Przemijający atak niedokrwienny

Przemijający atak niedokrwienny, w skrócie TIA (transistent ischaemic attacks) to epizod, który polega na trwającej krócej niż 24 godziny, tymczasowej przerwie w dopływie tlenu do mózgu (niedotlenienie). W wyniku tego procesu komórki nerwowe nie są w stanie prawidłowo funkcjonować. Bardzo ważne jest by odróżnić TIA od udaru mózgu.

Co to jest atak niedokrwienny?

Przemijający atak niedokrwienny (TIA, transistent ischaemic attacks) to epizod ogniskowego ubytku czynności ograniczonego obszaru mózgowia, spowodowany niedokrwieniem, zwykle w ramach jednego obszaru unaczynienia trwający nie dłużej niż 24 godziny. W istocie większość epizodów niedokrwienia trwa od kilku do kilkunastu minut, rzadko przekracza 1 godzinę.

Przemijający atak niedokrwienny, można prościej zdefiniować, jako krótkotrwałą, tymczasową przerwą dopływu tlenu do mózgu (niedotlenienie mózgu). Są to objawy, które ustępują w przeciągu 24 godzin, samoistnie ale pojawiają się nagle. Mózg jest najważniejszym organem naszego organizmu i jednocześnie najmniej poznanym. Bez dostatecznej ilości tlenu dostarczanego do mózgu przez krew, komórki nerwowe (neurony) nie mogą sprawnie funkcjonować w wyniku czego dochodzi do deficytu neurologicznego.

Przemijający atak niedokrwienny jest zaburzeniem naczyniowym ośrodkowego układu nerwowego (OUN), które spowodowane jest najczęściej mikrozatorami, pochodzącymi z jam serca (np. sztucznych zastawek, zapalenia wsierdzia czy zawału mięśnia sercowego) oraz miktozatorami tętniczo-tętnicze pochodzącymi ze zmian ateromatycznych. Częściowe ograniczenie czy nawet zatamowanie dopływu krwi do określonego obszaru mózgu nie pozostaje bez znaczenia dla jego prawidłowego funkcjonowania. Objawy ujawniają się w tej części ciała, za którą odpowiada obszar pozbawiony dopływu krwi, np. porażenie barku, ręki, nogi czy zaburzenia mowy.

Objawy przemijającego ataku niedokrwiennego

W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów, które zostaną przedstawione poniżej należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Nie należy czekać aż objawy ustąpią same bądź przy pomocy domowych środków. Lekarz specjalista zdiagnozuje stan pacjenta. Przemijający atak niedokrwienny bardzo często przez lekarzy określany jest jako „mini-udar” i traktowany jak zwiastun „udaru właściwego”. Szybka pomoc medyczna daje szansę na to by uchronić pacjenta przed rozwojem pełoobjawowego udaru.

Objawów nigdy nie można bagatelizować bez względu na to czy występują w nocy czy w ciągu dnia. Objawy w przypadku TIA pojawiają się jednak najczęściej w ciągu dnia. Do charakterystycznych objawów, które powinny niepokoić zaliczamy:

  • pojawiające się nagle, bez konkretnej przyczyny drętwienie części ciała bądź nieprzyjemne ich mrowienie,
  • sytuacje, w której pojawiają się problemy z mową, staje się ona niezrozumiała, osoba dotknięta epizodem sama siebie nie rozumie gdy chce coś przekazać,
  • mdłości, zawroty głowy, zaburzenia równowagi oraz brak orientacji w terenie (dezorientacja),
  • silny ból głowy, który powoduje problemy z utrzymaniem równowagi,
  • nagłe osłabienie siły mięśni,
  • niezborność ruchowa, zaburzenia chodu a nawet omdlenia (często mogą tutaj wystąpić zaburzenia czucia tej części ciał np. ręki, nogi czy połowy twarzy),
  • nagłe problemy ze wzrokiem a dokładnie zaburzenia widzenia w jednym oku czyli tzw. ślepota przejściowa na oko,
  • zaburzenia pamięci.

Nigdy nie należy ignorować wyżej wymienionych objawów i czekać aż ustąpią same. Konieczna jest w tych przypadkach wizyta u lekarza oraz szczegółowe badania.

Czynniki zwiększające ryzyko ataku niedokrwiennego

Do czynników, które mogą zwiększać ryzyko powstania TIA zaliczane są także: zaburzenia rytmu serca, spadek ciśnienia, który może pojawić się u osób z wysokim bądź zawsze dobrym ciśnieniem, zakrzepy obecne w obrębie naczyń mózgu i tętnicy szyjnej, padaczka, różnego rodzaju urazy, zaburzenia rytmu serca a także zwiększenie liczby płytek krwi, granulocytów oraz erytrocytów. Do czynników tych zaliczamy także wiek, miażdżycę oraz choroby naczyń wewnątrzmózgowych.

Warto tutaj wspomnieć o jednym bardzo ważnym czynniku, który zwiększa ryzyko wystąpienia TIA - mowa tutaj o miażdżycy. W ograniczeniu powstawania zmian w naczyniach istotną rolę przypisuje się odpowiedniej profilaktyce i zdrowemu stylowi życia. W przypadku miażdżycy można przeprowadzić zabieg endarteriektomii (usunięcie blaszek miażdżycowych z tętnic), kolejnym sposobem leczenia jest wprowadzenie wąskiej rurki do naczynia krwionośnego w celu jego rozszerzenia. W przypadku TIA metabolizm komórek nerwowych jest bardzo słaby dlatego bardzo ważną role odgrywa jego poprawa. Jednym z leków stosowanych w tym celu jest piracetam, który znalazł swoje zastosowanie w TIA przebiegających z izolowana afazją.

Diagnoza ataku niedokrwiennego

Po konsultacji z lekarzem na początku przeprowadzone zostaną badania laboratoryjne (badania morfologiczne krwi, stężenie cholesterolu i jego frakcji) oraz inne badania, które są dostosowane do obrazu objawów neurologicznych. Wszelkie te badania powinny być przeprowadzone jak najszybciej, natomiast pacjent powinien być w tym czasie hospitalizowany. Warunki szpitalne umożliwiają stałe monitorowanie chorego i kontrola jego stanu zdrowia. W ten sposób każdy przypadek traktuje się w sposób indywidualny.

Z badań, którym chory musi zostać poddany wymieniamy badania okulistyczne, neurologiczne, laryngologiczne oraz internistyczne. Konieczne jest także wykonanie badań obrazowych takich jak: tomografia komputerowa mózgu, EKG, USG szyi. Każde z tych badań pozwala określić stan pacjenta, wykluczyć bądź potwierdzić udar mózgu, zobrazować co dzieje się w naszych tętnicach szyjnych.

Postępowanie w przypadku diagnozowania i leczenia chorych z TIA jest zależne od stanu chorego, nasilenia jego objawów oraz jego kondycji fizycznej. Wykazano, iż incydenty TIA 7-krotnie podwyższają ryzyko dokonanego udaru mózgu.

Profilaktyka i leczenie

Leczenie pacjentów jest zależne od incydentu, z którym mamy do czynienia. Jeśli prawdopodobnym mechanizmów TIA jest zatorowość tętniczo-tętnicza klasycznym postępowanie jest podawanie kwasu acetylosalicylowego, tiklopirydyn lub klopidogrelu. Przy nieskuteczności takiej terapii lub podejrzeniach, że podłożem są zatory z jam serca, bardziej wskazana wydaje się antykoagulacja. W celu zapobiegania powstawaniu nowych skrzepów, podaje się leki rozrzedzające krew.

Diagnostyka różnicowa

Trudności diagnostyczne w przypadku TIA wynikają z faktu braku w badaniu przedmiotowym objawów swoistych dla danego zespołu. W badaniu widoczne są objawy motoryczne (bardzo często przez krótki okres czasu) ale poza nimi chory najczęściej nie ma innych objawów neurologicznych.

W związku z powyższym incydenty TIA powinno się różnicować z:

  • napadem padaczkowym (głównie częściowym),
  • obecnością guza mózgu w tylnej jamie czaszki,
  • migreną, zwłaszcza poprzedzona aurą,
  • migreną o późnym początku objawów,
  • krótkotrwałymi krwotokami mózgowymi,
  • chorobami błędnika i układu przedsionkowego,
  • łagodnymi zawrotami głowy,
  • stwardnieniem rozsianym (pojawienie się objawów Uhthoffa – nagłego pogorszenia się ostrości wzroku pod wpływem wysiłku fizycznego lub wzroku, z towarzyszącym oczopląsem),
  • innymi, mniej częstymi chorobami i zespołami objawowymi takimi jak: hiperglikemia, jaskra wąskokątowa, cukrzyca, zakrzep żylny siatkówki.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Zawroty głowy przy zmianie pozycji – jakie są przyczyny?

Przyczyny zawrotów głowy przy zmianie pozycji ciała są bardzo zróżnicowane. Kiedy kręci się w głowie ...

Niska samoocena – objawy, przyczyny, skutki, leczenie

Niska samoocena to poważny problem wielu ludzi. Zaniżone poczucie własnej wartości odbija się negatywnie na ...

Zawroty głowy przy wstawaniu – przyczyny kręcenia w głowie przy pionizacji ciała

Kreci mi się w głowie – to często zgłaszana przez pacjentów dolegliwość występująca zwłaszcza przy ...

Otępienie

Otępienie wiąże się z istnieniem zaburzeniem procesów poznawczych i pojawieniem się takich objawów jak: zaburzenia ...

Fibromialgia

Fibromialgia jest schorzeniem charakteryzującym się uogólnionymi i przewlekłymi dolegliwościami bólowymi mięśni i stawów oraz występowaniem ...

Osobowość histrioniczna – przyczyny, objawy, leczenie

Osobowość histrioniczna (histrioniczne zaburzenie osobowości) cechuje się wyjątkową teatralnością zachowań. Osoba histroniczna wykazuje tendencję do ...

Poprzeczne zapalenie rdzenia

Choroby rdzenia kręgowego mogą w różnym stopniu zaburzać przewodnictwo nerwowe i przekazywaniu impulsów nerwowych pomiędzy ...

Jak organizm reaguje na stres?

Stres jest czynnikiem mocno destrukcyjnym. Wpływ stresu na organizm wynika z nadmiernego pobudzenia układu nerwowego ...

Wideo – Epilepsja (padaczka)

Epilepsja, inaczej padaczka, jest zespołem objawowym polegającym na powtarzaniu się napadów padaczkowych o pierwotnie mózgowym ...

Nerwica – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Zaburzenia nerwicowe przez większość pacjentów określane są jako nerwica. Jest to zespół zaburzeń lękowych, które ...

Balizm

Balizm to zaburzenie neurologiczne diagnozowane u dzieci i u dorosłych. Jego istotą jest obecność gwałtownych, ...

Omdlenie – przyczyny i pierwsza pomoc

Omdlenie to stan przemijającej utraty przytomności. Omdlenie zazwyczaj trwa krótko, nie powoduje groźnych powikłań, równie ...

Komentarze (0)