Palenie w ciąży

O paleniu w czasie ciąży wiadomo już dosyć dużo i powszechnie uważa się, że nikotyna szkodzi rozwijającemu się w brzuchu palącej ciężarnej płodowi. Na czym polega szkodliwość papierosów? I co zrobić, jeżeli rzeczywiście nie udaje się rzucić palenia na okres ciąży?

Wpływ nikotyny na płodność

Szkodliwe działanie nikotyny na kobietę w okresie około koncepcyjnym można zaobserwować jeszcze przed ciążą – płodność kobiet palących 20 papierosów dziennie jest kilkakrotnie niższa niż płodność kobiet niepalących. Dzieje się tak, ponieważ dochodzi do zachwiania równowagi hormonalnej – kobiety palące mają niższy poziom estrogenów, czyli hormonów płciowych. Dodatkowo, palenie zabija komórki jajowe, a także powoduje szybsze przechodzenie menopauzy – a więc skraca się okres rozrodczy kobiety. U kobiet palących znacznie częściej dochodzi do ciąży pozamacicznej, czyli takiej, w której zarodek zagnieżdża się nie w jamie macicy, ale poza nią – w jajniku, jajowodzie, czy jamie brzusznej. Jest to niebezpieczna sytuacja, zwykle wymagająca szybkiej diagnozy i leczenia – farmakologicznego albo operacyjnego. Im większa liczba wypalanych papierosów dziennie, tym większe ryzyko ciąży pozamacicznej. Nikotynizm ma oczywiście wpływ także na płodność mężczyzny. Plemniki palącego mężczyzny są mniej sprawne, wolniejsze i częściej uszkodzone w porównaniu do plemników niepalącego mężczyzny. Nikotyna może także wpływać na pojawienie się problemów z erekcją.

Palenie papierosów przez ciężarną a łożysko

Dym tytoniowy zawiera wiele różnych substancji, w skład których wchodzą miedzy innymi nikotyna, dwutlenek węgla, tlenek węgla, substancje smoliste i różne rodzaje metali. Te substancje mają działanie pobudzające, jak i rakotwórcze. Większość z nich ma zdolność przechodzenia przez łożysko do krwiobiegu dziecka i do otaczających go wód płodowych. Dziecko jest zatem bezpośrednio narażone na negatywne działanie substancji zawartych w dymie papierosowym. Należy pamiętać, że bardzo szkodliwe działanie ma także bierne palenie – czyli przebywanie wśród osób palących. Dziecko narażone jest na działanie tych samych szkodliwych substancji co dziecko kobiety palącej, choć zwykle w mniejszym stężeniu. Regularne przebywanie w zadymionym środowisku może zatem prowadzić do tych samych konsekwencji, co palenie czynne.

Palenie papierosów w ciąży a dziecko

U kobiet palących, a także przebywających regularnie w zadymionym środowisku, udokumentowano znaczny wzrost ryzyka wystąpienia pewnych nieprawidłowości w przebiegu ciąży oraz stanu zdrowia dziecka. Należą do nich:

  • poronienie: zarówno palenie czynne, jak i bierne związane jest z kilkakrotnie wyższym ryzykiem poronienia, zwłaszcza w początkowym okresie ciąży;
  • łożysko nisko usadowione: istnieje kilkakrotnie większe ryzyko, że u kobiet palących wystąpi stan zwany łożyskiem nisko usadowionym, co ma znaczenie dla przebiegu porodu – czasami ciąży nie da się zakończyć porodem drogami natury poprzez obecność nisko usadowionego łożyska, zakrywającego ujście szyjki macicy i blokującego przejście dla dziecka;
  • poród przedwczesny – u kobiet palących kilkakrotnie częściej dochodzi do przedwczesnego pęknięcia błon płodowych, co skutkuje większym ryzykiem zakażenia wewnątrzmacicznego oraz przedwczesnym urodzeniem się dziecka; zależność ta związana jest z ilością wypalanych papierosów – im większa ich ilość, tym większe ryzyko przedwczesnego porodu; należy mieć świadomość, że przedwczesny poród jest sytuacją zagrażającą zdrowiu lub nawet życiu dziecka, które, niedojrzałe i niedostosowane do życia pozamacicznego, nie zawsze radzi sobie z tą sytuacją; przedwczesny poród pociąga za sobą wiele możliwych skutków dla dziecka, takich jak zaburzenia oddychania, nieumiejętność samodzielnego utrzymania odpowiedniej temperatury ciała, zaburzenia wzroku i słuchu czy zapalenie jelit; bardzo często wymaga długiej hospitalizacji i terapii;
  • hipotrofia, czyli niska masa ciała płodu dla danego wieku ciążowego: uważa się, że każda ilość nikotyny ma wpływ na zwolnienie rozwoju wewnątrzmacicznego dziecka; palenie 10 papierosów dziennie powoduje wzrost ryzyka hipotrofii u płodu o prawie 20%; może dojść do zagrożenia życia dziecka;
  • niska odporność noworodka: amerykańskie badania pokazały, że tytoń może mieć wpływ na geny płodu, powodując zniekształcenie komórek odpornościowych dziecka, prowadzi to do zmniejszenia odporności po porodzie i większych trudności w radzeniu sobie z infekcjami;
  • trudność w gojeniu się rany pooperacyjnej: po cięciu cesarskim rana brzuszna gorzej goi się u kobiet palących – częściej dochodzi o zakażenia.

Wyżej wymieniono najczęściej spotykane i najlepiej udokumentowane skutki palenia w czasie ciąży. Należy jednak pamiętać, że palenie może spowodować szereg innych, wyżej niewymienionych nieprawidłowości w przebiegu samej ciąży, jak i porodu i stanu zdrowia noworodka.

Rzucanie palenia w ciąży

Odstawienie papierosów jest dla wielu kobiet bardzo trudne. Panuje nawet przekonanie, że nagłe zaprzestanie palenia powoduje zbyt duży stres i może być szkodliwe dla dziecka – niektórzy zatem twierdzą, że popalanie w niewielkich ilościach nie szkodzi dziecku. To nieprawda. Pomimo, że u kobiety mogą pojawić się objawy odstawienia papierosów (drażliwość, niepokój, problemy z koncentracją uwagi), co może mieć także pewien wpływ na dziecko, jest to dla jego zdrowia znacznie bardziej korzystne, niż wypalanie nawet niewielkich ilości papierosów przez ciężarną. Warto zatem będąc w ciąży jak najszybciej zająć się własnym nałogiem. Rzucenie palenia wymaga bardzo silnej woli, motywacji i samozaparcia. Dla niektórych osób sama wiadomość o ciąży, a także świadomość szkodliwości dymu tytoniowego na płód jest wystarczającą motywacją, by przestać sięgać po papierosy. Jednakże wielu kobietom się to nie udaje, pomimo ciągłych prób i wysiłków. Zamiast się poddać, warto jak najszybciej poszukać profesjonalnej pomocy w rzuceniu palenia. Należy pamiętać, że szeroko rozpowszechnione substytuty papierosów (plasterki, gumy, elektroniczne papierosy) również zawierają szkodliwą nikotynę i, pomimo że ich szkodliwość jest mniejsza od wypalanego tytoniu, w ciąży także ich powinno się unikać lub ograniczyć do minimum.

Zawsze warto porozmawiać z lekarzem prowadzącym ciążę lub położną. Te osoby mogą wesprzeć, doradzić, pomóc w znalezieniu dalszej pomocy. W internecie łatwo można znaleźć adresy i numery telefonów poradni pomagających rzucić palenie kobietom w ciąży.

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.06.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Metody na rzucenie palenia

Uzależnienie od nikotyny prowadzi do rozwoju szeregu groźnych dla zdrowia i życia zaburzeń, które zagrażają ...

Kaszel palacza

Kaszel jest odruchem obronnym. Jego zadaniem jest ochrona dróg oddechowych przed czynnikami szkodliwymi i drażniącymi. ...

Cytyzyna czy nikotyna – co jest lepsze na rzucanie palenia?

Cytyzyna to skuteczny sposób na rzucanie palenia. W przeciwieństwie do nikotyny, od której uzależnieni są ...

Cytyzyna a rzucenie palenia

Leczenie uzależnienia od papierosów i tytoniu polega na zmniejszeniu głodu nikotynowego oraz łagodzeniu objawów odstawienia ...

Czy e-papieros uzależnia?

Elektroniczne papierosy traktowane są często jako potencjalnie mniej szkodliwe od tradycyjnych, ponieważ nie wydzielają substancji ...

Jak rzucić palenie?

Sposobów na to, jak rzucić palenie, jest wiele. Podstawą jest motywacja – by skutecznie zerwać ...

Głód nikotynowy

Uzależnienie od nikotyny powoduje, że każdy, kto chce rzucić palenie, może odczuwać głód nikotynowy. Nałóg ...

Co to jest cytyzyna?

Rzucanie palenia staje się modne. Dziś nie zastanawiamy się już, czy to zrobić, ale jak ...

Korzyści z rzucenia palenia

Palenie papierosów to nałóg powszechnie uznany za niezwykle szkodliwy dla organizmu. Mimo wszystko, niemal 1/3 ...

Rzucanie palenia – sposoby, korzyści i skutki, objawy

Rzucenie palenia to dla wielu osób zmagających się z nałogiem nikotynowym bardzo trudne wyzwanie, często ...

Tabletki na rzucenie palenia bez recepty i na receptę

Specjaliści polecają wiele metod na rzucenie palenia. Skutecznym sposobem na walkę z nałogiem nikotynowym są ...

Kaszel po papierosach

Kaszel związany z nałogiem nikotynowym może być objawem poważnego schorzenia. Wśród najczęstszych chorób występujących u ...

Komentarze (0)