Zgryz krzyżowy (u dzieci i dorosłych) – przyczyny, objawy, leczenie

Zgryz krzyżowy jest wadą ortodontyczną, która polega na zachodzeniu zębów dolnych na zęby górne. Przyczynami są tutaj m.in. wrodzone wady zgryzu lub wady genetyczne. Objawy zgryzu krzyżowego obejmują np. asymetrię warg, zaburzenia w funkcjonowaniu żuchwy, zapadnięcie wargi dolnej. Leczenie zgryzu krzyżowego u dziecka zakłada stosowanie aparatu na zęby (stałego lub typu Hass czy Hyrax), a u osoby dorosłej opiera się na wykonaniu operacji szczęki.

Zgryz krzyżowy – przyczyny

Zgryz krzyżowy to wada ortodontyczna w zakresie ułożenia zębów w płaszczyźnie pośrodkowej – polegająca na zachodzeniu zębów dolnych na zęby górne. Dochodzi do poprzecznego przesunięcia żuchwy względem szczęki w stronę lewą lub prawą. Zęby dolne przykrywają zęby górne po jednej stronie.

Wyróżniamy zgryz krzyżowy przedni lub zgryz krzyżowy boczny – w zależności od tego, które zęby są przesunięte. Pierwszym zauważalnym objawem jest asymetria linii pośrodkowej warg i przednich siekaczy – krzywy zgryz.

Wpływ na powstanie tej wady ortodontycznej ma bardzo wiele czynników. Powodów można doszukiwać się głównie w dwóch aspektach.

  • Pierwszym są wady wrodzone oraz te powstałe w wyniku nieprawidłowego przebiegu ciąży. Wady genetyczne w postaci nieprawidłowego rozwoju szczęki lub żuchwy są bardzo rzadkie i niezależne od nas. Natomiast istotny jest wpływ przebytych chorób wirusowych w trakcie ciąży oraz unikanie używek, takich jak papierosy i alkohol.
  • Drugim aspektem jest rozwój dziecka przez pierwsze lata życia. Zasadniczy wpływ ma unikanie złych nawyków, takich jak: nadmierne ssanie palca lub smoczka, zbyt częste trzymanie języka między zębami, miękka papkowata dieta oraz oddychanie przez usta.

Powodem powstania opisywanej wady zgryzu może być także: nadużywanie leków, nadmierny stres i zła dieta matki. Istotny jest również przebieg porodu – np. poród kleszczowy (na szczęście jest to już bardzo rzadko stosowana praktyka).

Konieczne jest też dbanie o zęby mleczne od samego ich wyrznięcia. Wczesna utrata zęba spowodowana próchnicą powoduje bowiem przyszłe przesunięcia zębów stałych. Wszystkie te czynniki mogą powodować wystąpienie zgryzu krzyżowego u dzieci.

Jakie są objawy zgryzu krzyżowego?

Za główny powód tego zaburzenia przyjmuje się zwężenie górnego łuku zębowego, czyli szczęki, lub rzadziej rozszerzenie dolnego łuku zębowego, czyli żuchwy. Może być to trudne do zauważenia bez specjalistycznych badań, np. bez wykonania zdjęcia rentgenowskiego. Występuje też kilka łatwo dostrzegalnych objawów.

  • Przesunięcie linii pośrodkowej zębów – przerwa między górnymi jedynkami powinna być w tej samej linii co przerwa między jedynkami dolnymi. W zgryzie krzyżowym dochodzi do przemieszczenia zębów siecznych.
  • Asymetria warg – warga dolna zostaje przesunięta w kierunku występującej wady zgryzu.
  • Zaburzenie toru ruchu żuchwy – przy otwarciu ust dolna szczęka powinna poruszać się w prostej linii. Przy krzywym zgryzie często dochodzi do zbaczania żuchwy w stronę wady.
  • Zapadnięcie wargi górnej – w przypadku gdy występuje zgryz krzyżowy całkowity i wszystkie zęby żuchwy przykrywają zęby szczęki, dochodzi do dominacji dolnej części twarzy nad górną i warga dolna jest wysunięta.

Jest to większość objawów, jakie pacjent może zauważyć samodzielnie podczas obserwacji w lustrze. Do pełnego zdiagnozowania zgryzu krzyżowego niezbędne będzie badanie przez specjalistę oraz wykonanie zdjęć rentgenowskich w celu zobrazowania położenia kości. Dopiero wtedy będzie możliwe leczenie wady zgryzu.

Zgryz krzyżowy u dzieci – leczenie

Jeżeli chodzi o zgryz krzyżowy, leczenie u dzieci znacznie różni się od postępowania u osób dorosłych. Nie jest ukończony wzrost kości, dlatego na zęby można założyć aparat, który sprawi, że asymetrie w rozwoju będą się wyrównywać.

U dzieci poniżej 10. roku życia stosuje się wyjmowany aparat na zęby, który funkcjonuje jak prowadnica do prawidłowego wzrostu. Zakładany na noc, pomaga w prawidłowym rozwoju kości szczęk. U starszych dzieci – powyżej 10. roku życia – stosuje się aparaty stałe.

W przypadku zbyt małej szczęki stosuje się aparat ortodontyczny typu Hass lub Hyrax. Służy on do rozsuwania szczęki na boki w celu jej poszerzenia. Dzięki temu, że rozwój kostny nie został jeszcze ukończony, możliwe jest całkowite wyeliminowanie wady, jaką jest zgryz krzyżowy.

Leczenie zgryzu krzyżowego u dorosłych

Leczenie zgryzu krzyżowego u dorosłych jest bardzo utrudnione. Nie jest możliwe rozszerzenie szczęki, ponieważ kość zakończyła swój wzrost.

W przypadku wady, jaką jest zgryz krzyżowy, aparat ortodontyczny służy do przesunięcia zębów w płaszczyźnie pionowej, co powinno w pewnym stopniu wyrównać krzywy zgryz, lecz w przypadku wad spowodowanych zaburzeniem symetrii szczęki do żuchwy zgryz krzyżowy nigdy nie zostanie w pełni wyrównany bez ingerencji chirurgicznej.

Jedynym możliwym rozwiązaniem jest operacja szczękowa. Polega ona na kontrolowanym odłamaniu kości szczęki od reszty czaszki i zamocowaniu jej na płytach tytanowych i śrubach kostnych w ustalonym wcześniej położeniu przez ortodontę. Zostaje wtedy uzyskana poprawna relacja szczęki do żuchwy i zachowana symetria obu kości.

Zgryz krzyżowy – powikłania

W dłuższej perspektywie dochodzi do zaburzeń całego układu żucia. Mięśnie po stronie wady przejmują większość pracy podczas przeżuwania pokarmu. Wynikiem tego jest asymetria sił zgryzowych. Ponadto zgryz krzyżowy ma wpływ na kondycję stawu skroniowo żuchwowego. Objawia się to przeskakiwaniem krążka w stawie oraz trzaskami podczas szerokiego otwarcia ust.

Może pojawić się też zgryz przewieszony po przeciwnej stronie od wady – jest to brak kontaktu między zębami górnymi a dolnymi. Dlatego aparat na zęby (w celu leczenia wady zgryzu) powinien być założony jak najwcześniej, aby nie dopuścić do wystąpienia zgryzu krzyżowego u osoby dorosłej.

Bibliografia:

  • Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji, wydanie 4. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Komorowska A., Materiały i techniki ortodontyczne, wydanie 1. Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Ortodontycznego, Warszawa 2009.
  • dos Santos J., Okluzja – zasady i leczenie. Wydawnictwo Kwintesencja, Warszawa 2016.
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.12.2017

Oceń:
4.4


Może cię

Progenia – przyczyny, objawy, leczenie, operacja

Progenia (przodożuchwie morfologiczne) to wada związana z nieprawidłowym rozwojem kości żuchwy w stosunku do szczęki, ...

Stłoczenie zębów – przyczyny, leczenie, powikłania stłoczonych zębów

Kiedy mamy do czynienia z zębami, które na siebie nachodzą, mówi się o tzw. stłoczeniach. ...

Ubytki niepróchnicowego pochodzenia – abrazja, atrycja, abfrakcja, erozja – przyczyny, leczenie, skutki

Ubytki niepróchnicowego pochodzenia nie powstają na skutek działania bakterii próchnicotwórczych. Ich przyczyną są procesy: abrazji, ...

Aparat ortodontyczny – rodzaje, budowa, zakładanie, efekty, czyszczenie, cena, NFZ, opinie

Wskazaniem do stosowania aparatów ortodontycznych (stałych lub ruchomych) są m.in. wady zgryzu. Dzięki leczeniu u ...

Retainer – co to jest, jakie są rodzaje, jak długo nosić, w jaki sposób czyścić, ile kosztuje?

Prostowanie zębów i leczenie ortodontyczne wad zgryzu to długotrwały proces, którego efekty łatwo zniweczyć poprzez ...

Mikrognacja – przyczyny, objawy, leczenie aparatem, operacja

Mikrognacja szczęki, inaczej mikrognatyzm lub hipoplazja szczęki, to jedna z wad szkieletu czaszkowo-twarzowego. Przyczyną jej ...

Zgryz przewieszony – leczenie u ortodonty i aparatem

Zgryz przewieszony należy do wad poprzecznych zgryzu. Przyczyny jego występowania obejmują m.in. czynniki genetyczne oraz ...

Wady zgryzu – jakie są rodzaje i jak się leczy?

Klasyfikacja wad zgryzu obejmuje wady poprzeczne, przednio-tylne, pionowe, zębowe, a także anomalie dotyczące budowy zębów ...

Ścieranie zębów (starte szkliwo) – jakie są przyczyny i jak leczyć starte zęby?

Ścieranie zębów to proces fizjologiczny, postępujący z wiekiem. Bywa jednak, że nie jest procesem naturalnym, ...

Przodozgryz u dzieci i dorosłych – przyczyny, objawy, leczenie doprzednich wad zgryzu

Przodozgryzy to inaczej doprzednie wady zgryzu. Przyczynę wysunięcia żuchwy względem szczęki stanowią m.in.: czynniki genetyczne, ...

Tyłozgryz i tyłożuchwie – przyczyny, objawy, leczenie dotylnych wad zgryzu

Tyłozgryz oraz tyłożuchwie to dotylne wady zgryzu. W pierwszym rodzaju mamy do czynienia z cofnięciem ...

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty zaliczany jest do wad pionowych. Charakterystyczny jest tu brak kontaktu zębów dolnych z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon