Niedokrwistość Addisona (niedokrwistość złośliwa)

Niedokrwistość Addisona-Biermera zwana jest często niedokrwistością złośliwą. Anemia tego typu jest wynikiem niedoboru witaminy B12. Jest to choroba autoimmunologiczna. Jej leczenie polega na podawaniu zastrzyków z preparatem witaminowym, co powoduje całkowite ustąpienie dolegliwości.

Czym jest niedokrwistość Addisona?

Choroba Addisona i Biermera zwana była zwyczajowo niedokrwistością złośliwą, ponieważ przez długie lata stanowiła nieuleczalną jednostkę chorobową. Na szczęście dziś jej etiologia została poznana, źródłem występujących zaburzeń jest niedobór witaminy B12. Schorzenie to należy do chorób autoimmunologicznych objawiających się przede wszystkim anemią, czyli niedoborem krwinek czerwonych w układzie krążenia oraz zaburzeniami neurologicznymi.

Przyczyny niedokrwistości Addisona-Biermera

Główną przyczyną anemii Addisona, a więc niedostatecznego wytwarzania krwinek czerwonych jest niedobór witaminy B12, czyli kobalaminy. Nie jest to jednak bynajmniej skutek jej niedoboru w diecie, ale zaburzenia wchłaniania w obrębie błony śluzowej żołądka. W wyniku nieprawidłowości w układzie odpornościowym, organizm wytwarza szkodliwe autoprzeciwciała, skierowane przeciwko prawidłowym komórkom okładzinowym błony śluzowej żołądka oraz substancji umożliwiającej wchłanianie witaminy B12 – czynnikowi Castla, zwanego także „czynnikiem wewnętrznym”.

Przeciwciała łączące się z wymienionymi komórkami i substancjami blokują prawidłową drogę wchłaniania kobalaminy, która może zostać zaabsorbowana tylko po wcześniejszym połączeniu z czynnikiem Castla. Co więcej, na skutek procesu autoimmunologicznego, który de facto wywołuje odpowiedź zapalną organizmu, dochodzi do niszczenia błony śluzowej żołądka z dalszym upośledzeniem wytwarzania czynnika wewnętrznego oraz wydzielania kwasu solnego, niezbędnego w prawidłowym procesie trawienia. Ostatecznie pacjent boryka się z achlorhydrią oraz zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka. Choroba występuje sporadycznie, lub – rzadziej – jako postać rodzinna.

Objawy kliniczne niedokrwistości złośliwej

Na objawy anemii złośliwej składają zarówno dolegliwości wynikające z niedoboru krwinek czerwonych, jak i będące następstwem zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka. Do pierwszej grypy należą niespecyficzne symptomy takie jak:

Ponadto występują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak:

Co więcej, niedobór witaminy B12 znacząco upośledza funkcjonowanie nerwów obwodowych, co wywołuje objawy ze strony układu nerwowego: uczucie cierpnięcia, drętwienie lub bóle kończyn, zaburzenia czucia głębokiego, problemy z utrzymaniem równowagi i chodzeniem, problemy przy oddawaniu moczu, zaburzenia widzenia, nieprawidłowe (osłabione lub wygórowane) odruchy ścięgniste.

W skrajnych przypadkach ciężkiego niedoboru kobalaminy dochodzi także do upośledzenia funkcjonowania centralnego układu nerwowego, co przejawia się zaburzeniami psychicznymi, takimi jak halucynacje, otępienie czy depresja. Ze względu na stan zapalny w obrębie żołądka może dojść do powiększenia wątroby i śledziony. U chorych na anemię złośliwą obserwuje się częstsze współwystępowanie innych schorzeń o etiologii autoimmunologicznej, takich jak cukrzyca typu I, zapalenie tarczycy czy niedoczynność kory nadnerczy.

Badania laboratoryjne w niedokrwistości Addisona

W badaniach laboratoryjnych przy niedokrwistości Addisona podstawowym objawem anemii są:

  • zmniejszona ilość erytrocytów, czyli krwinek czerwonych (oznaczanych najczęściej skrótem RBC od ang. Reed blood cell),
  • zmniejszona wartość hematokrytu,
  • zmniejszone stężenie hemoglobiny.

W przypadku choroby Addisona-Biermera nie mamy do czynienia z poważnymi odchyleniami od normy w zakresie wymienionych parametrów, ponieważ nie występuje niedobór żelaza, a krwinki czerwone są wytwarzane w nieznacznie zmniejszonej ilości – natomiast ich struktura jest nieprawidłowa. Cechą charakterystyczną dla niedoboru witaminy B12 jak i B11 jest powiększenie erytrocytów, nazywane makrocytozą.

Nieprawidłowe, owalne i powiększone krwinki czerwone nazywane są megalocytami. Częstą różnią się one między sobą wielkością, kształtem, a także zawartością hemoglobiny. Ponieważ witamina B12 bierze także udział w wytwarzaniu innych składników krwi, stwierdza się leukopenię i małopłytkowość, czyli odpowiednio niedobór krwinek białych oraz płytek krwi. W badaniu bioptatu szpiku kostnego stwierdza się nieprawidłowe komórki prekursorowe oraz cechy upośledzonej erytropoezy, czyli wytwarzania erytrocytów.

W osoczu krwi stwierdza się obniżone stężenie witaminy B12 oraz obecność autoprzeciwciał, skierowanych przeciwko komórkom okładzinowym żołądka oraz czynnikowi Castla. Istnieją także specjalne testy czynnościowe, pozwalające wykazać zmniejszone wydzielanie kwasu solnego w żołądku oraz upośledzone wchłanianie witaminy B12 dostarczanej drogą pokarmową. W badaniach obrazowych, takich jak gastroskopia, uwidocznić można zmiany w obrębie śluzówki przewodu pokarmowego.

Leczenie niedokrwistości złośliwej

Koncepcja leczenia choroby Addisona i Biermera jest nader prosta – skoro za większość objawów odpowiada niedobór witaminy B12, należy uzupełniać jej zasoby. Ponieważ upośledzone jest wchłanianie jelitowe, składnik ten musi trafiać do organizmu inną drogą. Pacjenci otrzymują kobalaminę w postaci zastrzyków domięśniowych, z reguły podawanych raz w miesiącu.

Taka terapia konieczna jest przez całe życie. Dolegliwości wynikające z niedokrwistości ustępują już po tygodniu od włączenia leczenia, natomiast zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego z reguły dopiero po około 6 miesiącach, lub też mogą okazać się nieodwracalne. Warto także wspomnieć, że pacjenci z anemią złośliwą powinni podlegać ścisłej kontroli onkologicznej, ze względu na 2-3 krotnie zwiększone ryzyko rozwoju choroby nowotworowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa (g6pd) – niedobór, wyniki badania

Dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa to enzym, który odgrywa rolę przy przemianach krwinek czerwonych. Niedobór tego enzymu decyduje ...

Niska hemoglobina – o czym świadczy niski poziom hemoglobiny?

Niski poziom hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość. Ten parametr wraz z niskim hematokrytem i małą liczba ...

Badanie krwi RDW – wyniki i normy wskaźnika RDW czerwonych krwinek

Badanie krwi RDW (red blood cell distribution width) służy określeniu anizocytozy, czyli stopnia zróżnicowania krwinek ...

Anemia (niedokrwistość) sierpowata (sierpowatokrwinkowa) – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość sierpowata (anemia sierpowata) to wrodzona, uwarunkowana genetycznie choroba krwi. Jest rodzajem niedokrwistości wrodzonej, której ...

Niedokrwistość z niedoboru żelaza

Niedobór żelaza to najczęstsza z przyczyn niedokrwistości. Żelazo jest niezbędne w organizmie do budowy hemoglobiny, ...

Niedokrwistość

Niskie stężenie hemoglobiny we krwi określane jest mianem niedokrwistości. Istotne jest wykluczenie niedokrwistości rzekomej (rozcieńczenia ...

Jakie są przyczyny i objawy niedokrwistości?

Niedokrwistość (anemia) jest stosunkowo częstym schorzeniem, którego zdecydowanie najczęściej spotykaną przyczyną jest niedobór żelaza w ...

Anemia z niedoboru żelaza u dziecka

Żelazo stanowi składnik mineralny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania i zdrowia organizmu. Każda krwinka czerwona zawiera ...

Niedokrwistość megaloblastyczna

Niedokrwistość megaloblastyczna to choroba krwi, w której dochodzi do spadku poziomu czerwonych krwinek (erytrocytów). W ...

Niedokrwistość w ciąży

Niedokrwistość, przez pacjentów częściej nazywana anemią, to stan, w którym zmniejsza się ilość hemoglobiny we ...

Anemia (niedokrwistość) - objawy, przyczyny i leczenie anemii

Anemia jest to stan, w którym we krwi nie ma wystarczającej ilości zdrowych czerwonych krwinek, ...

Niedobór witaminy B12

Witamina B12, inaczej zwana cyjanokobalaminą, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Charakterystyczne dla tej ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon