Zapalenie kości i stawów – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Zapalenie kości i stawów jest jedną z najtrudniejszych do wyleczenia chorób zakaźnych. Chorują na nią zarówno dorośli jak i dzieci, zwłaszcza w okresie szybkiego wzrostu organizmu. Najczęściej zmiany chorobowe dotyczą kości długich – głównie kości udowych, piszczelowych, ramiennych, promieniowych oraz kręgów w kręgosłupie. Leczenie jest trudne oraz długie i niestety pomimo jego skuteczności, zdarzają się nawroty.

Co oznacza zapalenie kości i stawów?

Zapalenie kości jest zróżnicowaną chorobą spowodowaną reakcją zapalną w tkance kostnej. Charakterystyczną cechą jest postępująca degradacja kości. Choroba przebiega w sposób ostry, podostry lub przewlekły. Zapalenie dotyka jeden lub więcej kości, a zmiany najczęściej lokują się u ich przynasady u dzieci i nasady u dorosłych. W wyniku procesu zapalnego zbiera się ropa, która zaczyna rozprzestrzeniać się naczyniami i prowadzi do martwicy i zaburzeń w odżywianiu kośćca.

Podczas zapalenia stawów zmiany chorobowe dotykają zarówno jego elementów kostnych, jak i chrząstki, błony maziowej czy kaletek stawowych. Zapalenie stawu może towarzyszyć zapaleniu kości lub występować osobno.

Jakie są przyczyny zapalenia kości i stawów?

Do przyczyn zapalenia kości i stawów zaliczamy:

  • zakażenie krwiopochodne drobnoustrojami (bakteria gronkowca, prątki gruźlicy, krętki kiły, grzyby, paciorkowce, pałeczki grypy i salmonelli, w przypadku stawów – zdarzają się wirusy),
  • przerzuty z pierwotnych ognisk infekcji takich jak pępowina, zapalenie ucha środkowego i płuc, angina czy czyraki skórne,
  • zakażenie w konsekwencji urazu (ukłucie, ugryzienie, złamanie, postrzał), zabiegu chirurgicznego lub dentystycznego,
  • stosowanie dożylnych narkotyków,
  • powtarzające się urazy,
  • szkodliwy wpływ promieni jonizujących,
  • zatrucia fosforem.

Do zapalania kości mogą predysponować:

  • zmniejszona odporność,
  • zaburzenia ukrwienia,
  • schorzenia ogólnoustrojowe (cukrzyca, toczeń, twardzina układowa, otyłość, choroby tkanki łącznej),
  • endoprotezy stawów.

Jakie są objawy zapalenia kości i stawów?

Do objawów zapalenia stawów zaliczamy:

  • gorączkę;
  • samoistne bóle nocne;
  • wrażliwość okolicy na dotyk;
  • obrzęk;
  • zaczerwienienie;
  • ocieplenie zainfekowanej okolicy;
  • upośledzenie funkcji stawu (sztywność i trudności z poruszaniem);
  • wytworzenie się przetoki skórnej nad zainfekowanym miejscem w kości;
  • ogólne złe samopoczucie (zmęczenie, chudnięcie, nudności, dreszcze, bóle mięśni);
  • u małych dzieci – niechęć do poruszania chorą kończyną, unikanie chodzenia, a także płacz przy dotykaniu i poruszaniu dotkniętą zmianami chorobowymi kończyną.

Rozpoznanie i leczenie zapalenia stawów i kości

Rozpoznanie stawia się w oparciu o wywiad z pacjentem i badania kliniczne. Dla potwierdzenia schorzenia specjalista zleca wykonanie zdjęcia RTG (nie wykazuje zmian w pierwszych 2–3 tyg) oraz przeprowadzenie testów laboratoryjnych (badanie krwi, OB, CRP i posiew krwi, aby zidentyfikować patogen odpowiedzialny za zapalenie). Najdokładniejszym badaniami są tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz scyntygrafia kości. W niektórych przypadkach stosuje się biopsję kości. W różnicowaniu bierze się pod uwagę nowotwory oraz gruźlicę kości.

Schorzenie wymaga stałej kontroli lekarskiej więc leczenie odbywa się w warunkach szpitalnych.

Leczenie zapalenia kości i stawów obejmuje:

  • leżenie w łóżku do czasu ustąpienia objawów choroby,
  • odciążenie zajętego stawu; chora kończyna powinna być ułożona poziomo lub lekko uniesiona,
  • wdrożeniu antybiotykoterapii – mogą być podawane doustnie lub w zastrzykach domięśniowych, terapia powinna trwać nawet 8–10 tygodni,
  • środki przeciwbólowe z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) doustne lub wstrzykiwane do wnętrza stawu,
  • chirurgiczne opracowanie rany w przypadku jeśli jest ona wrotami wniknięcia drobnoustroju do organizmu,
  • operacyjne wycięcie ogniska chorobowego i zmienionej chorobowo kości,
  • w przypadku stwierdzenia treści ropnej w stawie, wykonuje się nacięcie i płukanie stawu w celu jej odsączenia,
  • wykonywanie zimnych okładów na chore stawy,
  • przeciwbólowe zabiegi fizykoterapeutyczne – zaleca się podskórną stymulację nerwów (TENS), która łagodzi ból i zapalenie stawu,
  • ćwiczenia lecznicze; zaleca się wykonywanie ćwiczeń zdrowymi kończynami, szczególnie podczas dłuższego pobytu w łóżku, a po zakończonej hospitalizacji należy wzmacniać stawy i siłę mięśniową,
  • stosowanie środków zaopatrzenia ortopedycznego, które ułatwią chodzenie np. kule lub chodziki,
  • terapię hiperbaryczną – pozwala usunąć patogen z ustroju oraz przyśpiesza proces gojenia,
  • zdrową dietę: stosowanie suplementów (np. siarczanu glukozaminy, chondroityny i tłuszczy rybnych, aby odżywić elementy wewnątrzstawowe), nawadnianie oraz utratę wagi w przypadku nadwagi.

Leczenie i hospitalizacja chorego z zapaleniem kości jest niezwykle ważna, gdyż schorzenie nie leczone może prowadzić do wstrząsu septycznego. Interwencja chirurgiczna konieczna jest tylko w niewielkiej liczbie przypadków, w których inne sposoby leczenia okazały się nieskuteczne. Operacja ma na celu wygładzenie powierzchni stawowych lub odtworzenie chrząstki (poprzez artroskopię), wymianę całego stawu (artroplastyka) albo jego usztywnienie w jednej pozycji (artrodeza).

Jakie są powikłania zapalenia kości i stawów?

Niestety powikłania zapalenia się zdarzają i obejmują:

  • brak zrostu chorej kości,
  • patologiczne złamania,
  • przewlekłe zapalenia,
  • amputację chorej kończyny,
  • powstanie torbieli,
  • zwyrodnienia,
  • martwicę kości,
  • posocznicę,
  • powstanie stawu rzekomego.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Reaktywne zapalenie stawów

Termin „reaktywne zapalenie stawów” obejmuje ostre, jałowe i asymetryczne zapalenia stawów, będące powikłaniem toczącej się ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy

Objawy reumatoidalnego zapalenia stawów obejmują różne układy. We wczesnym stadium choroby występują m.in. bóle mięśni ...

Dieta w artrozie

Artroza, czyli inaczej choroba zwyrodnieniowa stawów, została uznana przez WHO za chorobę cywilizacyjną. Głównym winowajcą ...

Artretyzm – przyczyny, objawy, leczenie

Przyczyną artretyzmu jest nadmiar kwasu moczowego we krwi, który wywołuje zapalenie stawów. Choroba najczęściej atakuje ...

Choroba Stilla

Choroba Stilla jest to układowa postać młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów, czyli MIZS. Nie są znane ...

Zapalenie stawu barkowego

Objawy zapalenia stawu barkowego to: ból stawu barkowego, obrzęk stawu, tkliwość, zaczerwienienie okolic stawu oraz ...

Zapalenie stawu skokowego

Zapalenie stawu skokowego diagnozowane jest rzadko. Objawy zapalenia stawu jakie może stwierdzić pacjent to obrzęk ...

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (skrót – ZZSK) jest schorzeniem zapalnym o nieznanej przyczynie, obejmującym przede ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – leczenie

Celem leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów jest zmniejszenie dolegliwości bólowych, ograniczenie procesu zapalnego, ochrona struktury i ...

Scyntygrafia kości i stawów

Scyntygrafia kości i stawów umożliwia, dzięki niewielkim dawkom izotopów promieniotwórczych, uzyskanie obrazu kości i stawów ...

Reumatoidalne zapalenie stawów – przyczyny

Reumatoidalne zapalenie stawów (skrót – RZS) jest przewlekłą chorobą wielonarządową o nieznanej dotychczas przyczynie. RZS ...

Zespół Reitera – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rehabilitacja

Zespół Reitera, obecnie znany raczej jako reaktywne zapalenie stawów, to choroba, w której dochodzi do ...

Komentarze (0)