Mikrognacja – przyczyny, objawy, leczenie aparatem, operacja

Mikrognacja szczęki, inaczej mikrognatyzm lub hipoplazja szczęki, to jedna z wad szkieletu czaszkowo-twarzowego. Przyczyną jej wystąpienia może być uraz wewnątrzmaciczny. Mikrognacja towarzyszy też zespołom uwarunkowanym genetycznie (np. zespołowi Crouzona). Objawy tej wady widoczne są na twarzy (np. pogłębione fałdy nosowo-wargowe, zapadnięcie wargi górnej), u pacjenta można też stwierdzić nagryz odwrotny. Czy w tym przypadku leczenie aparatem ortodontycznym jest skuteczne, czy konieczna jest operacja cofnięcia żuchwy?

Co to jest mikrognacja i jakie są przyczyny?

Wiele osób zadaje sobie pytanie, co to jest hipoplazja? Pojęcie to jest synonimem niedorozwoju. W przypadku mikrognacji (micrognathia, micrognatism) mówimy o niedorozwoju kości szczękowych, chociaż samo określenie „hipolazja” może być używane w stosunku do innych struktur, tu np. hipoplazja żuchwy (mikrogenia, niedorozwój żuchwy) lub hipoplazja zębów.

Przyczyną wystąpienia mikrognacji u noworodka może być uraz wewnątrzmaciczny działający podczas życia płodowego. W takim przypadku do 1. roku życia dziecka wada zazwyczaj niweluje się samoistnie.

Mikrognacja często występuje w zespołach genetycznie uwarunkowanych, takich jak:

  • zespół Crouzona,
  • zespół Aperta
  • achondroplazja.

Może być ona także wynikiem wcześnie powstałych urazów lub w przypadku niepomyślnego leczenia operacyjnego osób, u których występuje całkowity rozszczep szczęki. Protruzja dwuszczękowa i mikrognacja to dwie zupełnie odrębne jednostki chorobowe.

Nie należy mylić pojęcia mikrognacji i mikrogenii, ponieważ dotyczą one dwóch zupełnie innych struktur. W większości przypadków zmiany we wzroście kości szczęk są zauważalne w rysach twarzy chorego.

Mikrognacja – jak wygląda, jakie są objawy?

U osób z mikrognacją twarzy występują jej charakterystyczne cechy. Uwidocznione jest zapadnięcie wargi górnej wraz z jej okolicą, a fałdy nosowo-wargowe są pogłębione. Patrząc z boku profil twarzy jest spłaszczony. Powodem zgłoszenia się pacjentów do gabinetu stomatologicznego jest często zbyt wystająca do przodu bródka wraz z wystającymi zębami lub niedomykanie warg, co nie jest przez nich akceptowane pod względem estetycznym.

Jeżeli chodzi o sytuację wewnątrzustną, głównym powodem wizyty w gabinecie stomatologicznym jest ujemny nagryz poziomy w obrębie zębów siecznych (inaczej mówiąc nagryz odwrotny). Nie oznacza to nic innego jak ustawienie dolnych zębów przednich przed górnymi w pozycji zwarciowej (podczas zagryzania). W wyniku zmniejszenia liczby punktów zwarcia czynność żucia jest upośledzona, a w szczególności utrudniony jest proces odgryzania pokarmów.

Jeżeli chodzi o ustawienie zębów, lekarze dentyści mówią w tym przypadku o III klasie szkieletowej Angle’a. Oznacza to, że wada ta na podstawie położenia pierwszych zębów trzonowych górnych w stosunku do pierwszych zębów trzonowych dolnych kwalifikuje się do grupy wad przednio-tylnych – jest ona wadą doprzednią.

Przy deformacjach szczęki lub żuchwy jest obecna pogorszona pneumatyzacja zatok szczękowych i wąskie przewody nosowe, które wymuszają mieszany, ustno-nosowy tor oddychania, który dodatkowo może powodować inne wady ortodontyczne.

Leczenie mikrognacji aparatami ortodontycznymi

W leczeniu tych wad dąży się do zahamowania doprzedniego wzrostu żuchwy z równoczesną rozbudową szczęki do przodu oraz na boki. Leczenie takich wad jest najkorzystniejsze w przypadku dzieci wkraczających w fazę wzrostu. Jednak nawet przy rozpoczęciu leczenia w takim przypadku należy mieć na uwadze, że w rzadkich sytuacjach rozwojowy charakter wady może uniemożliwić inne leczenie niż leczenie chirurgiczno-ortodontyczne, na które często trzeba czekać do zakończenia rozwoju.

U młodych dorosłych oraz osób starszych z wadą w stopniu zaawansowanym jedyną skuteczną metodą bywa zabieg operacyjny. Plan leczenia jest więc różny, w zależności od wieku chorego, w którym leczenie zostanie rozpoczęte, oraz stopnia zaawansowania wady.

W przypadku uzębienia mlecznego wskazana jest wstępna korekta zgryzu przez szlifowanie, którego celem jest ułatwienie cofania zębów dolnych. Aparaty czynnościowe polecane są u dzieci z uzębieniem mieszanym, a ich użytkowanie powinno się rozpocząć przed skokiem wzrostowym. Z aparatów ruchomych można wymienić np. aktywator Andresena, Klammta, Baltersa, Metzeldera czy też płytki Schwarza. Aparaty te muszą zawierać charakterystyczne elementy, które służą do leczenia określonych rodzajów wad. W tym przypadku lekarz dentysta powinien uwzględnić ułożenie żuchwy w jej maksymalnym cofnięciu, odpowiednie dopasowanie płaszczyzn prowadzących, obecność specjalnych śrub rozszerzających szczękę.

Powodzenie takiego leczenia zależy w dużej mierze od współpracy pacjenta – codziennego użytkowania przez odpowiednią liczbę godzin w ciągu dnia. Wadą tego rodzaju aparatów jest ich łatwe pozbycie się z jamy ustnej.

Bardzo skuteczna jest również maska twarzowa (tak zwany reverse Headgear). Jej głównym zadaniem jest wysuwanie szczęki. Zbudowana jest ona z podpórki bródkowej i nakładki czołowej, do której podpinane są wyciągi elastyczne. Aparat jest bardzo niechętnie użytkowany ze względu na jego widoczność na twarzy, jednak wyniki, które zapewnia, są bardzo dobre.

Mikrognacja – operacja cofnięcia żuchwy

W przypadkach wad morfologicznych leczenie ortodontyczne to element przygotowawczy do zabiegu chirurgicznego. Polega to na takim poszerzeniu szczęki, aby po operacji mogła objąć cofniętą żuchwę. Zabieg ten jest skomplikowany, gdyż chirurg musi przeciąć kości (tak zwana osteotomia Le Fort I) i ustawić je w nowym położeniu. Po zabiegu stosowane są stałe aparaty ortodontyczne poprawiające ustawienie zębów.

W przypadkach, gdy pacjent jest zadowolony ze swoich rysów twarzy bądź niezadowolony tylko w niewielkim stopniu, a zależy mu głównie na poprawie funkcji żucia i ustawienia zębów, można zrezygnować z operacji na rzecz tak zwanego leczenia kamuflażowego. Lekarz dentysta planuje wtedy odpowiednio ekstrakcje zębów w dolnym łuku zębowym (w zależności od wskazań oraz wady) i przesunięcie zębów ku tyłowi, a w szczęce – protruzję i wysunięcie górnych zębów. Do tego leczenia można dołączyć mniej inwazyjny niż operacja obuszczękowa zabieg chirurgiczny, a mianowicie genioplastykę, czyli plastykę bródki.

Bibliografia

  • Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji, Wydanie 4. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  • Łabiszewska-Jaruzelska F., Ortopedia szczękowa. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1983.
  • Notzel F., Schultz C., Kompendium diagnostyki ortodontycznej. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2004.
Opublikowano: ; aktualizacja: 07.12.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Higiena jamy ustnej przy noszeniu aparatu ortodontycznego

Noszenie aparatu ortodontycznego (stałego czy zdejmowanego) wymaga od pacjenta szczególnej dbałości o higienę jamy ustnej. ...

Przodozgryz u dzieci i dorosłych – przyczyny, objawy, leczenie doprzednich wad zgryzu

Przodozgryzy to inaczej doprzednie wady zgryzu. Przyczynę wysunięcia żuchwy względem szczęki stanowią m.in.: czynniki genetyczne, ...

Ścieranie zębów (starte szkliwo) – jakie są przyczyny i jak leczyć starte zęby?

Ścieranie zębów to proces fizjologiczny, postępujący z wiekiem. Bywa jednak, że nie jest procesem naturalnym, ...

Retainer – co to jest, jakie są rodzaje, jak długo nosić, w jaki sposób czyścić, ile kosztuje?

Prostowanie zębów i leczenie ortodontyczne wad zgryzu to długotrwały proces, którego efekty łatwo zniweczyć poprzez ...

Tyłozgryz i tyłożuchwie – przyczyny, objawy, leczenie dotylnych wad zgryzu

Tyłozgryz oraz tyłożuchwie to dotylne wady zgryzu. W pierwszym rodzaju mamy do czynienia z cofnięciem ...

Zgryz otwarty – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie otwartego zgryzu

Zgryz otwarty zaliczany jest do wad pionowych. Charakterystyczny jest tu brak kontaktu zębów dolnych z ...

Dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego – przyczyny, objawy, leczenie

Dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego wywołane są często nieprawidłowym kształtem zębów lub brakami w uzębieniu i prowadzą ...

Urazy w jamie ustnej

Urazy w jamie ustnej mogą być wywołane przez uszkodzenia mechaniczne lub poparzenia termiczne. Najczęściej ich ...

Zgryz krzyżowy (u dzieci i dorosłych) – przyczyny, objawy, leczenie

Zgryz krzyżowy jest wadą ortodontyczną, która polega na zachodzeniu zębów dolnych na zęby górne. Przyczynami ...

Stłoczenie zębów – przyczyny, leczenie, powikłania stłoczonych zębów

Kiedy mamy do czynienia z zębami, które na siebie nachodzą, mówi się o tzw. stłoczeniach. ...

Zgryz przewieszony – leczenie u ortodonty i aparatem

Zgryz przewieszony należy do wad poprzecznych zgryzu. Przyczyny jego występowania obejmują m.in. czynniki genetyczne oraz ...

Podniebienie gotyckie – jak wygląda, czy można leczyć, jaki aparat?

Podniebienie gotyckie to choroba wrodzona, występowaniu której towarzyszy wiele objawów, w tym wady zgryzu czy ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon