria w Busku-Zdroju, Szczawnicy, Ciechocinku, Nałęczowie, Ustroniu, Iwoniczu-Zdroju, Długopolu-Zdroju, Polanicy-Zdroju czy Świeradowie-Zdroju. Warto podkreślić, że niejednokrotnie leczenie borowiną wymaga kompleksowości i uzupełnienia o inne zabiegi z zakresu fizjoterapii. Pozwala to na wzajemne uzupełnianie i zwiększanie efektywności działania. Chodzi między innymi o połączenie ćwiczeń ruchowych – kinezyterapii ze wspomnianą borowiną.

W tym celu warto wybrać się na turnus rehabilitacyjny do wspomnianych kurortów. Zagwarantuje to optymalny przebieg procesu rehabilitacji z pełnym nadzorem lekarza specjalisty i fizjoterapeuty. Takie turnusy dla osób z orzeczeniem o niepełnosprawności może dofinansować PFRON w kwocie około 40 proc. kosztów pobytu i leczenia. W przypadku seniorów i osób przewlekle chorych dofinansowanie jest możliwe z funduszy PFRON, ZUS, KRUS oraz innych instytucji. O trybie leczenia uzdrowiskowego decyduje lekarz, który wystawia skierowanie i kieruje do właściwego ośrodka. Czas oczekiwania jest różny i może wynosić nawet rok.

Jaka jest cena zabiegów z borowiną?

Cena pojedynczego zabiegu zawijania borowinowego częściowego to 20–28 zł, zawijanie borowinowe całkowite to 30–35 zł, kąpiel borowinowa to koszt 20–25 zł, cena tamponów borowinowych to 20 zł za pojedynczy zabieg. Jonoforeza i fonoforeza z borowiną ma bardzo podobny koszt – około 20 zł. Obecnie trwają prace nad nową ustawą zmieniającą zasady postępowania w przypadku kierowania na leczenie uzdrowiskowe.

Bibliografia

  • Ponikowska I. i wsp., Ocena kliniczna metodą podwójnej ślepej próby leczenia chorych z zespołem bólowym kręgosłupa za pomocą wybranych preparatów borowinowych firmy TORF CORPORATION. Balneologia Pol., 2004, 46: 30–41.
  • Głyda E. i wsp., Leczenie uzdrowiskowe chorób kobiecych – wskazania i przeciwwskazania. Medycyna Rodzinna, 2004, 3: 131–134.
  • Ponikowska I., Kompendium balneologii: rekomendacje Krajowego Konsultanta. Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001, s. 225.
  • Olejniczak T., Głyda E., Leczenie balneologiczne [w:] Opala T., Ginekologia. Podręcznik dla położnych, pielęgniarek i pizjoterapeutów. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, s. 348–349.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.04.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Wideo – Łokieć golfisty

Łokieć golfisty to dolegliwość odpowiadająca dużo częściej spotykanemu łokciowi tenisisty. Patologia ta obejmuje ścięgno wspólne ...

Ganglion na nadgarstku – przyczyny, objawy i leczenie

Ganglion, czyli galaretowatą torbiel, to zmiana chorobowa pojawiająca się najczęściej na nadgarstku charakteryzująca się tym, ...

Wystające łopatki – jakie ćwiczenia korekcyjne wykonywać na odstające łopatki?

Odstające łopatki u dziecka są jedną z najczęstszych wad postawy. Jej przyczyną u dorosłych jest ...

Zwyrodnienie kręgosłupa – jak leczyć ból? Które ćwiczenia i jaka fizjoterapia są najlepsze?

Ból kręgosłupa lędźwiowego w przebiegu choroby zwyrodnieniowej najczęściej spowodowany jest: siedzącym trybem życia, obciążeniem w ...

Whiplash (smagnięcie biczem) – objawy i leczenie urazu kręgosłupa szyjnego po wypadku

Smagnięcie biczem, czyli whiplash to typowy uraz komunikacyjny, w którym w wyniku uderzenia w tył ...

Osteopatia – co to jest, czym zajmuje się osteopata?

Osteopatia, podobnie jak chiropraktyka, zaliczana jest do medycyny niekonwencjonalnej. Osteopatia jest metodą, w której stawianie ...

Rwący ból nóg – jakie są przyczyny?

Ból nóg to częsta dolegliwość, która może pojawić się nagle, podczas chodzenia, a nawet w ...

Ból mięśni – przyczyny, leczenie, domowe sposoby, co pomaga

Ból mięśni jest niespecyficznym objawem. Może być konsekwencją nadmiernego przeciążenia organizmu na przykład wysiłkiem fizycznym, ...

Mieszana choroba tkanki łącznej – MCTD – zespół Sharpa – objawy i leczenie

Mieszana choroba tkanki łącznej inaczej nazywana zespołem Sharpa lub MCTD jest chorobą reumatyczną o podłożu ...

Artroskopia barku – na czym polega, wskazania, rehabilitacja po artroskopii stawu barkowego

Artroskopia barku to mało inwazyjny zabieg, który pozwala ocenić struktury i wykonać operacje naprawcze wewnątrz ...

Ból karku i szyi – jakie mogą być przyczyny?

Ból karku i szyi jest najczęściej spowodowany chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. Za dolegliwości bólowe, wzmożone napięcie ...

Gorące stopy – przyczyny uczucia gorąca w stopach

Uczucie gorąca w stopach, któremu niekiedy towarzyszy pieczenie lub swędzenie, to dość częsty objaw. Jego ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon