Czynnik Castle’a (czynnik IF) i przeciwciała przeciwko czynnikowi wewnętrznemu

Czynnik wewnętrzny Castle’a IF to glikoproteina wytwarzana przez komórki okładzinowe żołądka. Jego najważniejszą rolą fizjologiczną jest umożliwienie wchłaniania witaminy B12 z przewodu pokarmowego. Deficyt czynnika IF prowadzi do niedoboru wspomnianej witaminy oraz rozwoju anemii megaloblastycznej (anemii złośliwej). Oznaczanie przeciwciał przeciwko czynnikowi Castle'a należy wykonać np. w przypadku bladości skóry czy chronicznego zmęczenia.

Czynnik Castle’a (czynnik wewnętrzny IF) – co to jest?

Czynnik Castle’a to mukoproteina wydzielana przez komórki okładzinowe żołądka. Zlokalizowane są one w okolicy trzonu i dna narządu. Poza czynnikiem IF wydzielają one także jony chlorkowe i wodorowe, z których w świetle żołądka powstaje kwas solny.

Czynnik wewnętrzny IF tworzy z witaminą B12 (dostarczaną z dietą) trwały kompleks odporny na trawienie i umożliwiający wchłanianie tejże witaminy w jelitach.

Witamina B12 jest kluczowa dla funkcjonowania układu krwiotwórczego oraz nerwowego, zatem zaburzenia jej wchłaniania i niedobory mogą skutkować poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Przyczyny niedoboru czynnika Castle’a

Niedobór czynnika Castle’a spowodowany może być zarówno defektem wrodzonym, jak i mieć charakter nabyty.

Wrodzony niedobór czynnika wewnętrznegoto rzadko występujące schorzenie, które ujawnia się najczęściej w pierwszych latach życia. Z koeli nabyte przyczyny niedoboru czynnika Castle’a to: resekcja żołądka, uszkodzenie błony śluzowej żołądka w przebiegu infekcji Helicobacter pylori czy obecność przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu Castle’a oraz przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym żołądka.

Czynnik wewnętrzny Castle’a a anemia złośliwa

Anemia złośliwa (niedokrwistość Addissona-Biermera) to schorzenie dotykające najczęściej osób w wieku 40–60 lat polegające na zaburzeniu autoimmunologicznym. Układ odpornościowy pacjenta atakuje jego własne komórki, a ściślej – komórki okładzinowe żołądka lub czynnik wewnętrzny Castle’a.

Dochodzi wtedy do zaburzenia wchłaniania niedoboru witaminy B12. Konsekwencją występowania przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym żołądka i przeciwciał przeciwko czynnikowi Castle’a jest anemia złośliwa.

Niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 objawia się w bardzo charakterystyczny sposób. Część symptomów to wspólne dla wszystkich rodzajów anemii symptomy wynikające z niedotlenienia organizmu.

Inne objawy wynikają z rozwoju charakterystycznych dla anemii megaloblastycznej zaburzeń neurologicznych – ich wystąpienie jest wskazaniem do oznaczania przeciwciał przeciwko czynnikowi IF.

Przeciwciała przeciwko czynnikowi Castle’a – kiedy badać?

Wskazaniem do oznaczania przeciwciał przeciwko czynnikowi wewnętrznemu Castle’a (IFA) jest wystąpienie następujących objawów: osłabienie i chroniczne zmęczenie, bladość skóry i śluzówek czy przyspieszona akcja serca.

Oznaczanie przeciwciał przeciwko komórkom okładzinowym żołądka należy oznaczać także, gdy występują symptomy, takie jak:

  • bóle i zawroty głowy,
  • zaburzenia neurologiczne: zaburzenia czucia dystalnego, mrowienie oraz drętwienie kończyn, splątanie, zaburzenia koncentracji,
  • nudności i wymioty, biegunki,
  • stany zapalne jamy ustnej oraz tzw. bawoli język.

Ponadto przeciwciała IFA oznaczane są, gdy w morfologii krwi pojawią się cechy anemii megaloblastycznej, czyli obniżone krwinki czerwone, niska hemoglobina oraz podwyższone MCV, czyli średnia objętość krwinki czerwonej.

Jeśli takim wynikom morfologii krwi towarzyszy prawidłowy poziom żelaza, należy wykonać różnicujące badania w kierunku anemii. Poza oznaczeniem przeciwciał w kierunku czynnika wewnętrznego Castle’a, warto wykonać także badanie przeciwciał w kierunku komórek okładzinowych żołądka (APCA). Oba typy przeciwciał oznaczane są najczęściej w klasach IgA i IgG. Badanie przeciwciał anty-IF wykonywane jest z próbki krwi żylnej, najlepiej w godzinach porannych.

Pomocniczo można wykonać test Schillinga, czyli ocenę wchłaniania witaminy B12 z przewodu pokarmowego, a także oznaczanie poziomu tej we krwi oraz badanie kwasu metylomalonowego we krwi.

Czynnik wewnętrzny – leczenie anemii megaloblastycznej

Dodatni wynik badania, czyli obecność przeciwciał IFA we krwi, wraz z wystąpieniem charakterystycznych zmian w morfologii i niskim poziomem witaminy B12 we krwi, oznacza anemię megaloblastyczną (złośliwą).

Ujemny wynik badania przeciwciał w kierunku czynnika Castla (pacjenci często błędnie używają tej nazwy) nie wyklucza jednak niedokrwistość Addissona-Biermera, gdyż u prawie połowy chorych przeciwciała te nie występują.

Leczenie anemii złośliwej polega na iniekcjach (zastrzykach) domięśniowych witaminy B12. Doustna suplementacja nie ma sensu, gdyż witamina ta nie wchłonie się z przewodu pokarmowego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 25.07.2017

Oceń:
4.2


Może cię

Badanie poziomu witaminy B12 – jak wykryć niedobór witaminy B12?

Witamina B12 jest niezbędna do syntezy DNA materiału genetycznego niemal każdej komórki organizmu. Niedobór witaminy ...

Hiponatremia – niedobór sodu w organizmie – jakie są przyczyny?

Hiponatremia to termin określający niski poziom sodu we krwi. Jest jednym z najczęstszych zaburzeń gospodarki ...

Niedokrwistość Addisona (niedokrwistość złośliwa)

Niedokrwistość Addisona-Biermera zwana jest często niedokrwistością złośliwą. Anemia tego typu jest wynikiem niedoboru witaminy B12. ...

Nabłonki płaskie w moczu – co oznaczają nabłonki w wynikach moczu?

Nabłonek (komórki nabłonka) pokrywa każdy odcinek układu moczowego. Nabłonki płaskie w moczu nie zawsze wskazują ...

Witamina B

Witaminy z grupy B odpowiedzialne są za prawidłowe funkcjonowanie metabolizmu człowieka poprzez uczestnictwo w szeregu ...

Test Schillinga

Test Schillinga to badanie pozwalające ocenić, czy wchłanianie witaminy B12 w przewodzie pokarmowym jest prawidłowe. ...

Niedobór witaminy B12

Witamina B12, inaczej zwana cyjanokobalaminą, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Charakterystyczne dla tej ...

Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość megaloblastyczna to choroba krwi, w której dochodzi do spadku poziomu czerwonych krwinek (erytrocytów). W ...

Hipoalbuminemia – co oznaczają niskie albuminy we krwi?

Termin hipoalbuminemia oznacza stan kiedy w surowicy krwi wykrywana jest niska ilość albumin. Oznaczenie tych ...

Układ dopełniacza – przyczyny obniżonej lub podwyższonej aktywności

Układ dopełniacza pełni rolę w utrzymaniu odporności organizmu. Jest to zespół białek obecnych w osoczu ...

fT3 – badanie (wolna trijodotyronina) – norma, wyniki, cena

Badania hormonów tarczycy to ważny element diagnozowania chorób tarczycy (nadczynności i niedoczynności). Najczęściej zlecane przez ...

Białko w moczu u dziecka – co oznacza białkomocz w badaniu moczu u dziecka?

Badanie ogólne moczu u dziecka najczęściej wykonywane jest z powodu wskazań lekarskich. Wynik badania moczu ...

Komentarze i opinie (1)


Warto wiedzieć nie miałam pojęcia że to ważne.norma 190-250 a ja mam 50
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon