DDA (dorosłe dzieci alkoholików) – objawy, cechy, test, leczenie, jak pomóc

Brak zdjęcia

3 grudnia 2018

Alkoholizm to bardzo poważne uzależnienie, które według szacunków może dotyczyć nawet 4,5 proc. Polaków powyżej 15. roku życia. Nałogowe spożywanie alkoholu wpływa negatywnie nie tylko na samego chorego, ale na całą jego rodzinę. W trudnej sytuacji znajdują się przede wszystkim dzieci, które nie posiadają jeszcze odpowiednio wykształconych mechanizmów obronnych, przez co toksykomania alkoholowa dotycząca jednego lub obojga rodziców odbija się szczególnie na ich życiu. Osiągnięcie pełnoletniości przez dzieci alkoholików nie zawsze oznacza koniec problemów. Kim są dorosłe dzieci alkoholików (DDA) i jakie objawy im towarzyszą? Z jakimi problemami się borykają? Na czym polega pomoc dzieciom alkoholików?

DDA – co to jest?

Dorosłe dzieci alkoholików (DDA) to grupa wsparcia opierająca się na samopomocy. Zrzesza ona ludzi dorastających w rodzinach, w których problem alkoholowy dotyczył przynajmniej jednego z rodziców, co uniemożliwiało pełnienie funkcji opiekuna wobec dziecka. Psychika dziecka alkoholika doznaje poważnego i długotrwałego uszczerbku, co rzutuje na całe jego późniejsze życie. Osoby dorastające w rodzinach dysfunkcyjnych zmuszone są wykształcić pewne cechy, pozwalające na przetrwanie w nich, które później utrudniają prawidłowe funkcjonowanie i odnalezienie się w społeczeństwie.

W Polsce pojęcie DDA, oprócz grup samopomocy, oznacza także syndrom dziecka alkoholika i związane z nim, charakterystyczne dla tych osób problemy, które w dużej mierze przekładają się na trudności w przystosowaniu się do życia w społeczeństwie.

DDA – objawy

Symptomy związane z DDA występują niemal u wszystkich osób wychowujących się w rodzinie z problemem alkoholowym. Bardzo ważny jest jednak czas występowania i utrzymywania się objawów. Jeśli zanikają one krótko po zaprzestaniu picia przez ojca lub matkę, wyprowadzeniu się z domu czy śmierci osoby uzależnionej – bardzo dobrze. Jeśli natomiast utrzymują się długo – wymagana będzie pomoc terapeuty lub grupy wsparcia.

W przypadku syndromu DDA objawy somatyczne (fizyczne) to:

  • zawroty głowy,
  • omdlenia,
  • drżenie rąk przy zdenerwowaniu,
  • bóle głowy i inne nieuzasadnione dolegliwości bólowe,
  • tachykardia,
  • uczucie kołatania serca,
  • duża potliwość,
  • uderzenia gorąca,
  • szybki, płytki oddech,
  • uczucie suchości w ustach,
  • twarz dziecka alkoholika często wydaje się pusta, pozbawiona uczuć.

Jeżeli chodzi o objawy psychologiczne w syndromie DDA, to są one następujące:

  • ludzie postrzegani są negatywnie,
  • duży lęk przed odrzuceniem (powoduje to niechęć do wchodzenia w głębsze relacje emocjonalne),
  • izolacja od innych ludzi,
  • wypieranie własnych emocji,
  • silna potrzeba akceptacji,
  • poczucie wstydu,
  • brak wiary we własne możliwości, obniżona samoocena,
  • myśli nihilistyczne,
  • pesymizm,
  • agresja i skłonność do zachowań impulsywnych,
  • przekonanie, że świat i ludzie mogą być tylko bardzo dobrzy albo bardzo źli (nie istnieją stany przejściowe),
  • skłonność do popadania w nałogi,
  • samookaleczenia,
  • próby samobójcze,
  • poniżanie siebie w relacjach seksualnych,
  • brak celów życiowych,
  • zaburzenia odżywiania.

W przypadku dorosłych dzieci alkoholików pojawiać mogą się również problemy ze snem oraz stany depresyjne.

DDA – cechy osobowości i charakter

Oprócz objawów związanych z DDA, dorosłe dzieci alkoholików prezentują także pewne cechy charakteru, które ułatwiają ich rozpoznanie.

Cechy osobowości dorosłych dzieci to:

  • skłonność do popadania w uzależnienia,
  • tworzenie związków z osobami uzależnionymi,
  • poważne traktowanie siebie,
  • nieumiejętność zrelaksowania się,
  • niezwracanie uwagi na własne potrzeby i pragnienia,
  • poczucie dużej odpowiedzialności lub zupełny jej brak,
  • duża samokrytyka,
  • chęć bycia zdominowanym,
  • brak asertywności,
  • zachowania agresywne skierowane do innych osób lub do siebie,
  • impulsywność,
  • chęć uzyskania akceptacji otoczenia,
  • trudności w okazywaniu uczuć,
  • niechęć do wchodzenia w bliższe relacje z innymi ludźmi.

Syndrom dzieci alkoholików w dorosłym życiu wiąże się także z przyjmowaniem pewnych postaw w stosunku do otoczenia. Wynikają one z próby przetrwania w dysfunkcyjnej rodzinie w przeszłości. Prawie zawsze postawy dzieci alkoholików będą objawiać się także w samodzielnym życiu.

Dzieci alkoholików – typy

Bohater

W dzieciństwie stara się bronić matki i opiekuje się młodszym rodzeństwem, w szkole zbiera same dobre oceny, nie liczą się dla niego przyjemności i własne szczęście, w życiu dorosłym jest perfekcjonistą zapominającym o samym sobie.

Cień

Ucieka przed otaczającą go rzeczywistością w krainę swoich przemyśleń i fantazmatów, nie pasuje do świata i nie chce być jego częścią. Nie zwraca na siebie uwagi, nie ma przyjaciół, podobne cechy charakteryzują go w życiu dorosłym.

Kozioł ofiarny

Uważa, że to właśnie on jest winien całego zła świata, w jego odczuciu to przez niego ojciec pije, a matka płacze. Uważa, że nie ma już dla niego nadziei i, niestety, w przyszłości może chcieć to okazać.

Błazen

Dostrzega to, że w przykrych sytuacjach tylko on może wywołać uśmiech na twarzy rodzica i wykorzystuje to, choć wewnętrznie cierpi. Chce uszczęśliwić innych. Kiedy dorośnie, inni mogą zarzucać mu brak powagi w sytuacjach, które tego wymagają.

DDA a depresja

Dzieci alkoholików, ze względu na ciągły strach towarzyszący im w najwcześniejszych latach życia, często rozwijają choroby i zaburzenia psychiczne. Jednym z takich schorzeń jest depresja.

Szanse na wystąpienie tej choroby zwiększa samotność w dorosłym życiu, brak umiejętności dopasowania się do przyjętych norm społecznych, problemy w pracy i trudności w budowaniu związków emocjonalnych.

W przypadku wystąpienia depresji konieczna jest pilna konsultacja psychiatryczna i dobranie odpowiedniego leczenia. Depresja jest bardzo ciężką chorobą i nigdy nie wolno lekceważyć jej objawów.

Syndrom DDA – test psychologiczny

W internecie znaleźć można wiele testów pomagających określić ilość cech charakterystycznych dla DDA. Składają się one z prostych pytań dotyczących usposobienia czy reakcji w danej sytuacji. Na pytania należy udzielić odpowiedzi „tak” lub „nie”.

Czas ich wypełnienia wynosi kilka minut. Należy jednak pamiętać, że występowanie pewnych cech wspólnych z DDA nie musi oznaczać, że dorastało się w dysfunkcyjnej rodzinie.

Jak pomóc DDA?

Zespół dzieci alkoholików bardzo często wymaga fachowej pomocy – terapii. Uwolnienie się od cech kształtowanych w dzieciństwie jest zwykle bardzo trudne i może wymagać wielu sesji terapeutycznych.

Dziecko alkoholika rzadko dopuszcza do siebie innych ludzi, dlatego bardzo ciężko kształtować prawidłowe zachowania DDA na własną rękę.

Problemy DDA często sprawiają, że trudno im wytrwać w związku, a także utrzymać partnera przy sobie, dlatego wymagają bardzo dużo cierpliwości i wsparcia ze strony drugiej osoby.

Leczenie DDA – diagnoza i terapia

Diagnoza dziecka z rodziny alkoholowej zwykle nie sprawia większych trudności. Osobowość DDA, określone cechy zachowania i choroba alkoholowa w rodzinie zazwyczaj wystarczają do postawienia trafnej diagnozy.

Terapia DDA może odbywać się indywidualnie lub grupowo. Wszystko zależy od potrzeb konkretnego pacjenta. Psychoterapia DDA ma na celu pomóc w wyzwoleniu się z przeżyć z dzieciństwa. Spotkania sam na sam z psychoterapeutą lub w małych grupach osób, które doświadczają tego samego problemu, pomagają otworzyć się na drugiego człowieka i likwidują objawy nękające dziecko alkoholika.

W przypadku bardzo nasilonych objawów lękowych stosuje się czasem leki, które pomagają obniżyć poziom lęku, co ułatwia terapię.

DDA – grupy wsparcia

Dużą pomoc dla dzieci DDA niosą grupy wsparcia oparte na samopomocy, działają one w ramach NFZ i przy niektórych parafiach. Dzielenie się własnymi doświadczeniami z ludźmi, którzy przeżyli koszmar alkoholizmu w dzieciństwie, może przynosić bardzo dobre skutki.

Grupy te noszą nazwy: Dorosłe Dzieci Alkoholików, Dorosłe Dzieci Rodzin Dysfunkcyjnych, Dzieci Anonimowych Alkoholików lub Anonimowe Dorosłe Dzieci.

Czy DDA potrafią kochać?

To, że DDA potrafią kochać, nie ulega wątpliwości. Kochają dokładnie tak samo jak każdy inny człowiek, niestety czasami sposób okazywania uczuć i wyuczone cechy bardzo negatywnie rzutują na ich związki. „Duże dzieci” alkoholików często czują się nieatrakcyjne lub nieciekawe. Skutkuje to chęcią zatrzymania przy sobie partnera przez ograniczanie jego wolności – częste telefony, pisanie sms-ów, wpadanie w panikę w przypadku dłuższej rozłąki.

Zdarza się także, że syn czy córka alkoholika będą bardzo ostrożni w swoich relacjach, co objawiać się może trzymaniem partnera na dystans. Partnerzy osób z rodzin dysfunkcyjnych muszą wykazywać bardzo wiele cierpliwości i zrozumienia. Należy jednak pamiętać, że lista uczuć DDA jest dokładnie taka sama jak osób wychowywanych w normalnych warunkach i stworzenie z nimi prawidło funkcjonującego związku jest możliwe, choć nie zawsze jest to łatwe.

Dorosłe dzieci alkoholików a seksualność

Seksualność osób DDA to bardzo złożony problem. Dziecko DDA, ze względu na zwykle spaczony obraz seksualności rodziców, rozwija najczęściej problemy związane z oziębłością seksualną. Wiąże się to z wizją aktu seksualnego związanego z przemocą, który postrzegany jest jako coś „brudnego”.

Większość ludzi, u których w rodzinach dochodziło do problemu alkoholowego, unika zbliżenia z partnerem. Często mogą temu towarzyszyć zaburzenia, takie jak pochwica (u kobiet) czy dysfunkcje wzwodu lub przedwczesny wytrysk (u mężczyzn).

Drugim, rzadziej spotykanym problemem są skłonności masochistyczne lub sadystyczne, których przyczyną może być doświadczenie poniżania dziecka w związku z jego rozwijającą się seksualnością. W przypadku występowania problemów dotyczących sfery seksualnej konieczny jest kontakt z psychoterapeutą.

Bibliografia

  • Gałecki P., Szulc A., Psychiatria, Wydanie 1. Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  • Jarema M., Rebe-Jabłońska J., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Wciórka J., Rybakowski J., Pużyński S., Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
  • Kaplan H. I., Sadock B. J., Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004.
  • Jarema M., Uzależnienia i substancje psychoaktywne w praktyce lekarza POZ, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
  • Beattle M., Koniec współuzależnienia. Jak przestać kontrolować życie innych i zacząć troszczyć się o siebie. Wydawnictwo Media Rodzina, Poznań 1998.
  • Beck A. T., Wright F. D., Liese B. S., Terapia poznawcza uzależnień. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007.
  • Filipiak M., Seksualność dorosłych dzieci alkoholików. Wyższa Szkoła Humanistyczna, Leszno 2013.

Opublikowano: ; aktualizacja: 03.12.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Delirium tremens – co to jest, jakie są objawy, jak leczyć i co robić?

Nagłe odstawienie alkoholu może prowadzić do stanu określanego mianem delirium tremens. Majaczenie drżenne (inaczej też ...

Nadużywanie alkoholu

Nadużywanie alkoholu prowadzi do uzależnienia, czyli alkoholizmu. Regularne picie wyniszcza inne układy poza nerwowym. Skutki ...

Choroba alkoholowa

Choroba alkoholowa (czyli alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, zespół zależności alkoholowej) to niezwykle istotny problem społeczny ...

Dziecko a alkohol i narkotyki

Duża część młodych ludzi w okresie dorastania eksperymentuje z substancjami psychoaktywnymi. Narkotyki i dopalacze, a ...

Uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu dotyczy całego życia uzależnionego człowieka. Można powiedzieć, że picie alkoholu dominuje nad ...

Wpływ alkoholu na psychikę

Zarówno długotrwałe, jak i krótkie, intensywne spożywanie alkoholu wywołuje zmiany w psychice człowieka. Alkoholizm może ...

Leczenie uzależnień

W leczeniu uzależnień najważniejsze są oddziaływania psychologiczne – szeroko rozumiana psychoterapia, treningi umiejętności społecznych, eliminacja ...

Alkohol we krwi – badanie stężenia etanolu

Badanie alkoholu we krwi mierzone jest w celu ustalenia czy osoba poddana testowi na zawartość ...

Wideo – Uzależnienia

Uzależnienia bardzo często na pierwszą myśl przywodzą alkohol bądź narkotyki. Mogą one jednak dotyczyć również ...

Uzależnienie od tytoniu

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń Psychicznych uzależnienie od tytoniu jest wymienione obok innych, spowodowanych ...

Wideo – Uzależnienie od alkoholu

Najczęstszym uzależnieniem jest uzależnienie od alkoholu. Jest to substancja łatwo i powszechnie dostępna. Znaczenie mają ...

Wideo – Leczenie uzależnień

O uzależnieniach można powiedzieć, że są to choroby przewlekłe, postępujące oraz śmiertelne. Brzmi to bardzo ...

Komentarze i opinie (1)


Strasznie trudno jest pisać o złamanym życiu.
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon