Scyntygrafia kości i stawów

Brak zdjęcia

31 października 2013

Scyntygrafia kości i stawów umożliwia, dzięki niewielkim dawkom izotopów promieniotwórczych, uzyskanie obrazu kości i stawów oraz ocenę ich stanu czynnościowego. Badanie kości i stawów może być wskazane ze względu na podejrzenie nowotworu kości czy diagnostykę nietypowych złamań. Scyntygrafia kośćca jest często dokładniejsza niż badania radiologiczne.

Co to jest scyntygrafia kości i stawów?

Badanie scyntygraficzne kości i stawów to obrazowa metoda diagnostyczna medycyny nuklearnej, w której wykorzystywane są radioznaczniki osteotropowe, czyli takie, które gromadzą się w kościach.

Główną zaletą scyntygrafii jest możliwość uzyskania obrazu całego kośćca po jednorazowym podaniu izotopu promieniotwórczego, co daje mu przewagę nad badaniami radiologicznymi – aby osiągnąć ten sam efekt należałoby wykonać wiele zdjęć. Wyróżniamy kilka odmian scyntygrafii układu kostnego:

  • scyntygrafię statyczną, która pozwala na wykrywanie na wczesnym etapie i z dużą dokładnością ognisk osteolizy (czyli rozpadu kości), na przykład nowotworowych,
  • scyntygrafię trójfazową, którą oceniamy ukrwienie kości i ewentualne istnienie obrzęku otaczających tkanek miękkich,
  • scyntygrafię zapaleń kośćca, dzięki której możemy różnicować zapalenia z procesami jałowymi lub nowotworowymi.

Badania scyntygraficzne mają zastosowanie także w chorobach stawów. Dzięki nim mamy możliwość odróżnienia reumatoidalnego zapalenia stawów od zapalenia łuszczycowego, a także wczesnej diagnostyki zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa.

Wskazania do scyntygrafii kości i stawów

Podstawowymi wskazaniami do wykonania scyntygrafii kości i stawów są:

  • podejrzenie nowotworu lub przerzutów nowotworowych do kości,
  • zapalenie kości krwiopochodne lub zewnątrzpochodne,
  • choroby metaboliczne (jak na przykład choroba Pageta),
  • ocena gojenia się przeszczepów kostnych,
  • ocena skuteczności leczenia radio- i chemioterapią przerzutów kostnych,
  • nietypowe postacie złamań,
  • ocena zajęcia kości w owrzodzeniach podudzi (również w stopie cukrzycowej),
  • różnicowanie zapaleń stawów (np. reumatoidalne zapalenie stawów z łuszczycowym),
  • ocena stanu ukrwienia odłamków kostnych lub w stanach zapalnych.

Jak przebiega scyntygrafia kości i stawów?

Nie są wymagane specjalne przygotowania do scyntygrafii, ani dodatkowe badania, chyba że lekarz prowadzący zaleci inaczej. Należy jedynie pamiętać, aby opróżnić pęcherz moczowy bezpośrednio przed badaniem, co umożliwi uwidocznienie kości krzyżowej oraz aby zdjąć z siebie metalowe przedmioty, które mogą zakłócać przebieg scyntygrafii. Pacjent nie musi być na czczo.

W przypadku, gdy pacjentem jest dziecko może zajść konieczność podania przed scyntygrafią kości środka uspokajającego lub zastosowania znieczulenia ogólnego. Jest to istotna kwestia, ponieważ podczas badania należy leżeć nieruchomo.

Pacjent zgłasza się do pracowni medycyny nuklearnej w wyznaczonym terminie, gdzie przed badaniem pielęgniarki zakładają mu wkłucie dożylne, tak zwany wenflon. Pacjent powinien mieć opróżniony pęcherz moczowy. Następnie układa się w wyznaczonym miejscu w pozycji na wznak i zostaje podany mu dożylnie związek promieniotwórczy.

Badanie przeprowadzane jest przy pomocy gammakamer sprzężonych z systemem komputerowym.

Jeżeli wykonywana jest scyntygrafia trójfazowa badanie rozpoczyna się w momencie rozpoczęcia wlewu radioznacznika.

  • Pierwsza faza, tak zwana perfuzyjna, daje możliwość oceny miejscowego ukrwienia badanej okolicy.
  • W drugiej fazie (tkankowej) gromadzenie izotopu odzwierciedla objętość krwi w badanym obszarze.
  • Faza trzecia, wypłukiwania, pozwala na analizę ewentualnych zmian w kościach.

W przypadku scyntygrafii statycznej, zapaleń kośćca lub scyntygrafii stawów, badanie przeprowadza się po 2-3 godzinach od podania radioznacznika i trwa ono 20-40 minut. Czasami w trakcie badania, jeśli zajdzie taka potrzeba, wykonywane są zdjęcia radiologiczne, dzięki którym lepiej można ocenić zmiany patologiczne na tle zdrowych tkanek. Po skończonym badaniu należy wypić około jednego litra płynów, aby wypłukać resztki izotopu z organizmu i należy pamiętać, aby oddać mocz w toalecie na terenie pracowni, ze względu na ochronę radiologiczną.

Powikłania po scyntygrafii kości i stawów

W zasadzie po scyntygrafii kości i stawów nie występują powikłania i może być ono wielokrotnie powtarzane. Wykonuje się je u osób w każdym wieku, wyłączone są jedynie kobiety:

  • w okresie ciąży,
  • w czasie laktacji,
  • w drugiej połowie cyklu miesięcznego, jeśli istniała możliwość zapłodnienia.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Zespół Reitera – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rehabilitacja

Zespół Reitera, obecnie znany raczej jako reaktywne zapalenie stawów, to choroba, w której dochodzi do ...

Scyntygrafia

Scyntygrafia to badanie wykorzystujące bezpieczne dla organizmu ludzkiego promieniowanie gamma. Wytwarzają je podane dożylnie izotopy ...

Mięsak Ewinga – przyczyny, objawy, leczenie, wyleczalność mięsaka kości

Mięsak Ewinga występuje głównie u dzieci i nastolatków. Przyczyny choroby nie są do końca poznane, ...

Rak kości – przyczyny, objawy, badania, leczenie, przerzuty, rokowanie

Rak kości, a właściwie nowotwory kości, to bardzo duża i niejednorodna grupa guzów, których pochodzenie ...

Artretyzm – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyną artretyzmu jest nadmiar kwasu moczowego we krwi, który wywołuje zapalenie stawów. Choroba najczęściej atakuje ...

Dieta w artrozie

Artroza, czyli inaczej choroba zwyrodnieniowa stawów, została uznana przez WHO za chorobę cywilizacyjną. Głównym winowajcą ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów obejmują różne układy. We wczesnym stadium choroby występują m.in. bóle mięśni ...

Badanie radiologiczne w ortopedii i traumatologii

Badanie radiologiczne odgrywa zasadnicza rolę w ortopedii i traumatologii. Kości doskonale uwidaczniają się na zdjęciu ...

Reaktywne zapalenie stawów

Termin „reaktywne zapalenie stawów” obejmuje ostre, jałowe i asymetryczne zapalenia stawów, będące powikłaniem toczącej się ...

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (skrót – ZZSK) jest schorzeniem zapalnym o nieznanej przyczynie, obejmującym przede ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów (skrót – RZS) jest przewlekłą chorobą wielonarządową o nieznanej dotychczas przyczynie. RZS ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

Celem leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów jest zmniejszenie dolegliwości bólowych, ograniczenie procesu zapalnego, ochrona struktury i ...

Komentarze (0)