Śródmiąższowe zapalenie pęcherza – przyczyny, objawy, leczenie zespołu bolesnego pęcherza

Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego (PBS, IC), utożsamiane zazwyczaj z tzw. zespołem bolesnego pęcherza, jest chorobą pęcherza moczowego o nieustalonej przyczynie. Objawy choroby przypominają zwykłą infekcję dróg moczowych. Pojawia się parcie na mocz, ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, potrzeba częstych mikcji. Leczenie śródmiąższowego zapalenia pęcherza jest trudne i nie zawsze daje zadowalające efekty.

Co to jest śródmiąższowe zapalenie pęcherza?

Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego bywa nazywane również zespołem bolesnego pęcherza bądź określane skrótami PBS (ang. painful bladder syndrome) lub IC (ang. interstitial cystitis). Jest to choroba dolnych dróg moczowych o nie do końca poznanym mechanizmie rozwoju.

Nie udało się też do tej pory ustalić przyczyn śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego. Jedną z teorii jest uszkodzenie lub zwiększenie przepuszczalności nabłonka wyściełającego pęcherz moczowy, które otwiera wrota do toksycznego wpływu składników moczu na głębiej położone warstwy ściany pęcherza. Miałoby to prowadzić do drażnienia zakończeń nerwowych i rozwoju stanu zapalnego w obrębie warstwy mięśniowej.

Etiologia choroby jest najprawdopodobniej wieloczynnikowa. Mogą jej sprzyjać skłonności genetyczne, postulowane są również odczyny autoimmunologiczne wobec komórek pęcherza, zakażenia, reakcje uczuleniowe, nadwrażliwość nerwów zaopatrujących pęcherz moczowy lub zaburzenia czynności mięśni dna miednicy.

Badania statystyczne wskazują na obecność pewnych czynników ryzyka:

  • płeć żeńska (w większości przypadków diagnozuje się śródmiąższowe zapalenie pęcherza u kobiet),
  • jasna karnacja i rudy odcień włosów,
  • inne przewlekłe zespoły bólowe, np. fibromialgia lub zespół jelita drażliwego.

Painful bladder syndrome – objawy zespołu bolesnego pęcherza

Objawy śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego mogą przypominać przewlekłą infekcję dolnych dróg moczowych. Należą do nich:

  • ból podczas oddawania moczu lub podczas stosunków płciowych (u kobiet) o natężeniu średnim do silnego;
  • potrzeba częstego oddawania moczu, nieadekwatnie do ilości przyjmowanych płynów (w ciężkich przypadków nawet kilkadziesiąt razy dziennie), również w nocy;
  • oddawanie moczu w małych ilościach;
  • naglące parcia na mocz, często w krótkim czasie po poprzednim oddaniu moczu;
  • uczucie dyskomfortu w rzucie pęcherza moczowego – w okolicy ponad spojeniem łonowym lub w obrębie krocza, zwłaszcza przed oddaniem moczu; objawy często zmniejszają się po oddaniu moczu.

Mimo tego rodzaju objawów, podstawowe badania nie wykazują obecności infekcji, a leczenie przeciwdrobnoustrojowe jest nieskuteczne. Objawy w PBS mogą nawracać przez wiele lat, często pod wpływem pewnych sytuacji sprzyjających.

W 90 proc. przypadków choroba dotyczy kobiet. Może współistnieć z innymi przewlekłymi zespołami bólowymi, jak np. fibromialgią. W związku z brakiem ustalonego schematu diagnostycznego, od początku choroby do ustalenia prawidłowego rozpoznania upływa często nawet kilka lat, a pacjent (pacjentka) szuka pomocy u kolejnych lekarzy.

Diagnostyka śródmiąższowego zapalenia pęcherza

Ponieważ nie poznano do tej pory natury IC i nie uzgodniono specyficznego schematu postępowania diagnostycznego, rozpoznanie śródmiąższowego zapalenia pęcherza jest trudne i często zajmuje wiele miesięcy.

Wywiad i badanie przedmiotowe wskazują na uporczywe, nawracające objawy dyzuryczne (pieczenie i ból przy oddawaniu moczu) i dolegliwości bólowe w obrębie miednicy, a także wskazują na nieskuteczność typowego dla takich stanów leczenia. Objawy te powinny trwać co najmniej 6 tygodni.

Podstawowe badania wykonywane w chorobach dolnych dróg moczowych (np. badanie ogólne moczu i posiew moczu) nie wykazują znaczących odchyleń. Aby ocenić błonę śluzową pęcherza, często stosuje się cystoskopię (wprowadzenie endoskopu z kamerą do pęcherza przez cewkę moczową), podczas której można dodatkowo pobrać materiał do badania histopatologicznego.

Niekiedy wykonuje się badania obrazowe, jak urografię, USG czy rezonans magnetyczny miednicy, jednak rzadko wnoszą one znaczące informacje. Umożliwiają jednak wykluczenie niektórych innych przyczyn objawów (np. zmian, które występują przy nowotworze pęcherza). Czasami wykonuje się też bardziej specyficzne badania, jak test stymulacji potasem lub hydrodystensję.

Należy zaznaczyć, że żadne z przytoczonych narzędzi nie wystarcza do postawienia ostatecznej diagnozy śródmiąższowego zapalenia pęcherza. Chorobę nadal można rozpoznać dopiero po wykluczeniu innych możliwych przyczyn objawów.

Jak leczyć ból pęcherza w zapaleniu śródmiąższowym?

Leczenie śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego jest trudne i niestety bywa nieskuteczne. Nie istnieje uniwersalny schemat, a pacjenci w różny sposób reagują na poszczególne metody terapeutyczne. Co więcej, skuteczność poszczególnych form leczenia może się zmieniać w miarę upływu czasu.

Choroba ma charakter przewlekły i nawracający, dlatego niezmiernie ważne jest wsparcie psychologiczne i zrozumienie istoty choroby. Chory powinien mieć świadomość, że leczenie będzie wymagało od niego dużej wytrwałości i może nie przynieść pożądanych efektów.

Terapia rozpoczyna się od metod jak najmniej inwazyjnych, a do bardziej agresywnego leczenia przechodzi się po stwierdzeniu nieskuteczności dotychczasowego.

W pierwszym etapie próbuje się zwykle modyfikacji diety, ograniczenia obciążeń psychicznych w życiu codziennym i terapii behawioralnej. Dalsze kroki mogą obejmować leczenie farmakologiczne doustne (w tym stosowanie leków przeciwhistaminowych, przeciwdepresyjnych, przeciwbólowych, przeciwzapalnych czy „uszczelniających” błonę śluzową pęcherza moczowego) lub podawane bezpośrednio do pęcherza.

Brak efektu może skłaniać do podjęcia leczenia bardziej inwazyjnego – poczynając od elektrostymulacji nerwów miednicy, co ma poprawić funkcjonowanie mięśniówki pęcherza i dna miednicy, a kończąc na leczeniu chirurgicznych (w przypadkach skrajnych nawet usunięcie pęcherza moczowego).

Każdy etap leczenia wymaga dużej cierpliwości ze strony pacjenta oraz empatii, wytrwałości i doświadczenia ze strony lekarza. Kolejne kroki powinny być podejmowane dopiero po pewnym stwierdzeniu braku efektu dotychczasowej terapii.

Dieta i inne sposoby na śródmiąższowe zapalenie pęcherza

W niektórych przypadkach uciążliwe objawy zespołu bolesnego pęcherza mogą ulec zadowalającej poprawie dzięki konsekwentnie wprowadzanym modyfikacjom stylu życia. Nawet w przypadku konieczności bardziej intensywnego leczenia mogą być one stosowane w celu wspomagania terapii. Proponuje się między innymi:

  • wykluczenie z diety czynników drażniących lub uszkadzających błonę śluzową pęcherza – takich jak przekąski bogate w cukry, kofeina, owoce cytrusowe i inne produkty bogate w witaminę C;
  • tzw. trening pęcherza moczowego – chory stara się oddawać mocz w ustalonych odstępach czasu, a nie tylko w przypadku odczuwania parcia na pecherz, stopniowo wydłużając przerwy między wizytami w toalecie;
  • zmniejszenie obciążenia psychicznego;
  • zaprzestanie palenia tytoniu;
  • regularne ćwiczenia fizyczne i łagodne ćwiczenia rozciągające.

Sposobem na śródmiąższowe zapalenie pęcherza jest także unikanie obcisłej odzieży oraz stosowanie technik relaksacyjnych.

Bibliografia:

4. Śródmiąższowe zapalenie pęcherza

https://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?1396

https://emedicine.medscape.com/article/2055505-overview

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4080853/

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.01.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Problemy z oddawaniem moczu – jakie są przyczyny i jak je leczyć?

Problemy z oddawaniem moczu mogą przybierać różne formy, od bólu i pieczenia podczas mikcji, po ...

Częste oddawanie moczu u mężczyzn – jakie mogą być przyczyny?

Przyczyny częstego oddawania moczu u mężczyzn mogą być bardzo różne i wskazywać zarówno na infekcję ...

Chlamydia (chlamydioza) – rodzaje, przyczyny zarażenia, objawy na skórze i inne, badanie, leczenie, powikłania

Chlamydioza to choroba przenoszona drogą płciową. Zazwyczaj rozwija się bezobjawowo, dotyka zarówno mężczyzn, jak i ...

Zapalenie miedniczek nerkowych – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie miedniczek nerkowych to choroba zapalna nerek, określana także jako odmiedniczkowe zapalenie nerek. Najczęstszą przyczyną ...

Zespół Barttera – co to jest, jakie są objawy i jak leczyć?

Zespół Barttera to genetycznie uwarunkowana choroba nerek, która zwykle ujawnia się już u dziecka. W ...

Zakażenie Ureaplasma - objawy, leczenie i zapobieganie

Jedną z częstszych infekcji, zwłaszcza u kobiet, są zakażenia układu moczowo-płciowego. Etiologia zakażeń bywa mieszana, ...

Ból przy oddawaniu moczu

Ból przy oddawaniu moczu (inaczej dyzuria) to stosunkowo częsta dolegliwość, która dotyka zarówno kobiet, jak ...

Infekcje dróg moczowych w ciąży – przyczyny, objawy i leczenie zakażenia dróg moczowych w czasie ciąży

Infekcje dróg moczowych w ciąży rozwijają się dość często z uwagi na obniżoną odporność przyszłej ...

Nawracające zapalenie pęcherza moczowego – jak leczyć objawy?

Nawracające zapalenie pęcherza moczowego to dość częsty a zarazem trudny problem. Zdecydowanie częściej chorują kobiety. ...

Częste oddawanie moczu (częstomocz) - przyczyny i leczenie

Częste oddawanie moczu (częstomocz, łac. pollakisuria) określa się jako oddawanie moczu częściej niż 8 razy ...

Zakażenie Chlamydią trachomatis

Najczęstszą przyczyną infekcji dróg rodnych jest bakteria Chlamydia trachomatis. Niezwykle istotne jest wczesne rozpoznanie zakażenia, ...

Pieczenie i ból przy oddawaniu moczu – objawy dyzuryczne

Dyskomfort, ból przy oddawaniu moczu i pieczenie to dolegliwości, które określane są jako objawy dyzuryczne. ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon