Badania profilaktyczne dla palaczy i byłych palaczy

Palenie tytoniu to jedna głównych przyczyn chorób układu oddechowego, serca, skóry i nowotworów w wielu różnych lokalizacjach. Badania profilaktyczne dla palaczy, i tych którzy rzucili palenie, powinny w pierwszej kolejności wykluczyć obecność chorób płuc i układu krążenia. Diagnostyka powinna być wykonywana regularnie i zawsze w odpowiedzi na pojawienie się niepokojących objawów (np. uciążliwy kaszel, duszność).

Palenie tytoniu – przyczyna wielu chorób

Każdego roku prawie 60 tysięcy Polaków umiera przedwcześnie na choroby związane z paleniem papierosów. Najbardziej oczywistą metodą zapobiegania rozwojowi tych chorób jest zaprzestanie palenia. Jednak nawet po zerwaniu z nałogiem, w organizmie byłego dokonują się nieodwracalne zmiany. Oczyszczanie organizmu po rzuceniu palenia trwa długo. Ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe spada dopiero po kilku latach od wypalenia ostatniego papierosa.

Mając na uwadze ryzyko wystąpienia wielu chorób, należy przeprowadzać okresowe badania kontrolne dla palaczy i byłych palaczy oraz reagować już na pierwsze pojawiające się objawy mogące wskazywać na rozwój schorzeń odtytoniowych. Diagnostyka koncentruje się na wyszukiwaniu nieprawidłowości w poszczególnych narządach i układach organizmu, które ulegają narażeniu w następstwie długotrwałego palenia tytoniu.

Badania dla palaczy – badania układu oddechowego

Palenie tytoniu jest najważniejszym czynnikiem ryzyka wystąpienia chorób układu oddechowego. Badania profilaktyczne dla palaczy są konieczne ze względu na diagnostykę w celu wykrycia ewentualnych zmian w miąższu płuc, takich jak:

W przypadku zmian ogniskowych podejrzanych o charakter nowotworowy, wykonywana jest zazwyczaj tomografia komputerowa. Inne zmiany rozpoznane wstępnie w RTG należy potwierdzić dodatkowymi badaniami.

  • Badanie radiologiczne klatki piersiowej (RTG klatki piersiowej) to podstawowe badanie dla palacza. W przypadku badań kontrolnych, okresowych, wykonuje się RTG w projekcji tylno-przedniej (P-A), rzadziej boczne. Dawka promieniowania w tym przypadku jest stosunkowo niewielka. Na zdjęciu lekarz może zaobserwować zmiany patologiczne dotyczące układu oddechowego oraz sercowo-naczyniowego.
  • Pulsoksymetria to nieinwazyjne badanie dla osób palących określające stopień wysycenia hemoglobiny tlenem. Niewielkie urządzenie (pulsoksymetr) umieszczane jest na palcu badanego, gdzie przy wykorzystaniu metody spektrofotometrii odczytywana jest procentowa zawartość tlenu we krwi. Norma to 95–99 proc. wysycenia. Wartości mniejsze niż 95 proc. utrzymujące się przez dłuższy czas, mogą sugerować rozwijającą się niewydolność oddechową.
  • Spirometrię zalicza się do badań czynnościowych płuc. Diagnozowana jest m.in. pojemność płuc i ich objętość oddechowa. Dodatkowo wykonuje się tzw. próbę rozkurczową, czyli wykonanie spirometrii przed i po inhalacji leku rozszerzającego oskrzela (pozwala to na różnicowanie astmy od przewlekłej obturacyjnej choroby płuc). Samo badanie powinno być wykonywane przez palaczy i byłych palaczy krótko po rzuceniu nałogu i polega na wykonaniu głębokiego oddechu przez ustnik podłączony do aparatu, a następnie szybkiego maksymalnego wydechu. Czynność powtarzana jest kilkukrotnie w celu potwierdzenia otrzymania miarodajnego wyniku.

Badania profilaktyczne dla palaczy – choroby serca

Palenie papierosów jest także przyczyną choroby niedokrwiennej serca i wtórnego nadciśnienia tętniczego. Długotrwałe palenie tytoniu jest jednym z najważniejszych przyczyn rozwoju zmian miażdżycowych i zakrzepowych.

  • Jednym z najważniejszych badań profilaktycznych układu krążenia dla palaczy jest regularny pomiar ciśnienia tętniczego. Palenie tytoniu, a dokładniej substancje znajdujące się w dymie papierosowym przyczyniają się do rozwoju miażdżycy naczyń i w konsekwencji nadciśnienia tętniczego. Regularny jego pomiar pozwoli na wczesne rozpoznanie podwyższonego ciśnienia krwi i zapobiegnięcie poważnym powikłaniom narządowym.
  • U wieloletnich palaczy warto wykonać USG Doppler tętnic szyjnych i kończyn dolnych. Palenie tytoniu promuje rozwój blaszek miażdżycowych, które odkładając się w naczyniach powodują ich zwężanie, zamykanie, a w konsekwencji ograniczenie dopływu krwi do narządów. W przypadku miażdżycy tętnic szyjnych obecne mogą być zawroty głowy, krótkotrwałe mroczki przed oczami, w ostateczności udar mózgu. Miażdżyca tętnic kończyn dolnych prowadzi do chromania przestankowego, czyli bolesności w obrębie ud i łydek podczas chodzenia.
  • Podstawowe badania dla palaczy musi kontrolować stan najważniejszej pompy organizmu – serca. Badanie elektrokardiograficzne, czyli popularne EKG może wykazać cechy niedokrwienia serca (miażdżyca tętnic wieńcowych), przebytego zawału lub innych zmian przerostowych mięśnia sercowego. Bardziej efektywne w rozpoznawaniu zmian organicznych serca jest EKG wysiłkowe, czyli badanie elektrokardiograficzne podczas wysiłku fizycznego, takiego jak bieg na bieżni lub jazda na rowerze stacjonarnym. Badanie u osób palących i byłych palaczy z chorobą niedokrwienną serca często kończy się przedwcześnie, wraz z pojawieniem się silnego zmęczenia, duszności, bólu w klatce piersiowej.

Pozostałe badania profilaktyczne dla palaczy

Jakie badania powinni robić palacze? Oprócz diagnostyki w kierunku wykrycia chorób układu krążenia i chorób serca należy rozważyć wykonanie badań dodatkowych.

  • Palenie tytoniu wpływa negatywnie na wzrok, dlatego konieczne może być wykonanie badania okulistycznego. Oprócz bezpośrednich skutków działania dymu, jak łzawienie czy zapalenie spojówek, wieloletnie palenie papierosów może prowadzić do szybszego rozwoju zaćmy i zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem (AMD), czyli chorób w znaczny sposób upośledzających widzenie.
  • Zaleca się wykonanie densytometrii (badanie gęstości kości). Typowym schorzeniem u palaczy jest osteoporoza, czyli obniżenie masy i wytrzymałości kości z tendencją do występowania złamań patologicznych, niskoenergetycznych. Badaniem pozwalającym określić gęstość mineralną kości jest densytometria. Jest to badanie niebolesne i nieinwazyjne, polegające na prześwietleniu odcinka bliższego kości udowej lub odcinka lędźwiowego kręgosłupa przez specjalny aparat RTG.
  • Badania dla palaczy i byłych palaczy powinny obejmować kontrolę układu pokarmowego. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Co więcej, istnieje także wyższe prawdopodobieństwo pojawienia się chorób nowotworowych, takich jak rak jelita grubego, rak odbytnicy, rak przełyku, języka czy jamy ustnej. Paląc papierosy na pewno warto korzystać z regularnych, bezpłatnych, przesiewowych badań jak kolonoskopia, a w razie podejrzewania objawów choroby wrzodowej czy raka górnego odcinka przewodu pokarmowego – gastroskopia.
  • Badania laboratoryjne krwi u palaczy i osób, które niedawno zerwały z nałogiem mogą być przydatne w rozpoznaniu niektórych chorób związanych z nikotyną. Należy do nich m.in. cukrzyca i zaburzenia hormonalne takie jak niedoczynność i nadczynność tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa).

Z innych kategorii wspomnieć warto o szkodliwym działaniu dymu papierosowego na rozwijającą się ciążę, problem bezpłodności u palaczy, przyspieszone starzenie się skóry, choroby dziąseł czy próchnicę. Należy pamiętać, że w walce z nałogiem nie jest się samotnym – warto poprosić o pomoc np. lekarza rodzinnego. Pomocne w rzuceniu palenia są także leki, np te zawierające cytyzynę.

Opublikowano: ; aktualizacja: 23.02.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Czy e-papieros uzależnia?

Elektroniczne papierosy traktowane są często jako potencjalnie mniej szkodliwe od tradycyjnych, ponieważ nie wydzielają substancji ...

Jak rzucić palenie – domowe sposoby, preparaty, zioła, terapie

Jak skutecznie rzucić palenie? Sposobów jest wiele. Podstawą jest motywacja – by skutecznie zerwać z ...

Rzucanie palenia – sposoby, korzyści i skutki, objawy

Rzucenie palenia to dla wielu osób zmagających się z nałogiem nikotynowym bardzo trudne wyzwanie, często ...

Tabletki na rzucenie palenia bez recepty i na receptę

Specjaliści polecają wiele metod na rzucenie palenia. Skutecznym sposobem na walkę z nałogiem nikotynowym są ...

Cytyzyna czy nikotyna – co jest lepsze na rzucanie palenia?

Cytyzyna to skuteczny sposób na rzucanie palenia. W przeciwieństwie do nikotyny, od której uzależnieni są ...

Co to jest cytyzyna?

Rzucanie palenia staje się modne. Dziś nie zastanawiamy się już, czy to zrobić, ale jak ...

Kaszel po papierosach – jak się go pozbyć i kiedy jest groźny?

Kaszel związany z nałogiem nikotynowym może być objawem poważnego schorzenia. Wśród najczęstszych chorób występujących u ...

Metody na rzucenie palenia

Uzależnienie od nikotyny prowadzi do rozwoju szeregu groźnych dla zdrowia i życia zaburzeń, które zagrażają ...

Cytyzyna (cytisinum) a rzucenie palenia – jak działa i jak stosować?

Leczenie uzależnienia od papierosów i tytoniu polega na zmniejszeniu głodu nikotynowego oraz łagodzeniu objawów odstawienia ...

Kaszel palacza

Kaszel jest odruchem obronnym. Jego zadaniem jest ochrona dróg oddechowych przed czynnikami szkodliwymi i drażniącymi. ...

Skutki palenia papierosów

Negatywne skutki palenia papierosów wynikają nie tylko z siły uzależniającej jaką posiada nikotyna, ale także ...

Palenie w ciąży

O paleniu w czasie ciąży wiadomo już dosyć dużo i powszechnie uważa się, że nikotyna ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon