Retainer – co to jest, jakie są rodzaje, jak długo nosić, w jaki sposób czyścić, ile kosztuje?

Prostowanie zębów i leczenie ortodontyczne wad zgryzu to długotrwały proces, którego efekty łatwo zniweczyć poprzez pewne zaniedbania. Z tego względu większość ortodontów zaleca dożywotnią retencję – w tym celu stosuje się tzw. retainery (inaczej aparaty retencyjne). Istnieje kilka ich rodzajów, np. płytki retencyjne Hawleya czy Schwarza. Jak długo należy nosić retainer i w jaki sposób go czyścić? Czy cena aparatu retencyjnego jest wysoka?

Retainer – co to jest, jakie są wskazania?

Retainer, inaczej aparat retencyjny, to urządzenie, które pozwala utrwalić zęby w pozycji uzyskanej po stosowaniu aparatu ortodontycznego. Leczenie retencyjne jest etapem, na którym zęby są podatne na przesunięcia, a jego celem jest utrwalenie efektów osiągniętych podczas długotrwałego prostowania zębów.

Aparat retencyjny – jakie są rodzaje?

Wśród aparatów retencyjnych można wyróżnić między innymi: aparaty czynnościowe, płyty Hawleya, płyty retencyjne Schwarza, pozycjonery, retainery stałe, szyny retencyjne oraz stałe lub ruchome uzupełnienia protetyczne. Wszystkie te rodzaje zostały opisane poniżej.

Aparaty czynnościowe

Zazwyczaj służą do leczenia wad zgryzu u dzieci, jednak mogą być wykorzystywane jako aparaty retencyjne. Aparat użytkowany jest po zakończeniu leczenia bez jego aktywacji – jest biernie umiejscowiony w jamie ustnej, nie posiada żadnych aktywnie działających elementów. Podczas retencji z czasem zmniejsza się liczbę godzin użytkowania aparatu na dobę.

Płyta Hawleya

Nazywana, wraz z płytką retencyjną Schwarza, płytką ortodontyczną lub wkładką ortodontyczną. Jest to akrylowa płyta, osobno górna i dolna. Jest ona idealnie dopasowana do zębów od strony języka i podniebienia. W płytach tych zostaje zastosowana minimalna konieczna liczba klamer. Od strony policzka i wargi w aparacie Hawleya obecny jest drucik, który ściśle przylegając do zębów, utrzymuje je w odpowiednim położeniu.

Płyty retencyjne Schwarza

Wyglądają bardzo podobnie do płyty Hawleya, ale cechują się obecnością większej liczby utrzymujących klamer. Łuk znajduje się tylko w przednim odcinku szczęki i żuchwy. Osobno wykonuje się płytkę retencyjną górną oraz dolną, które nie są ze sobą połączone.

Pozycjoner

To aparat dwuszczękowy wykonany z tworzywa silikonowego. Aparat obejmuje zęby zarówno od strony języka, jak i od strony policzka. Umożliwia on wykonanie drobnych korekt obrotów zębów i zamknięcie niewielkich luk resztkowych nawet do 2 mm. Bardzo dobrze sprawdza się przy retencji przypadków po leczeniu zgryzów otwartych.

Retainery stałe

Nazywane są retainerami 3-3 lub retainerami 4-4, w zależności od liczby zębów w przednim odcinku łuku, które są nimi objęte. Aparaty te nie są ruchome – nie da się ich samodzielnie usunąć z jamy ustnej, a następnie ponownie założyć. Podczas takiej czynności retainer ulegnie uszkodzeniu. Bardzo dobrze zapobiegają nawrotom stłoczeń i obrotów zębów. Idealnie nadają się do retencji po zamykaniu przestrzeni przy obecności diastemy lub w leczeniu pacjentów dorosłych z zanikami przyzębia. Wcześniej używano retainerów cementowanych na specjalnych pierścieniach ortodontycznych oraz retainerów fabrycznych.

Aktualnie najpopularniejszą formą retencji stałej są retainery typu FSWR (flexible spiral wire retainer). Wykonane są ze spiralnie skręconego drutu, który jest doginany do przebiegu powierzchni zębów od strony podniebienia/języka. Istotą jego założenia jest dogięcie go w taki sposób, aby był pasywny po założeniu i nie działał żadną siłą ortodontyczną.

Szyny retencyjne

Nakładki na zęby wykonane są w płytek termoformowalnych. Płytka retencyjna przezroczysta idealnie spełnia wymogi estetyki i funkcji oraz zapewnia możliwość odpowiedniej higieny jamy ustnej, bez utrudnień w postaci przyklejonego na stałe retainera.

W niektórych przypadkach drobnych wad w ustawieniu zębów można je skorygować szyną, która jest wtedy nazywana retainerem aktywnym.

Jak przebiega leczenie retainerem, a jak płytką retencyjną?

Płytka retencyjna i retainer stały wymagają dwóch różnych postępowań w gabinecie stomatologicznym oraz przez pacjenta w domu.

Jeśli wykorzystywany jest aparat, który był wcześniej użytkowany (aparat czynnościowy), musi on zostać zdezaktywowany, by biernie utrzymywał uzyskane położenie zębów w jamie ustnej i nie wytwarzał żadnych dodatkowych sił. Aparat ten jest użytkowany głównie w nocy, tak jak inne aparaty wyjmowane (poza retainerem aktywnym), ponieważ podczas ich użytkowania ogromnym problemem dla pacjenta jest seplenienie.

Jeśli lekarz zdecyduje o konieczności zastosowania płytki Hawleya, płyty retencyjnej Schwarza, pozycjonera czy też szyny retencyjnej, niezbędne będzie pobranie wycisku zębów, na podstawie którego technik wykona aparat.

Pacjent w trakcie kolejnej wizyty odbiera płytkę retencyjną po zdjęciu aparatu – wtedy, jeśli są konieczne, wykonywane są różnego rodzaju korekty. Na etapie pobierania wycisków należy poinformować technika, czy niezbędne jest wykonanie retainera w postaci aktywnej, czyli korygującego ewentualne drobne niedociągnięcia w ustawieniu zębów w łuku. W takim przypadku retainer ten wywiera jeszcze niewielką siłę na dany ząb, aby ustawić go w prawidłowym położeniu, jednak konieczne jest noszenie aktywnej szyny 24 godziny na dobę, wyjmując ją tylko do posiłków, a nie – jak w przypadku innych płytek – wyłącznie na noc.

Obecnie najczęściej stosowane są retainery stałe. Przytwierdzone są one do zębów przednich od strony języka lub podniebienia, zapobiegając ich przesunięciom. Lekarz wybiera długość drucika odpowiednią do odległości między zębami, a następnie przykleja go specjalnym materiałem.

Głównymi wadami tego typu retainera jest utrudniona higiena jamy ustnej, nieprzyjemne odczucie na języku (jednak występuje ono tylko w początkowym okresie – później dochodzi do przyzwyczajenia) oraz jego częste odklejanie się. Istotną zaletą jest natomiast brak możliwości wyjęcia z jamy ustnej, dzięki czemu pacjenci nie zapominają o ich użytkowaniu. Często gabinety stomatologiczne po zakończeniu leczenia proponują zestaw w postaci retainera stałego z szyną, który pacjent może użytkować w razie uszkodzenia retainera.

Płytka retencyjna – jak długo stosować, jak czyścić, ile kosztuje?

Zalecenia lekarzy ortodontów dotyczące stosowania retainerów są rygorystyczne. Uważają oni bowiem, że retencja po leczeniu ortodontycznym powinna trwać do końca życia. Minimalnie okres ten powinien wynosić dwa razy czas całego leczenia, tak więc jeśli pacjent użytkował aparat przez 2 lata, leczenie retencyjne powinno wynosić co najmniej 4. Wiele osób niestety na własne żądanie doprowadza do sytuacji, kiedy wada nawraca z powodu zaprzestania użytkowania płytki retencyjnej. Cena retencji jest bardzo zróżnicowana – w zależności od gabinetu oraz stosowanego typu.

Czyszczenie zębów nie różni się niczym od normalnej higieny, a mycie aparatu można wykonać przy pomocy zwykłej szczoteczki i pasty do zębów. Bardzo istotna jest perfekcyjna higiena przy stosowaniu retainera stałego, gdyż sprzyja on zaleganiu resztek pokarmowych i płytki nazębnej.

Bibliografia

  • Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji, Wydanie 4. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • https://www.healthline.com/health/retainer-types 
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/317894.php
Opublikowano: ; aktualizacja: 11.12.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Mikrognacja – przyczyny, objawy, leczenie aparatem, operacja

Mikrognacja szczęki, inaczej mikrognatyzm lub hipoplazja szczęki, to jedna z wad szkieletu czaszkowo-twarzowego. Przyczyną jej ...

Urazy w jamie ustnej

Urazy w jamie ustnej mogą być wywołane przez uszkodzenia mechaniczne lub poparzenia termiczne. Najczęściej ich ...

Zgryz przewieszony – leczenie u ortodonty i aparatem

Zgryz przewieszony należy do wad poprzecznych zgryzu. Przyczyny jego występowania obejmują m.in. czynniki genetyczne oraz ...

Szyna relaksacyjna – rodzaje, efekty, skutki uboczne, opinie, cena, czyszczenie

Życie w stresie, wady zgryzu czy nawykowe żucie gumy powodują chorobę o nazwie bruksizm. Objawia ...

Aparat ortodontyczny – rodzaje, budowa, zakładanie, efekty, czyszczenie, cena, NFZ, opinie

Wskazaniem do stosowania aparatów ortodontycznych (stałych lub ruchomych) są m.in. wady zgryzu. Dzięki leczeniu u ...

Przodozgryz u dzieci i dorosłych – przyczyny, objawy, leczenie doprzednich wad zgryzu

Przodozgryzy to inaczej doprzednie wady zgryzu. Przyczynę wysunięcia żuchwy względem szczęki stanowią m.in.: czynniki genetyczne, ...

Podniebienie gotyckie – jak wygląda, czy można leczyć, jaki aparat?

Podniebienie gotyckie to choroba wrodzona, występowaniu której towarzyszy wiele objawów, w tym wady zgryzu czy ...

Stłoczenie zębów – przyczyny, leczenie, powikłania stłoczonych zębów

Kiedy mamy do czynienia z zębami, które na siebie nachodzą, mówi się o tzw. stłoczeniach. ...

Higiena jamy ustnej przy noszeniu aparatu ortodontycznego

Noszenie aparatu ortodontycznego (stałego czy zdejmowanego) wymaga od pacjenta szczególnej dbałości o higienę jamy ustnej. ...

Zgryz krzyżowy (u dzieci i dorosłych) – przyczyny, objawy, leczenie

Zgryz krzyżowy jest wadą ortodontyczną, która polega na zachodzeniu zębów dolnych na zęby górne. Przyczynami ...

Ścieranie zębów (starte szkliwo) – jakie są przyczyny i jak leczyć starte zęby?

Ścieranie zębów to proces fizjologiczny, postępujący z wiekiem. Bywa jednak, że nie jest procesem naturalnym, ...

Tyłozgryz i tyłożuchwie – przyczyny, objawy, leczenie dotylnych wad zgryzu

Tyłozgryz oraz tyłożuchwie to dotylne wady zgryzu. W pierwszym rodzaju mamy do czynienia z cofnięciem ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon