Tomografia CBCT (stożkowa) – co to jest, kiedy wykonać, na NFZ czy prywatnie, cena

Tomografia CBCT to nowa metoda diagnostyczna wykorzystywana przede wszystkim w stomatologii i laryngologii. Najczęściej wykonuje się CBCT szczęki lub zatok. Badanie wykorzystuje mniejszą dawkę promieniowania i zapewnia trójwymiarowy wynik, co sprawia, że jest nie tylko bezpieczniejsze, ale i dokładniejsze. Jakie są przeciwwskazania do badania?

Tomografia CBCT – co to za badanie?

CBCT to skrót od angielskiego terminu cone beam computed tomography – w języku polskim badanie to nazywa się tomografia wiązki stożkowej (inaczej tomografia stożkowa). W świecie medycznym badanie CBCT gości zasadniczo od niedawna – w Europie stało się ono dostępne w 1996 roku, w Stanach Zjednoczonych zaś ta technika obrazowania stosowana jest od 2001 roku.

Tomografia CBCT, podobnie jak klasyczna tomografia, wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Od typowo przeprowadzanej TK odróżnia ją rodzaj wiązki promieniowania. W przypadku tej techniki wytwarzana jest wiązka promieniowania przybierająca stożkowaty kształt. Aparaty do CBCT wyposażone są zwykle w ruchome elementy, które obracają się podczas wykonywania badania – umożliwiają one dzięki temu uzyskiwanie trójwymiarowych obrazów analizowanych struktur.

Czym się różni tomografia komputerowa od rezonansu magnetycznego? Przede wszystkim wykorzystywaną techniką. Do MRI niezbędne jest pole magnetyczne, natomiast do TK promieniowanie rentgenowskie. Kiedy wykonuje się te badania? Które jest bezpieczniejsze i dokładniejsze?

Tomograf CBCT – zastosowanie

Obecnie tomografia CBCT znajduje wykorzystanie przede wszystkim w stomatologii, gdyż umożliwia uzyskiwanie bardzo dokładnych obrazów anatomicznych, co zdecydowanie ułatwia planowanie leczenia dentystycznego.

Tomografię CBCT wykorzystuje się m.in. w:

  • implantologii (tomografii szczęki pozwala uzyskać wiedzę o tym, jakie rodzaje implantów będą dla niego najkorzystniejsze),
  • diagnostyce schorzeń stawu skroniowo-żuchwowego,
  • ocenie struktur zatok, jam nosowych, żuchwy czy kanałów dla włókien nerwowych.

Tomograf CBCT znajdziemy jednak nie tylko w gabinetach dentystów, ale i innych medycznych specjalistów. Urządzenie to pozwala na obrazowanie twarzoczaszki, dzięki czemu mogą je wykorzystywać laryngolodzy w diagnostyce wielu różnych schorzeń z ich dziedziny medycyny.

Badanie sprawdza się także w diagnozowaniu i planowaniu leczenia różnych nowotworów głowy i szyi (np. guzów żuchwy). Z tomografii CBCT coraz częściej korzystają również specjaliści ortopedii, którzy z użyciem tej techniki obrazowej są w stanie dokonać dokładnej oceny struktur m.in. kończyn górnych czy dolnych.

Zastosowanie CBCT jest dobrym rozwiązaniem również w diagnostyce chorób piersi –podczas zabiegów chemoembolizacji nowotworów, drenowania ropni oraz podczas przezklatkowej biopsji guzków w płucach.

Tomografia wiązki stożkowej – przebieg badania

Przygotowanie do badania obejmuje zasadniczo jedynie zdjęcie biżuterii, okularów, wyciągnięcie z jamy ustnej ruchomych protez zębowych czy aparatów ortodontycznych. Nie trzeba być na czczo ani podejmować żadnych innych jeszcze specjalnych przygotowań. Przed wykonaniem samego badania pacjent otrzymuje fartuch ochronny.

Kobiety zawsze powinny poinformować osobę wykonującą badanie o ewentualnej ciąży, gdyż jest ona przeciwwskazaniem. Zasadniczo nie wykonuje się badań z wykorzystaniem promieniowania rentgenowskiego w ciąży. Wyjątkiem jest bezpośrednie zagrożenie życia matki oraz indywidualne wskazania lekarza.

Tomografia CBCT u dziecka może być wykonana, jednak ze względu na to, że najmłodsi są zdecydowanie bardziej wrażliwi na promieniowanie rentgenowskie niż osoby dorosłe, tego rodzaju metody diagnostyki obrazowej wykorzystuje się wyłącznie gdy jest to niezbędne.

Jak wygląda badanie CBCT? Wykonuje się je w pozycji siedzącej lub stojącej (w rzadkich sytuacjach w pozycji leżącej). Pacjent proszony jest o pozostawanie przez pewien czas w bezruchu – w tym czasie urządzenie emitujące promieniowanie oraz jego detektor dokonują obrotu o 360 stopni. Samo badanie trwa kilkadziesiąt sekund i jest całkowicie bezbolesne. Uzyskany wynik trafia do komputera, gdzie z wykorzystaniem specjalistycznych algorytmów dane z aparatury są analizowane, w efekcie czego powstają trójwymiarowe obrazy badanych obszarów.

Opis tomografii CBCT przygotowywany jest na podstawie tych danych, natomiast interpretacją wyniku zajmuje się zwykle lekarz zlecający wykonanie badania (np. CBCT szczęki interpretowane może być przez stomatologa, z kolei stożkowa tomografia zatok oceniana może być przez laryngologa).

Tomografia CBCT – zalety i wady

CBCT cieszy się rosnącą popularnością ze względu na to, że dzięki tej technice obrazowania możliwe jest uzyskiwanie dokładnych, trójwymiarowych obrazów poddawanych badaniu struktur anatomicznych. Pozwala to precyzyjnie diagnozować, jak i planować leczenie wielu schorzeń. Zalet CBCT jest niewątpliwie jej krótki czas wykonania, (trwa zdecydowanie krócej od klasycznej tomografii), oprócz tego w trakcie badania CBCT pacjent eksponowany jest na znacznie mniejszą dawkę promieniowania niż w przypadku standardowej tomografii komputerowej. Zwraca się również uwagę na to, że tomografia stożkowa umożliwia jednoczesne obrazowanie struktur kostnych oraz tkanek miękkich.

Tomografia CBCT ma zarówno zalety, jak i pewne wady. Z tą techniką związane jest zwiększenie ilości rozproszonego promieniowania, a także możliwość występowania różnych zakłóceń w wyniku badania, które spowodowane mogą być np. jego interpretowaniem z wykorzystaniem niewłaściwego algorytmu.

Niestety dostępność tej techniki diagnostycznej jest wciąż dość ograniczona. Możliwe jest wykonanie tomografii CBCT w ramach NFZ, jednak częściej to badanie wykonuje się prywatnie. W takim przypadku cena tomografii stożkowej uzależniona jest przede wszystkim od tego, co dokładnie podlega obrazowaniu, np. CBCT zębów szczęki pacjent może zapłacić około 200 zł, z kolei koszt CBCT stawów skroniowo-żuchwowych może wynosić około 400 zł.

Bibliografia

  1. Scarfe W.C. et al.: What is Cone-Beam CTand How Does it Work?, Dent Clin N Am 52 (2008) 707–730.
  2. Kumar M. et al.: Cone Beam Computed Tomography - Know its Secrets, J Int Oral Health. 2015 Feb; 7(2): 64–68.
  3. https://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=dentalconect.
Opublikowano: ; aktualizacja: 05.04.2019

Oceń:
4.2


Może cię

Badanie Angio-TK – angiografia tomografii komputerowej

Badanie angio-TK – nagiografia tomografii komputerowej należy do badań radiologicznych, wykorzystujących promieniowanie jonizujące w technice ...

Tomografia komputerowa

Tomografia komputerowa jest powszechnie stosowaną techniką obrazowania używaną w radiologii. W badaniu wykorzystywane są promienie ...

Rezonans magnetyczny stawów (MRI stawów)

Rezonans magnetyczny stawów (m.in. rezonans kolana czy barku) to nieinwazyjne badanie obrazowe. Badanie MRI stawów ...

RTG zatok czy tomografia zatok – które badanie zatok wybrać?

Choroby zatok wymagają szczegółowej diagnostyki. Najczęściej stosowanymi badaniami na zatoki jest RTG zatok i tomografia ...

Badanie angio-MR – angiografia rezonansu magnetycznego

Angiografia-MR jest nowoczesnym nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym, wykorzystującym naturalne właściwości krwi i innych tkanek do obrazowania ...

USG doppler układu rozrodczego

Badanie dopplerowskie układu rozrodczego polega na ocenie przepływów krwi w żeńskich, jak i męskich narządach ...

Tomografia czy rezonans – czym się różnią i które badanie wybrać?

W przypadku konieczności wykonania diagnostyki obrazowej, głównymi rodzajami badań obok USG pozostaje rezonans magnetyczny i ...

Badanie SPECT – tomografia emisyjna pojedynczych fotonów

Badanie SPECT to bardzo dokładne badanie obrazowe. Tomografia emisyjna pojedynczych fotonów wykorzystuje promieniowanie gamma. Bo ...

Przezierność karkowa – na czym polega ocena przezierności karkowej?

Ocena przezierności karkowej jest ważnym parametrem badania USG płodu. Badanie wykonuje się pomiędzy 11 a ...

RTG

RTG, czyli badanie radiologiczne, nazywane potocznie rentgenem lub prześwietleniem, to jedna z najbardziej popularnych technik ...

USG doodbytnicze (przezodbytnicze) – kiedy wykonać to badanie odbytu?

USG transrektalne jest obrazowym badaniem pozwalającym na dokładne uwidocznienie kanału odbytu i tkanek go otaczających. ...

Tomografia komputerowa jamy brzusznej

Tomografia komputerowa układu pokarmowego to badanie, które umożliwia zobrazowanie przekroju ciała od sklepienia przepony do ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon