Powiększona śledziona – jakie choroby powodują taki objawy?

Powiększenie śledziony diagnozowane jest u dorosłych jak i u dzieci. Ze względu na rodzaj unerwienia nie używa się określenia ból śledziony. Przyczyny splenomegalii często współistnieją z chorobami wątroby. Objawy powiększenia śledziony zależą od chorób podstawowych. Choroby śledziony, które powodują jej powiększenie to: torbiel, ropień i nowotwory.

Powiększona śledziona, czyli splenomegalia

Powiększenie śledziony określane jest w terminologii medycznej jako splenomegalia. Termin ten pochodzi od angielskiego słowa "spleen" - śledziona. Wielu pacjentów zastanawia się gdzie jest śledziona i czy boli. Jest położona w jamie brzusznej, po lewej stronie pod żebrami. W życiu płodowym produkuje wszystkie rodzaje krwinek tak jak szpik kostny, a w dorosłym krwinki białe i przeciwciała odpowiedzialne za naszą odporność na infekcje. Usuwa i niszczy zużyte krwinki oraz bakterie i prawdopodobnie komórki nowotworowe.

Spełnia więc rolę „filtra”. Magazynuje krew, którą może przekazywać do krwiobiegu w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania, np. wytężonego wysiłku. Mimo tych licznych funkcji śledziona nie jest nam niezbędna do życia i istnieją sytuacje, w których trzeba ją operacyjnie usunąć, na przykład uraz śledziony i jej pęknięcie. To drugie grozi śmiertelnym krwotokiem wewnętrznym. Brak śledziony jednak może prowadzić do spadku odporności, zwłaszcza na bakterie.

Choroby śledziony zwykle prowadzą do jej powiększenia – jest to splenomegalia. Istnieje też pojęcie takie jak hipersplenizm – powiększona śledziona nadmiernie wyłapuje krwinki z krwi (nie tylko te stare i zużyte), co prowadzi do spadku poziomu krwinek białych, czerwonych i płytek krwi.

Powiększenie śledziony – przyczyny

Powiększenie śledziony zwykle następuje w wyniku chorób innych narządów lub w następstwie zakażeń. Rzadziej do splenomegalii prowadzą choroby samej śledziony.

Przyczyny splenomegalii u osób dorosłych to: marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, zakażenia takie jak gruźlica, wirusowe zapalenie wątroby, wirus cytomegalii, mononukleoza zakaźna, toksoplazmoza, wirus HIV; białaczka – bardziej w białaczkach przewlekłych niż ostrych, choroby autoimmunologiczne – reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy.

Powiększona wątroba i śledziona (hepatosplenomegalia) mogą występować wspólnie co wynika z anatomii. Przez wątrobę przepływa w drodze powrotnej do serca krew z narządów jamy brzusznej, także ze śledziony. Gdy więc w wątrobie występuje jakiś stan chorobowy np. jej marskość, który utrudnia przepływ krwi przez nią, to krew ulega zastojowi i cofa się do narządów, z których przypływa. Między innymi jest to śledziona, ale także część przełyku, żołądek i inne.

Warto wspomnieć, że chociaż marskość wątroby kojarzona jest głównie z chorobą alkoholową, to obecnie za najczęstszą przyczynę marskości wątroby uznaje się wieloletnie zapalenie wątroby wywołane jej stłuszczeniem w przebiegu otyłości. Trzeba zdać sobie sprawę, że otyłość to choroba i stanowi narastający problem we współczesnym społeczeństwie, także wśród dzieci. Do uszkodzenia wątroby prowadzi także zakażenie wirusami hepatotropowymi (np. WZW typu C).

Powiększenie śledziony u dziecka – przyczyny

Powiększona śledziona u dziecka ma podobne przyczyny jak u dorosłych, różnią się jednak częstością. Na pierwszym plan przed chorobami wątroby i nadciśnieniem wrotnym wysuwają się infekcje wirusowe. Chociaż dzieci oczywiście mogą chorować na choroby, które w rezultacie kiedyś przejdą w marskość wątroby to jest to proces trwający dekady więc nie dotyczy najmłodszych.

Najczęstsze przyczyny splenomegalii u dzieci to mononukleoza zakaźna (wirus EBV, również powoduje powiększenie wątroby u dziecka), białaczka, niewielki uraz śledziony w trakcie aktywności sportowej (uderzenie piłką w brzuch), młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, choroby metaboliczne (choroba Gauchera). Bardzo rzadką przyczyną jest zakażenie tasiemcem bąblowcowym. Można zarazić się od zakażonych psów gdy nie przestrzega się higieny – może tu też występować ogromna bąblowcowa torbiel wątroby.

Jakie choroby śledziony powodują splenomegalię?

Najczęściej przyczyna powiększenia śledziony leży gdzie indziej niż w samej śledzionie, ale oczywiście istnieją też choroby, które mają początek w tym narządzie.Choroby śledziony, które powodują jej powiększenie to:

  • torbiele,
  • ropień,
  • nowotwory,
  • przerzuty nowotworowe do śledziony z innych narządów.

Ropień w śledzionie może powstać w trakcie sepsy czyli uogólnionego zakażenia czy po dożylnym podaniu narkotyków. Objawy sugerujące ropień to wysoka gorączka z dreszczami, silny ból w okolicy zajętego narządu. Ropień śledziony może z krwią przenieść się i spowodować ropień wątroby. Zwykle infekcje ropne w jamie brzusznej grożą przeniesieniem do pobliskich narządów.

Torbiele śledziony podobnie jak w wątrobie mogą być spowodowane zakażeniem tasiemcem bąblowcowym. Mogą również mieć charakter wrodzony, powstać na skutek urazu i ostrego zapalenia trzustki, ze względu na bliskie sąsiedztwo tych narządów.

Powiększenie śledziony – jakie objawy występują?

Objawy dodatkowe wynikają z chorób podstawowych. U dzieci z mononukleozą zakaźną dodatkowo występują:

  • zapalenie gardła – imitujące anginę bakteryjną,
  • gorączka,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • powiększenie wątroby,
  • osłabienie, zmęczenie,
  • ból głowy za oczodołem, ból brzucha, nudności, wymioty,
  • wysypka.

Wysypka pojawia się najczęściej w reakcji na antybiotyk, gdy mononukleoza jest nieprawidłowo rozpoznana i leczona jak infekcja bakteryjna. Najczęściej występuje po podaniu ampicyliny i amoksycyliny.

W marskości wątroby jest powiększenie obwodu brzucha zauważalne przez pacjenta (w brzuchu gromadzi się płyn, nawet do kilkunastu litrów), krwawienia, żółte zabarwienie skóry i białek oczu, pajączki naczyniowe, rumień na dłoni, zaburzenia funkcji mózgu, charakterystyczny fetor z ust i wiele innych.

W białaczce objawy wynikają z zajęcia przez chorobę szpiku kostnego i upośledzonej produkcji krwinek białych, krwinek czerwonych, płytek krwi. Występuje skłonność do nawracających infekcji, objawy anemii – osłabienie, bladość, zaburzenia koncentracji, przyspieszona akcja serca. Niedobór płytek krwi powoduje skłonność do krwawień, nawet przy zwykłym myciu zębów z dziąseł. Powiększenie śledziony jest znaczne, śledziona może być bardzo twarda i sięgać nawet do podbrzusza, zwykle powiększona jest też wątroba.

Ból śledziony – w górnej lewej części brzucha czy dyskomfort śledziony mogą wynikać z samego powiększenia śledziony. Silny ból śledziony może być spowodowanymi pęknięciem śledziony i zawałem śledziony.

Powiększona śledziona – jakie badania zrobić?

Pacjenci nie są świadomi powiększenia śledziony, tylko zgłaszają się do lekarza z powodu innych objawów danej choroby, która powoduje splenomegalię. Bardzo ważne jest dokładne zebranie wywiadu. Splenomegalia jest wykrywana przy ręcznym badaniu brzucha przez lekarza (jeśli pozwala na to tusza chorego) oraz w USG jamy brzusznej. USG wykazuje też zmiany patologiczne – torbiele, guzy, zmiany chorobowe wątroby i inne. Niezbędne jest wykonanie badań krwi – morfologii krwi, markerów stanu zapalnego, enzymów wątrobowych, układu krzepnięcia krwi, badań wirusologicznych i innych.

W mononukleozie zakaźnej splenomegalia może utrzymywać się 2–3 tygodnie, należy wtedy unikać wysiłku fizycznego i sportu, gdyż może dojść do urazu śledziony i jej pęknięcia.

Powiększona śledziona – dieta może mieć znaczenie wtedy, gdy przyczyną opisywanego zaburzenia są problemy z wątrobą. Wówczas warto stosować się do typowych zaleceń diety wątrobowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 19.09.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Makroglobulinemia Waldenströma – przyczyny, objawy, leczenie

Makroglobulinemia Waldenstroma (chłoniak limfoplazmocytowy; nieziarniczny) to rzadki rodzaj nowotworu układu chłonnego. Nie są znane przyczyny ...

Hepatosplenomegalia – powiększona wątroba i śledziona – przyczyny, objawy, leczenie

Hepatosplenomegalia to termin, który określa jednoczesne powiększenie wątroby i śledziony. Jest to poważny stan wymagający ...

Ostra białaczka limfoblastyczna

Ostra białaczka limfoblastyczna (chłoniak limfoblastyczny) jest nowotworem wywodzącym się z linii limfocytów B lub T ...

Płytki krwi – zaburzenia i choroby krwi

Płytki krwi to elementy morfotyczne obecne w krwiobiegu wytwarzane w szpiku. Są elementem układu krzepnięcia ...

Co to jest splenomegalia – przyczyny, objawy, leczenie

Splenomegalia to powiększenie śledziony – zaburzenie, które najczęściej jest objawem białaczki, ziarnicy złośliwej, talasemii oraz ...

Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość z niedoboru żelaza najczęściej jest wynikiem niewystarczającej podaży żelaza w diecie. Objawami anemii z ...

Sinica – przyczyny – sinica centralna i sinica obwodowa

Sinica to stan, w którym powłoki skórne i błony śluzowe są sine lub baladoniebieskie. U ...

Czerwienica prawdziwa – objawy, powikłania, leczenie i rokowanie

Czerwienica prawdziwa to schorzenie zaliczane do grupy chorób mieloproliferacyjnych, czyli takich, gdzie szpik kostny wytwarza ...

Małopłytkowość (trombocytopenia) – objawy, przyczyny, leczenie i rodzaje

Trombocytopenia, inaczej małopłytkowość to stan, w którym stwierdza się małą ilość płytek krwi. Małopłytkowość krwi ...

Niedokrwistość hemolityczna (anemia hemolityczna)

Niedokrwistość hemolityczna to choroba krwi, której istotą jest zbyt szybkie niszczenie krwinek czerwonych Przyczynami anemii ...

Leukocytoza (podwyższone i wysokie leukocyty) – jakie są przyczyny i leczenie?

Leukocytoza, czyli nadmiar leukocytów, to stan, w którym zostaje przekroczona górna norma dla krwinek białych, ...

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) – objawy, leczenie, rokowania

Przewlekła białaczka szpikowa (CML) jest nowotworem mieloproliferacyjnym związanym z nadmiernym namnażaniem się komórek macierzystych szpiku ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon