Scyntygrafia nerek – wskazania, przebieg badania, wyniki, cena

Scyntygrafia nerek jest obrazową metodą pozwalającą na dokładną ocenę wyglądu nerek oraz ich funkcji wydalniczej. Badanie nerek wykonuje się po dożylnym podaniu preparatu znakowanego substancją promieniotwórczą. Badanie scyntygraficzne pozwala ocenić kształt, wielkość i położenie nerek oraz wielkość i równomierność rozmieszczenia znacznika w narządzie.

Co to jest scyntygrafia nerek?

Scyntygrafia nerek polega na zobrazowaniu nerek po dożylnym wstrzyknięciu odpowiedniego związku promieniotwórczego, najczęściej znakowanego technetem, rzadziej jodem (jest to izotopowe badanie nerek). Ocenie podlega kształt, wielkość i położenie nerek oraz wielkość i równomierność rozmieszczenia znacznika w narządzie.

Renoscyntygrafia stosowana jest w diagnostyce chorób nerek. Zaburzenia ich pracy mogą wynikać zarówno z niewłaściwej budowy narządu, jak i z innych zmian, takich jak nieprawidłowy przepływ krwi lub moczu. Wykrycie i dokładna analiza niektórych patologii nerek wykracza poza możliwości standardowych metod diagnostycznych. Stosuje się wtedy bardziej skomplikowane techniki, takie jak scyntygrafia izotopowa nerek. Istotną jej zaletą jest możliwość jednoczesnej oceny budowy narządu i jego pracy.

Scyntygrafia dynamiczna nerek i scyntygrafia statyczna nerek

Są dwa rodzaje scyntygrafii:

  • stcyntygrafia statyczna nerek,
  • scyntygrafia dynamiczna nerek, inaczej nazywana renoscyntygrafią.

W przypadku scyntygrafii dynamicznej uzyskany obraz radioaktywności jest wykładnikiem funkcji nerki (szybkości i skuteczności filtracji, odpływu moczu przez moczowody do pęcherza moczowego), w statycznej oceniamy jej wygląd.

Część zmian patologicznych w nerkach manifestuje się jako obszary o zmniejszonej radioaktywności lub, jak w przypadku zmian nowotworowych, jako ogniska bez radioaktywności – tak zwane ogniska zimne. W niektórych przypadkach nieprawidłowego metabolizmu miąższu nerek w obrazie widzimy ogniska ciepłe, czyli obszary o zwiększonym nagromadzeniu radioznacznika. Przykładem tego są ropnie nerki lub wzrost radioaktywności w nerce niedokrwionej.

W badaniu scyntygrafii porównywane są jednocześnie obydwie nerki, a ocenie podlegają tzw. krzywe renoscyntygraficzne, które są graficzną formą radioaktywności znacznika zbieranego przez gammakamerę znad nerek. Oceny dokonuje się przez około 20 minut. Prawidłowo od podania dożylnego znacznika, przez około 40 sekund obserwuje się szybkie narastanie radioaktywności – jest to tzw. faza naczyniowa. Następnie po około 3–5 minutach krzywe ulegają spłaszczeniu, odpowiada to przechodzeniu znacznika przez miąższ nerki – jest to tzw. faza miąższowa lub wydzielnicza. Po 5 minutach następuje powolny spadek radioaktywności związany z wydalaniem znakowanego moczu do pęcherza moczowego – to tzw. faza wydalnicza.

Scyntygrafia – co ocenia, co widać na wynikach?

Scyntygrafią możemy ocenić również charakter, wielkość i symetrię przepływu krwi przez tętnicę brzuszną, tętnice biodrowe, tętnice nerkowe, a przede wszystkim przez obie nerki.

Badanie pozwala ocenić zaburzenia ukrwienia nerek, uszkodzenia miąższu i zaburzeń w odpływie moczu. Należy wspomnieć, że przy pomocy scyntygrafii można wykonać testy farmakologiczne, m.in. test z diuretykiem, czy test z kaptoprylem, a także ocenić filtrację kłębuszkową.

Scyntygraficzne badanie nerek jest uzasadnione w każdym przypadku stwierdzenia nowotworu innego narządu, ponieważ nowotwory nerek są często źródłem przerzutów. Dzięki angioscyntygrafii, czyli scyntygrafii naczyń możemy różnicować unaczynione guzy nowotworowe z beznaczyniowymi torbielami.

W transplantologii nerek badania z użyciem radioizotopów wykorzystywane są do:

  • oceny nerki zakwalifikowanej do przeszczepu,
  • oceny poprawności zabiegu na nerce przeszczepionej,
  • oceny nerki przeszczepionej bezpośrednio po zabiegu,
  • do monitorowania funkcji przeszczepionego narządu, aby wykrywać wczesne powikłania po transplantacji.

Powikłaniami, które można ocenić scyntygrafią są między innymi ostra martwica cewkowa oraz ostre i przewlekłe odrzucanie przeszczepu.

Cena scyntygrafii nerek to około 500 złotych (wykonana prywatnie). Posiadając skierowanie można wykonać badanie bezpłatnie, na NFZ.

Wskazania do scyntygrafii nerek u dzieci i u dorosłych

Badanie wykonywane jest zarówno u dzieci jak i u dorosłych. Zajmuje również ważne miejsce w diagnostyce nadciśnienia; dzięki niej selekcjonuje się pacjentów do dalszych badań. Najbardziej wiarygodne wyniki uzyskuje się wykonując angioscyntygrafię z następczym badaniem dynamicznym. Można w ten sposób ocenić symetrię przepływu krwi przez nerki oraz gromadzenie znacznika w miąższu.

Wskazaniami do przeprowadzenia scyntygrafii nerek są:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • zwężenie tętnicy nerkowej,
  • guzy nerki i nadnerczy,
  • wielotorbielowate zwyrodnienie nerek,
  • gruźlica nerek,
  • blok odpływu mocz,
  • wady wrodzone nerek (np. nerka podkowiasta, nieprawidłowe położenie),
  • urazy nerek,
  • nefropatia refluksowa,
  • ocena nerki przeszczepionej (ostra martwica, odrzut).

Scyntygrafia nerek – jak się przygotować?

Pacjent musi być przed scyntygrafią nerek dobrze nawodniony – podaje mu się 0,5–1 l płynu niegazowanego i nie powinien być na czczo. W przypadku osób, które nie mogą pić podaje się kroplówkę. Dzieciom podaje się środek uspokajający lub stosuje się znieczulenie ogólne, ponieważ podczas badania pacjent musi leżeć bez ruchu.

Zanim rozpocznie się badanie scyntygraficzne nerek pacjent przekazuje lekarzowi odpowiednie wyniki badań – ultrasonograficzne, tomografii komputerowej. Jeśli pacjent nie ma założonego wkłucia dożylnego, pielęgniarka zakłada je przed badaniem. Następnie pacjent proszony jest o opróżnienie pęcherza.

Scyntygrafia nerek u dziecka może wymagać podania pacjentowi środka uspakajającego. Znieczulenie ogólne stosuje się rzadko.

Jak przebiega scyntygrafia nerek?

W przypadku scyntygrafii dynamicznej, pacjent najpierw kładzie się na wznak w polu widzenia gamma-kamery, wtedy wstrzykuje mu się radioznacznik i badanie zaczyna się w tym samym momencie. Całość trwa około pół godziny.

Jeśli wykonujemy scyntygrafię statyczną badanie przeprowadza się po 2–4 godzinach od podania dożylnie radioznacznika.

Po zakończonym badaniu należy pamiętać, aby oddać mocz w toalecie w pracowni, gdzie została przeprowadzona scyntygrafia nerek, ze względu na ochronę radiologiczną.

Powikłania i skutki uboczne po scyntygrafii nerek

Raczej nie występują powikłania po badaniu scyntygraficznym nerek. Może być ono wielokrotnie powtarzane i wykonywane u osób w każdym wieku.

Badania scyntygraficzne są wolne od reakcji uczuleniowych i dlatego mogą być wykonywane częściej niż badania radiologiczne. W zasadzie nie mają istotnych przeciwwskazań.

Scyntygrafia nerek – wyniki

Wynik scyntygrafii nerek jest jednym z badań na podstawie których wyznacza się dalsze etapy diagnostyki i leczenia. W przypadku chorób nerek bardzo ważne miejsce zajmują wyniki badania moczu, w tym np. przesączanie kłębuszkowe (badanie GFR). Jednym z podstawowych jest także kreatynina w moczu.

W wyniki dynamicznej scyntygrafii nerek pojawią się informacje wskazujące na to czy obie nerki w jednakowy sposób oczyszczają krew. Norma jest tutaj ten sam udział procentowy w oczyszczaniu (w zakresie 50 na 50 proc – 56 na 44 proc.). Każde odchylenie w tym zakresie świadczy o tym, że któraś z nerek pracuje nieprawidłowo (w praktyce wydziela śladowe ilości znacznika).

Wyniki scyntygrafii nerkowej wskażą także dokładne położenie nerki i jej rozmiar.

Jakie są przeciwwskazania?

Niedozwolone jest jedynie przeprowadzanie badania u kobiet w ciąży ze względu na toksyczność radioznacznika. Należy również unikać wykonywania scyntygrafii kobietom w drugiej połowie cyklu miesięcznego, u których zaistniała możliwość zapłodnienia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Renoscyntygrafia (badanie izotopowe nerek) – wskazania i przebieg

Renoscyntygrafia, inaczej dynamiczna scyntygrafia nerek, jest badaniem obrazowym, służącym do wszechstronnej oceny budowy i czynności ...

Wideo – Nowotwory układu moczowo-płciowego

Nowotwory układu moczo-płciowego obejmują głównie: nowotwory złośliwe męskich narządów płciowych: gruczołu krokowego, jądra, prącia, (złośliwe ...

Angiografia nerkowa

Angiografia nerkowa jest to badanie radiologiczne tętnic nerkowych z użyciem kontrastu. W obrębie tych naczyń ...

Ruchoma nerka (wędrująca, opadająca) – przyczyny, objawy, leczenie

Ruchoma nerka (inaczej nerka opadnięta lub nerka opadająca), która występuje przeważnie u młodych kobiet, to ...

Wideo – Scyntygrafia nerek

Scyntygrafia nerek jest to badanie radioizotopowe pozwalające ocenić morfologię nerek, przepływ krwi i wydzielanie przez ...

Scyntygrafia

Scyntygrafia to badanie wykorzystujące bezpieczne dla organizmu ludzkiego promieniowanie gamma. Wytwarzają je podane dożylnie izotopy ...

Rak nerki

W nerkach, jak we wszystkich innych narządach, może pojawić się nowotwór (nie zawsze złośliwy). Guzy ...

Rak nerki – leczenie

Rak nerki nie jest częstym nowotworem, ale wyjątkowo podstępnym. Rozwija się bardzo szybko, nie dając ...

Wideo – Rak nerki

Rak nerki stanowi ok. 3 % nowotworów występujących u osób dorosłych. Nowotworów ten wykrywany jest ...

Przeszczep nerki

W Polsce z powodu niewydolności nerek umiera aż 3000 pacjentów w ciągu roku. Niemal połowa ...

Choroby nerek

Choroby nerek można podzielić na choroby wrodzone oraz nabyte, a także na patologie przebiegające w ...

Guz nerki – przyczyny, objawy, leczenie guza na nerce

Guz nerki przez długi czas może nie dawać specyficznych objawów. Zmiana nie rośnie szybko, a ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon