Ankyloza – co to jest, jakie daje objawy i jak leczyć?

Ankyloza to poważne schorzenie układu kostno-mięśniowego, które nie tylko prowadzi do ograniczenia funkcji stawu, ale może sprzyjać niepełnosprawności. Zesztywnienie stawu najczęściej dotyczy stawów dużych, takich jak: biodro, kolano, łokieć czy staw skokowy, ale spotyka się ankylozę stawu skroniowo-żuchwowego, zęba z zębodołem bądź wyrostków kolczystych kręgów kręgosłupa. Ponieważ brak ruchomości stawu, może znacznie ograniczyć codzienne funkcjonowanie, niezmiernie istotna jest wczesna diagnoza oraz rehabilitacja, aby zachować sprawność chorego stawu jak najdłużej.

Czym jest ankyloza?

Ankyloza (ankylosis, fuzja śródstawowa) to włókniste zesztywnienie (częściowe) bądź kostne (całkowite) zesztywnienie stawu w jednej pozycji, najczęściej w wyniku schorzeń układu kostno-mięśniowego, unieruchomienia bądź operacji. Zesztywnienie ogranicza ruchomość stawu, co powoduje, że traci on swoja pierwotną funkcję. Ankyloza jest stanem nieodwracalnym, dlatego tak ważna jest profilaktyka i zachowanie ruchomości oraz sprawności chorego stawu. Najczęstszą przyczyną jest RZS, czyli reumatoidalne zapalenie stawów.

Jakie są przyczyny ankylozy stawów?

Przyczyny ankylozy mogą być różnorodne i obejmują m.in.:

  • choroby układu kostno-mięśniowego (reumatoidalne zapalenie stawów, artroza),
  • zapalenia stawów i elementów wewnątrzstawowych,
  • urazy (ciężkie złamania, złamania śródstawowe, urazy przebiegające z krwotokiem wewnątrz stawu),
  • zabieg operacyjny,
  • długotrwałe unieruchomienie,
  • zakażenia wewnątrzstawowe (zwłaszcza ropne, gruźlica kości, gronkowiec),
  • czynniki genetyczne (zwiększona aktywność osteoblastów),
  • anomalia wrodzone lub rozwojowe stawów i kości,
  • powtarzające się mikrourazy.

Ankyloza – objawy

Ankyloza rozpoczyna się stanem zapalnym i obrzękiem tkanek miękkich. Staw może być obrzmiały, zaczerwieniony i ciepły. Ból ogranicza ruchomość stawu, który pracując niewłaściwie, powoduje deformacę powierzchni stawowych. Szpara stawowa ulega zwężeniu, a powstająca wewnątrz niej tkanka włóknista łączy się z chrząstką i błoną maziową wewnątrz stawu. Dochodzi do przykurczy i zaników mięśniowych. Ruchomość stawu znacznie się ogranicza, a zmiany włókniste mogą ulec kostnieniu. Powoduje to całkowite usztywnienie stawu.

Ankyloza dotyczy najczęściej:

  • biodra,
  • stawu barkowego,
  • stawów krzyżowo-biodrowych,
  • kręgosłupa (trzonów kręgów),
  • stawu skroniowo żuchwowego,
  • stawu łokciowego,
  • stawu skokowego,

Ankyloza – diagnostyka i leczenie

Ograniczona ruchomość stawu, może sugerować przykurcz mięśniowy, dlatego należy ocenić powierzchnie stawowe, najlepiej zdjęciem RTG. Badanie pokaże deformacje na powierzchniach stawu oraz włóknistą lub kostną tkankę, która wypełnia szczelinę stawu. Jeśli szczelina jest mniej widoczna i proces chorobowy zaczyna się toczyć, pomimo że staw jest ciągle ruchomy, warto już wdrożyć odpowiednie leczenie. Leczenie obejmuje farmakoterapię, zwłaszcza niesteroidowe leki przeciwzapalne i przeciwbólowe oraz iniekcje dostawowe.

Ważnym elementem leczenia ankylozy jest fizjoterapia, która pozwala zachować ruchomość stawu jak najdłużej. Zdarza się, że zmiany szybko progresują, a terapia nie pomaga, więc jedyną możliwością leczenia zesztywniałego stawu jest zabieg operacyjny. Pacjentowi proponuje się osteotomię korekcyjną, czyli wycięcie kostnego lub włóknistego zespolenia i ustawienie stawu w bardziej komfortowej dla pacjenta pozycji. Można również wykonać plastykę chorego stawu, więc po usunięciu zmian patologicznych wewnątrz jamy stawu, nakłada się na powierzchnie stawowe sztuczne warstwy. Efekty operacji zależą od stopnia deformacji stawu oraz od ogólnej sprawności fizycznej pacjenta.

Ankyloza – fizjoterapia i ćwiczenia

Fizjoterapia to podstawowy element leczenia, który pomimo początków procesów kostnienie wewnątrzstawowego w ankylozie, jest w stanie zatrzymać rozwój patologicznych zmian. Przede wszystkim należy oszczędzać chory staw i chronić go przed dodatkowymi przeciążeniami, związanymi np. z postawą ciała, rodzajem wykonywanej pracy czy z aktywnością sportową. Może w tym pomóc stosowanie odpowiedniego sprzętu zaopatrzenia ortopedycznego, który odciąży chory staw lub zabezpieczy go z odpowiedniej pozycji.

Właściwie wykonywane ćwiczenia lecznicze pomogą zachować lub poprawić ruchomość stawu oraz zapobiegną powstawaniu kolejnych deformacji na powierzchniach stawowych. Ćwiczenia wspomogą zabiegi fizykalne, takie jak m.in. laseroterapia, ultradźwięki, jonoforeza z jodkiem potasu czy okłady parafinowe. Inną formą terapii jest również terapia manualna, w postaci trakcji, mobilizacji czy manipulacji, które poprawią ruchy pomiędzy powierzchniami stawowymi. Dzięki kompleksowej rehabilitacji, możemy poprawić funkcję stawu oraz sprawność ogólną, co ułatwi funkcjonowanie w życiu codziennym.

Ankyloza zębów

Opisywane pojawia się nie tylko w kontekście chorób stawów. Jest to termin stosowany w stomatologii. Ankyloza zębów (zesztywnienie) to stan, który diagnozowany jest po urazie, np. po wykonaniu replantacji zęba, ale także w wyniku stanów zapalnych i infekcji.

Ankylozę można zdefiniować jako połączenie cementu i/lub zębiny z tkanką kostną. Powstaje na skutek resorpcji wymiennej. Wymiana ta w konsekwencji prowadzi do zrośnięcia cementu korzeniowego i zębiny z kością wyrostka zębodołowego.

Bibliografia

  • Benateau H., Chatellier A., Caillot A., Diep D., Temporo-mandibular ankylosis, Revue de Stomatologie, de Chirurgie Maxillo-faciale et de Chirurgie Orale, 2016, September; 117 (4), 245–255,
  • Van Lotten ML., Schreinenmakers JR., van Noort A., Bilateral scapulohumeral ankylosis after prolonged mechanical ventilation, Clinics in Orthopedic Surgery, 2016, September, 8 (3), 339–344,
  • Vaishya R., Singh A.K., Agarwal A.K., Bilateral spontaneous bony ankylosis of the elbow following burn: a case report and review of the literaturę, Journal of Orthopedic Case Reports, 2018, September-October, 8 (5), 43–46,
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.03.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Glikokortykosteroidy

Glikokortykosteroidy to hormony kory nadnerczy, ale także grupa syntetycznych leków o dużym potencjale terapeutycznym. Potocznie ...

Badanie radiologiczne w ortopedii i traumatologii

Badanie radiologiczne odgrywa zasadnicza rolę w ortopedii i traumatologii. Kości doskonale uwidaczniają się na zdjęciu ...

Dieta w artrozie

Artroza, czyli inaczej choroba zwyrodnieniowa stawów, została uznana przez WHO za chorobę cywilizacyjną. Głównym winowajcą ...

Komórki LE – badanie obecności

Komórki LE są granulocytami, rzadziej monocytami, które pochłonęły zmienione jądro komórkowe innej komórki. Badanie komórek ...

Wideo – Reumatoidalne zapalenie stawów – zmiany w stawach i mięśniach

W okresie pełnego rozwoju RZS zniekształcenia stawów i zaniki mięśniowe są bardzo znaczne. W obrębie ...

Badanie poziomu immunoglobuliny A (IgA) – norma, wyniki, niedobór

IgA jest rodzajem immunoglobuliny, który występuje w wydzielinach (pot, ślina, łzy) oraz na powierzchni błon ...

Choroby reumatyczne – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie i rehabilitacja

Choroby reumatyczne obejmują szereg schorzeń układu mięśniowo-szkieletowego. Wyróżnia się kilkaset rodzajów chorzeń reumatycznych, najczęściej diagnozowane ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

Celem leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów jest zmniejszenie dolegliwości bólowych, ograniczenie procesu zapalnego, ochrona struktury i ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów (skrót – RZS) jest przewlekłą chorobą wielonarządową o nieznanej dotychczas przyczynie. RZS ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów obejmują różne układy. We wczesnym stadium choroby występują m.in. bóle mięśni ...

Wideo – Reumatoidalne zapalenie stawów - rehabilitacja

Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów trwa przez całe życie pacjenta i obejmuje współpracę wielu lekarzy specjalistów, ...

Wideo – Reumatoidalne zapalenie stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów jest przewlekłą, zapalną, układową chorobą tkanki łącznej o nieznanej etiologii. Charakteryzuje się ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon