Uzależnienie od nikotyny – jak leczyć nikotynizm?

Nikotyna należy do jednej z najsilniejszych substancji psychoaktywnych. Uzależnia bardzo mocno, a co najważniejsze, bardzo szybko. Działa w bardzo dużym stopniu na receptory nikotynowe znajdujące się w mózgu i w ten sposób, nawet przy bardzo krótkim zażywaniu, mózg uzależnia się od nikotyny.

Czy i jak uzależnia nikotyna?

Nikotyna jest substancją o działaniu psychoaktywnym, jest związkiem chemicznym silnie oddziałującym na ośrodkowy układ nerwowy, co oznacza, że może mieć wpływ na zmiany nastroju, postrzegania i zachowania. Jest alkaloidem pirydynowym, występującym w korzeniach i liściach tytoniu. Oddziałuje na receptory nikotynowe zlokalizowane z w mózgu. Wnika do nich i je aktywuje, a w konsekwencji uwolnienie dopaminy, która jest neuroprzekaźnikiem określanym potocznie jako „hormonem szczęścia”. Dlatego też nikotyna jest substancją silnie uzależniającą. Nawet przy bardzo krótkim zażywaniu, mózg uzależnia się od nikotyny.

Początkowo silnie pobudza. Następnie działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy - może powodować

Po pewnym czasie nikotyna zaczyna działać porażająco na autonomiczny układ nerwowy, ośrodki rdzenia przedłużonego oraz nerwowe zakończenia ruchowe. Może ona doprowadzić do śmierci. Za śmiertelną dawkę nikotyny uważa się ilość od 50 mg do 60 mg, po jednorazowym wstrzyknięciu lub podaniu doustnym. Śmierć występuje na skutek porażenia centralnego i obwodowego układu nerwowego, głównie paraliżu mięśni oddechowych klatki piersiowej.

Jak nikotyna działa na mózg?

Nikotyna wpływa na uwalnianie trzech podstawowych neuroprzekaźników w mózgu: noradrenaliny, serotoniny i, wyżej już wymienionej, dopaminy. Co ważne, wpływa także na wydzielanie glutaminianu oraz acetylocholiny.

Co to jest nikotynizm?

Wykazano, iż nałogowe palenie papierosów bądź ewentualnie żucie tytoniu prowadzi do nikotynizmu. Mózg człowieka od urodzenia wyposażony jest w receptory nikotynowe (które w wyniku palenia są regularnie drażnione), a co ważne, dostarczanie nikotyny regularnie i długotrwale powoduje, iż w mózgu pod jej wpływem dochodzi do zwiększenia liczby tych właśnie receptorów. Receptory te odbierają nikotynę i mózg staje się coraz mniej na nią wrażliwy, jest to tzw. tolerancja charakterystyczna dla uzależnień. Stąd też z czasem potrzeba nam coraz większych dawek nikotyny. Na tym etapie można mówić o tzw. błędnym kole.

Co pobudza nikotyna?

Nikotyna silnie pobudza organizm (a bynajmniej odnosimy takie wrażenie) i, co ważne, podnosi ciśnienie tętnicze. Osoba paląca przyzwyczaja się bardzo szybko do efektów działania nikotyny (pobudzenie i poprawienie nastroju). Jak wykazano, zażywanie nikotyny nie usprawnia koncentracji, a wręcz przeciwnie – jeśli w pracy nie mamy możliwości zapalenia papierosa, jesteśmy poddenerwowani, drażliwi i rozkojarzeni. Aby czuć się rozluźnionymi i skoncentrowanymi, musimy regularnie zażywać przeznaczone dla nas dawki nikotyny. Pokazuje to, iż nikotyna, oddziałując na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), nie ma właściwości uspokajających, a jedynie pobudzające.

Jak nikotyna działa na autonomiczny układ nerwowy?

Nikotyna działa zarówno na część współczulną, jak i przywspółczulną autonomicznego układu nerwowego. Nawet niewielkie dawki nikotyny mogą powodować silną tachykardię oraz wzrost ciśnienia tętniczego krwi, dodatkowo zwiększać częściowy skurcz naczyń. W odniesieniu do układu oddechowego dochodzi do silnego wzrostu częstości i głębokości oddechów.

Bardzo duże dawki stymulują ośrodek oddechowy w rdzeniu przedłużonym, a dawka śmiertelna powoduje jego porażenie. Działanie na układ pokarmowy powoduje wzrost aktywności jelit. W małych dawkach nikotyna ułatwia przekazywanie impulsów nerwowych, przy czym w bardzo dużych dawkach całkowicie paraliżuje możliwość przekazywania impulsów.

Uzależnienie od nikotyny

Uzależnienie od nikotyny może być fizyczne lub psychiczne. Zespół uzależnienia od nikotyny to choroba, którą opisano w klasyfikacji ICD-10. Jeśli mówimy o chorobie, to ma ona charakter bardzo często nawracający i przewlekły oraz wymaga specjalistycznego leczenia. Jeśli raz uzależnimy się od nikotyny, dochodzi do zmian w funkcjonowaniu ośrodkowego układu nerwowego. Zatem w momencie rzucenia palenia (nawet jeśli trwało ono kilka lat) ryzyko powrotu do niego jest bardzo duże.

W przypadku uzależnień, poza tym fizycznym, pojawia się także i psychiczne, związane z nieodpartą potrzebą sięgania po kolejną dawkę nikotyny (wypalenia papierosa). Najczęściej sytuacja sięgania po papierosa ma miejsce, gdy ktoś czuje się zestresowany, niepewny, odczuwa lęk bądź znajduje się w sytuacji stresującej. Charakterystyczne jest to dla osób, które w danym momencie czują się niepewnie. W ten sposób papieros zaczyna nam się kojarzyć z czymś, co nas uspokaja, a nawet dodaje pewności siebie, przy czym jest to nic innego, jak ucieczka od problemu.

Zespół abstynencyjny a nikotyna

Gdy osoba uzależniona od nikotyny nie może w danej sytuacji zażyć kolejnej jej dawki (zapalić papierosa), powoduje uruchomienie sytuacji, w której receptory nikotynowe nie zostaną pobudzone, a to bardzo szybko spowoduje wystąpienie całej gamy objawów zespołu abstynencyjnego.

Objawy charakterystyczne dla odstawienia nikotyny

Objawy charakterystyczne dla tego zespołu widoczne są w wielu sytuacjach życia codziennego, np. niemożność palenia w tramwaju, w pociągu, w pracy, w szpitalu, podczas lotu czy w restauracji, a również w momencie, gdy świadomie podejmujemy decyzję o rzuceniu palenia.

Do objawów abstynencyjnych pojawiających się najczęściej zaliczamy: zawroty głowy, niepokój, rozdrażnienie, głód nikotynowy (silną potrzebę sięgnięcia po papierosa), zmęczenie – pojawia się nagle, drażliwość, spadek koncentracji, irytację, zaburzenia snu – zazwyczaj nagle pojawiająca się bezsenność, zaburzenia apetytu – silne jego zwiększenie.

W czym jest nikotyna?

Nikotyna wykorzystywana jest w garbarstwie, medycynie, jako jeden ze składników preparatów owadobójczych oraz do produkcji papierosów. Do produkcji papierosów wykorzystywane są liście po wcześniejszym wysuszeniu i fermentacji. Wykazano, iż nie tylko papierosy – efekt końcowy – są niebezpieczne, ale sama praca przy zbiorze rośliny. Liście wykorzystywane są także do wyrobu np. preparatów owadobójczych. Papieros to jak do tej pory jedyny legalny narkotyk, dostępny tak naprawdę dla każdego.

Warto podkreślić, iż dym tytoniowy jest nośnikiem trzech bardzo niebezpiecznych związków chemicznych (substancji smolistych, tlenku węgla i nikotyny). Substancje smoliste w płucach tworzą coś na wzór lepkiej, ciągnącej się substancji. Tlenek węgla ogranicza zdolność przenoszenia tlenu przez krwinki czerwone.

Konsekwencje palenia tytoniu

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji palenia tytoniu. Nie są one świadome tego, iż dochodzi m.in. do:

  • silnego wzrostu ryzyka zachorowania na choroby układu sercowo-naczyniowego,
  • zachorowania na nowotwory złośliwe, w tym płuc, gardła, krtani, jamy ustnej, pęcherza moczowego, a nawet szyjki macicy,
  • wystąpienia chorób układu oddechowego,
  • pojawienia się zaburzeń w przebiegu ciąży.

W trakcie palenia nikotyna jest wchłaniana do organizmu w płucach, a jej śmiertelna dawka wynosi 0,06 g do 0,1 g. W chwili obecnej dostępne są papierosy light, które zawierają mniej nikotyny i substancji smolistych. Nie oznacza to jednak, iż są one bezpieczne czy zdrowsze.

W chwili obecnej istnieje wiele nowoczesnych metod i technik ułatwiających rzucenie palenia, choć największe znaczenie ma, jak się okazało, konsekwencja, silna wola i motywacja.

Jak leczyć nikotynizm? Cytyzyna czy nikotyna?

Wiele osób chcących zerwać z nałogiem zastanawia się, jakie preparaty szybko i bezpiecznie pozwolą im zwalczyć uzależnienie. Palacze często korzystają z nikotynowej terapii zastępczej. Czas takiej kuracji jest jednak dość długi, na efekty trzeba poczekać. Co więcej niektórzy palacze tytoniu szukają rozwiązań, które pomogą im rzucić papierosy bez konieczności stosowania nawet najmniejszych dawek nikotyny. W tym przypadku dobrym sposobem na walkę z nikotynizmem będzie cytyzyna. Działanie tego alkoidu roślinnego pochodzenia polega na jego wybiórczym łączeniu sę z receptorami nikotyny. Dzięki takim właściwościom staje się skuteczny podczas terapii uzależnienia od tytoniu.

Cytyzyna określana jest mianem substytutu tytoniu, ponieważ działa stymulująco na autonomiczny układ nerwowy. W odróżnieniu jednak od nikotyny nie uzależnia oraz jest szybszym sposobem na rzucenie palenia – kuracja tabletkami z cytyzyną trwa niecały miesiąc (25 dni). Dodatkowo związek ten łagodzi objawy odstawienia papierosów (np. bóle głowy, zmienność nastroju czy obniżenie koncentracji).

Opublikowano: ; aktualizacja: 11.01.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Elektroniczny papieros

Elektroniczne papierosy cieszą się niesłabnącym zainteresowaniem palaczy, którzy uwierzyli, że można palić i nie truć ...

Cytyzyna a rzucenie palenia

Leczenie uzależnienia od papierosów i tytoniu polega na zmniejszeniu głodu nikotynowego oraz łagodzeniu objawów odstawienia ...

Palenie a choroby płuc

Nikotynizm odciska piętno na funkcjonowaniu wielu narządów i układów organizmu człowieka, jednak dla dymu tytoniowego ...

Uzależnienie od tytoniu

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń Psychicznych uzależnienie od tytoniu jest wymienione obok innych, spowodowanych ...

Objawy zatrucia nikotyną – czy paląc papierosy można się zatruć?

Palenie papierosów to nie tylko niezwykle silny i trudny do zwalczenia nałóg, ale także przyczyna ...

Głód nikotynowy

Uzależnienie od nikotyny powoduje, że każdy, kto chce rzucić palenie, może odczuwać głód nikotynowy. Nałóg ...

Skutki palenia papierosów

Negatywne skutki palenia papierosów wynikają nie tylko z siły uzależniającej jaką posiada nikotyna, ale także ...

Desmoxan – działanie, ulotka, skład, dawkowanie, szkodliwość, opinie, cena

Desmoxan to lek na rzucenie palenia z cytyzyną. Dzięki wspomnianej substancji skutecznie pomaga zwalczać głód ...

Tabletki na rzucenie palenia bez recepty i na receptę

Specjaliści polecają wiele metod na rzucenie palenia. Skutecznym sposobem na walkę z nałogiem nikotynowym są ...

Cytyzyna czy nikotyna – co jest lepsze na rzucanie palenia?

Cytyzyna to skuteczny sposób na rzucanie palenia. W przeciwieństwie do nikotyny, od której uzależnieni są ...

Kaszel palacza

Kaszel jest odruchem obronnym. Jego zadaniem jest ochrona dróg oddechowych przed czynnikami szkodliwymi i drażniącymi. ...

Jakie są objawy uzależnienia od nikotyny?

Nikotyna jest najczęściej i najbardziej rozpowszechnionym narkotykiem. Silnie uzależnia, a przy próbie rzucenia palenia odpowiada ...

Komentarze (0)