Rak endometrium – czynniki ryzyka, objawy, jak długo się rozwija, przerzuty, leczenie, rokowanie

Według danych światowych rak endometrium to jeden z najczęstszych nowotworów u kobiet. Rak trzonu macicy rozwija się zwłaszcza u kobiet w wieku około- i pomenopauzalnym. Ryzyko rozwoju choroby zwiększa się u kobiet otyłych i ze stwierdzoną cukrzycą. Najczęstszym objawem choroby są nieprawidłowe krwawienia lub plamienia z dróg rodnych. Występują także bóle w obrębie miednicy, np. podczas mikcji czy oddawania stolca, co związane jest z przerzutami. Jak wygląda leczenie i rokowanie w przypadku raka endometrium?

Rak endometrium – co to jest?

Rak endometrium to nowotwór złośliwy trzonu macicy. Dotyczy on głównie kobiet w wieku około- i pomenopauzalnym (tj. zazwyczaj 45 lat i powyżej), które dodatkowo często cierpią z powodu cukrzycy i otyłości.

Rak trzonu macicy plasuje się na drugim miejscu wśród nowotworów złośliwych, za rakiem szyjki macicy, pod względem częstości występowania. W krajach rozwiniętych, a takim statusem określana jest Polska, rak ten wyprzedził w statystykach wszystkie inne nowotwory złośliwe narządu rodnego kobiet. Dotyczy on głównie kobiet w wieku około- i pomenopauzalnym.

Stopnie złośliwości i rodzaje raka endometrium

Ginekolodzy wyróżniają dwa typy raka endometrium:

  • typ I, którego rozwój zależny jest głównie od niezrównoważonego działania estrogenów na tkankę endometrium, czyli nabłonka pokrywającego ścianę macicy od wewnątrz. Powoduje to rozrost, pogrubienie tegoż nabłonka, a to skutkuje jego nadmiernym złuszczaniem i ostatecznie krwawieniami. Występuje on u kobiet w wieku okołomenopauzalnym (50 lat);
  • typ II – występujący u starszych kobiet, którego występowanie nie jest uzależnione od działania hormonów. Jest rakiem gorzej rokującym, którego rzadko kiedy daje się wyleczyć.

Poniżej skupimy się na typie I, który jest częstszy oraz łatwiejszy w leczeniu.

Ponadto wyróżnia się także trzy stopnie złośliwości opisywanego raka, tj.:

  • rak endometrium g1 (wysokozróżnicowany) – w tym przypadku rokowania są pomyślne, najlepsze;
  • rak endometrium g2 (średniozróżnicowany);
  • rak endometrium g3 (niskozróżnicowany) – rokowanie w tym przypadku jest złe.

Przerost endometrium – czy to rak?

Estrogeny są hormonami niezwykle potrzebnymi w organizmie kobiety, bez których nie wykształciłyby się cechy kobiecego ciała. Jednakże stany, w których ich stężenie nie jest zrównoważone mogą prowadzić do nadmiernego rozrostu nabłonka endometrium i zwiększenia tym samym ryzyka rozwoju raka trzonu macicy.

Nie wszystkie rozrosty są traktowane jak stany przedrakowe. Jedynie rozrost tzw. atypowy jest do nich zaliczany. Pozostałe rozrosty mogą powodować jedynie krwawienia i dyskomfort życia pacjentek.

Rak endometrium – czynniki ryzyka

Poniżej wymienione są czynniki predysponujące do rozwoju raka endometrium:

  • wczesna pierwsza „miesiączka” i późna ostatnia „miesiączka” w życiu,
  • bezdzietność (ciążą i okres karmienia sprzyja mniejszym stężeniom estrogenów zbilansowanym produkcją innego ważnego dla kobiety hormonu – progesteronu),
  • stosowanie hormonalnej terapii zastępczej samymi estrogenami,
  • otyłość (tkanka tłuszczowa jest miejscem przemiany hormonów),
  • cukrzyca,
  • zaburzenia miesiączkowania wywołujące zwiększone stężenie hormonów np. zespół policystycznych jajników.

Do rozwoju raka trzonu macicy predysponują także zespoły genetyczne.

Rak endometrium – objawy, przerzuty

Głównym objawem raka trzonu macicy, występującym nawet u 90% kobiet, są nieprawidłowe krwawienia lub plamienia z dróg rodnych. Objawy takie nie są charakterystyczne tylko dla raka, występują również w przebiegu wielu innych chorób ogólnych, np. zaburzeń hormonalnych.

Jakie są objawy raka endometrium?

W przypadku kobiet miesiączkujących należy zainteresować się poważniej krwawieniem, gdy:

  • występują nieregularne, obfite „miesiączki”,
  • „miesiączki” są skąpe i występują z częstością raz na ponad 35 dni.

U kobiet w okresie po przekwitaniu każde cykliczne lub nieregularne krwawienie powinno niepokoić, szczególnie u osób otyłych i obciążonych chorobami metabolicznymi. Szczyt występowania raka endometrium przypada na 55. do 60. roku życia, później jego częstość wzrasta ponownie u kobiet 70-letnich i starszych.

Krwawienie nie zawsze występuje w przebiegu raka endometrium. Rzadko, w przypadku niedrożności kanału szyjki macicy, krew nie może znaleźć ujścia na zewnątrz i gromadzi się w jamie macicy. Wtedy powstaje krwiak macicy, który wraz z upływem czasu może zmienić się w ropę i wywołać ropomacicze, które objawia się bólem, podwyższeniem temperatury ciała oraz innymi objawami charakterystycznymi dla zapalenia w obrębie miednicy mniejszej.

Wraz z większym poziomem zaawansowania raka pojawiają się ogólne objawy, takie jak: bóle w obrębie miednicy oraz kręgosłupa, ubytek wagi ciała, złe samopoczucie i ogólne zmęczenie.

Rak endometrium – przerzuty

Objawem raka endometrium może być dyskomfort oraz ból podczas załatwiania potrzeb fizjologicznych (świadczące o zajęciu pęcherza moczowego i odbytnicy przez proces nowotworowy). Dzieje się tak ponieważ przerzuty w tym przypadku tworzone są na odbytnicę oraz pęcherz.

Rak endometrium a cytologia i inne badania

W momencie, kiedy kobieta stwierdza nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych (m.in. inne niż dotychczas, każde po menopauzie, które są opisane dokładniej powyżej) niezwłocznie powinna zgłosić się do swojego ginekologa. Rak endometrium daje dość wcześnie pierwsze objawy, co powoduje, że zwiększają się szanse na wczesne wykrycie nowotworu. Podstawą podczas wizyty u lekarza jest szczegółowy wywiad z pacjentką, który powinien przedstawić dotychczasowe problemy zdrowotne chorej. Ginekolog powinien również spytać o narażenie na czynniki predysponujące do wystąpienia raka endometrium.

Kolejnym etapem jest dwuręczne badanie kliniczne, które pozwala stwierdzić większość nieprawidłowości w obrębie dróg rodnych pacjentki. Najważniejszym i koniecznym w tym przypadku, jest badanie dodatkowe jakim jest ultrasonografia. Głowica urządzenia wprowadzana jest do pochwy, dzięki czemu możliwa staje się ocena grubości i stanu endometrium. Badanie jest nieinwazyjne i zazwyczaj bezbolesne, a może dostarczyć kluczowych informacji o patologiach istniejących wewnątrz jamy macicy.

W przypadku wątpliwości, lekarz może zlecić kolejne badania, które odpowiedzą na nurtujące go pytania. Pacjentka może zostać skierowana do szpitala na zabieg abrazji, czyli pobrania kawałków endometrium do badania histopatologicznego np. za pomocą specjalnie wyprofilowanej „łyżki” (łyżeczkowanie jamy macicy). Drugą opcją jest zabieg histeroskopii, podczas którego lekarz wprowadza kamerę do jamy macicy i może dokładnie ją obejrzeć od środka. Dodatkowymi badaniami służącymi do diagnostyki raka endometrium są tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny.

Opisywanego raka nie wykryje z kolei cytologia. Badanie to sprawdzi się natomiast w czasie diagnostyki raka szyjki macicy.

Rak trzonu macicy – leczenie

Im szybciej chora z niepokojącymi objawami zgłosi się do lekarza, tym większa jest jej szansa na całkowite wyleczenie. W niezaawansowanych przypadkach wystarcza wycięcie macicy, często z usunięciem węzłów chłonnych miednicy mniejszej, w których mogą lokalizować się pierwsze przerzuty. W przypadkach bardziej zaawansowanych konieczna staje się czasami radioterapia, która polega na naświetlaniach promieniowaniem jonizującym obszarów miednicy mniejszej.

W ciężkich przypadkach, gdy szanse wyleczenia są nikłe, można stosować chemioterapię. Inną jeszcze opcją, mało popularną, ryzykowną i stosowaną w szczególnych przypadkach, jest terapia hormonalna.

Rak trzonu macicy – profilaktyka

Istnieją również czynniki, które mogą zmniejszyć ryzyko wystąpienia raka endometrium u kobiety. Do grupy tej należy:

  • wczesna menopauza i późna pierwsza „miesiączka”,
  • wcześniejsze ciąże,
  • zbilansowana terapia estrogenami wraz z progestagenami,
  • hormonalna antykoncepcja,
  • aktywność fizyczna,
  • spożywanie owoców i warzyw.

Co ciekawe można tu zaliczyć również palenie tytoniu (można powiedzieć, że jest to wyjątek wśród nowotworów złośliwych, palenie bowiem ogromnie zwiększa ryzyko występowania innych raków np. płuca czy nerki).

Rak endometrium – rokowanie

Dane statystyczne wskazują na 5-letnie przeżycia wśród pacjentek w Polsce na poziomie 75%. W przypadkach szybko wykrytych i mało zaawansowanych zmian, wartości te sięgają nawet do powyżej 90%. Jednakże im bardziej posunięty proces nowotworowy, tym trudniej doprowadzić do całkowitego wyleczenia, a proces terapeutyczny staje się bardziej dokuczliwy i powoduje gorszy standard życia pacjentek.

Profilaktyka oraz kontrolne wizyty u ginekologa, wydają się być zatem kluczem do wczesnego wykrycia raka endometrium i uratowania własnego życia.

Bibliografia

  1. https://www.acog.org/Patients/FAQs/Endometrial-Cancer
  2. https://www.cancer.org/cancer/endometrial-cancer.html 
  3. https://www.webmd.com/cancer/understanding-endometrial-cancer-symptoms
Opublikowano: ; aktualizacja: 15.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Antykoncepcja a nowotwory – czy tabletki powodują raka, czy zmniejszają jego ryzyko?

Czy tabletki antykoncepcyjne mogą powodować raka? To pytanie zadają sobie kobiety przyjmujące regularnie antykoncepcję hormonalną. ...

Krwawienie podczas ciąży

Krwawienie z pochwy w trakcie ciąży może mieć wiele przyczyn. Pojawia się choćby w wyniku ...

Badanie cytologiczne w ginekologii

Badanie cytologiczne pochwy jest ginekologicznym badaniem profilaktycznym. Cytologia stosowana jest do wykrywania stanów przedrakowych, raka ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Alfa-1-antytrypsyna – badanie

Wskazaniem do oznaczenia alfa-1-antytrypsyny jest pojawienie się niepokojących objawów u dzieci i dorosłych takich jak ...

Profilaktyka w ginekologii

Priorytetem w profilaktyce ginekologicznej jest zapobieganie nowotworom złośliwym oraz wczesne wykrycie zmian onkologicznych. Konieczne jest ...

Szczepionka na brodawczaka

Jedną z przyczyn występowania raka szyjki jest proces onkogenezy zależny od działania wirusów brodawczaka ludzkiego ...

Wideo – Cytologia

Cytologia polega na pobraniu komórek z tarczy i kanału szyjki macicy przy pomocy szczoteczki typu ...

Kolposkopia – wskazania, przygotowanie i przebieg kolposkopii szyjki macicy

Kolposkopia to wziernikowanie szyjki macicy za pomocą kolposkopu. Takie badanie ginekologiczne w prosty sposób umożliwia ...

Cytologia

Celem badania cytologicznego jest wykrywanie i diagnozowanie zmian przedrakowych i rakowych, jakie mogą rozwijać się ...

Leczenie raka błony śluzowej trzonu macicy

Rak błony śluzowej trzonu macicy, zwany inaczej rakiem endometrium, jest poważnym problemem głównie wśród kobiet ...

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon