Żółta febra – jak można się zarazić, jakie są objawy, kiedy przyjąć szczepienie na żółtą gorączkę?

Żółta gorączka (żółta febra) to tropikalna choroba wirusowa. Wektorem wirusa żółtej febry jest komar, którego ukąszenie prowadzi do zakażenia. Żółta febra występuje przede wszystkim w krajach Afryki oraz Ameryki Południowej. Dostępna jest szczepionka na żółtą febrę, której wykonanie jest konieczne przed wyjazdem do krajów endemicznych.

Czym jest żółta gorączka?

Żółta febra, inaczej żółta gorączka (febris flava), to choroba wywoływana przez wirusa żółtej febry z rodziny Flaviviridae. Wirus ten przenoszony jest przez komara z rodzaju Aedes, Haemagogus lub Sabethes. Komar może ukąsić małpę zakażoną wirusem, jak i zainfekowanego człowieka – i wtedy następuje transmisja wirusa na kolejną osobę.

Wyróżnia się trzy cykle transmisji wirusa żółtej febry uwzględniające ekosystem, w którym dochodzi do zakażenia.

  • Cykl leśny – obejmuje on przede wszystkim naczelne oraz komary Aedes oraz Haemagogus. Przenoszenie wirusa odbywa się głównie między małpami, a człowiek może zostać zakażony na drodze ukąszenia komara podczas pracy w lesie bądź wycieczki w te tereny. Ten cykl zakażenia nie podlega żadnej kontroli i stanowi najważniejsze źródło zakażenia żółtą gorączką.
  • Cykl miejski – dotyczy zachorowań na terenach miejskich. Migracja zakażonej populacji do miasta, w którym występuje duża populacja komara (głównie komara egipskiego) prowadzi do zakażania mieszkańców miast.
  • Cykl pośredni (cykl sawannowy) – obejmuje on zakażanie zarówno naczelnych żyjących na obrzeżach lasów, jak i ludzi mieszkających w miastach na drodze ukąszenia przez komary różnych gatunków.

Żółta febra – jak można się zarazić?

Najwięcej przypadków żółtej febry występuje w rejonie tropikalnej oraz subtropikalnej Afryki, a także Ameryki Środkowej i Południowej. Co roku odnotowywanych jest około 200 tysięcy zachorowań, a śmiertelność z powodu choroby jest wysoka.

Najważniejszym źródłem zakażenia żółtą gorączką jest ukąszenie przez komara zakażonego wirusem, zaś rezerwuarem wirusa są naczelne i ludzie. Sporadycznie zdarzają się przypadki zakażenia krwiopochodnego, np. na drodze zakłucia zakażoną igłą lub transfuzji krwi. Możliwe jest ponadto przenoszenie wirusa z matki na dziecko podczas karmienia piersią.

Żółta febra – objawy

Zakażenie wirusem żółtej gorączki może przebiegać bezobjawowo, najczęściej jednak występują łagodne objawy infekcji. Około 3–6 dni po ukąszeniu zauważyć można pojawienie się gorączki i dreszczy, bólów głowy i mięśni, nudności i wymiotów oraz spadku apetytu. Takie objawy utrzymują się przez kilka dni i samoistnie ustępują.

W zdecydowanej większości przypadków żółta febra ma przebieg jednofazowy, jednak u około 15% chorych dochodzi do rozwoju drugiej fazy choroby. Średnio 2 dni po ustąpieniu gorączki dochodzi do ponownego pojawienia się ogólnych objawów choroby, ale także znacznie poważniejszych symptomów. Dochodzi m.in. do uszkodzenia wątroby wynikającego z namnażania się wirusa w hepatocytach, co skutkuje wystąpieniem żółtaczki, a także poważnych zaburzeń krzepliwości krwi. Może dojść do pojawienia się:

  • wybroczyn skórnych,
  • wylewów na błonach śluzowych,
  • krwawień do przewodu pokarmowego i wystąpienia tzw. krwawych wymiotów.

Nierzadko drugiej fazie żółtej febry towarzyszy także niewydolność nerek, a także niewydolność wielonarządowa. Mogą również pojawić się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak drgawki, splątanie czy śpiączka.

Żółta gorączka – jakie badania wykonać?

Rozpoznanie żółtej gorączki opiera się na potwierdzeniu przebywania w rejonach endemicznych, a także wykonaniu badań laboratoryjnych. Trudno jest rozpoznać żółtą febrę wyłącznie na podstawie objawów klinicznych. Objawy łagodnej postaci choroby są bardzo niespecyficzne, zaś ostra postać choroby może sugerować gorączkę krwotoczną o rozmaitej etiologii. Dlatego konieczne jest wykonanie badań laboratoryjnych, z których najważniejsze to testy serologiczne. We krwi chorego stwierdzana jest obecność przeciwciał YFV klasy IgG i IgM.

W przebiegu zakażenia stwierdzany jest co najmniej czterokrotny wzrost miana przeciwciał klasy IgG. Metodami biologii molekularnej można natomiast wykazać obecność we krwi antygenu wirusa żółtej febry (metoda hodowli komórkowej lub PCR). Dodatkowe badania laboratoryjne wykonywane podczas diagnostyki żółtej gorączki to:

  • morfologia krwi – stwierdzana jest leukopenia z neutropenią, trombocytopenia oraz zwiększony hematokryt;
  • próby wątrobowe – zwiększony jest poziom bilirubiny oraz aminotransferazy alaninowej i asparaginianowej;
  • badania koagulologiczne – dochodzi do spadku poziomu fibrynogenu i czynników krzepnięcia (II, V, VII, VIII, IX i X), wydłużonego czasu protrombinowego i trombinowego.

Ponadto zauważalny jest wzrost poziomu kreatyniny oraz hipoglikemia.

Żółta febra – leczenie i rokowanie

Brak jest przyczynowego leczenia żółtej gorączki, możliwe jest jedynie leczenie objawowe. Obejmuje ono m.in. podawanie leków przeciwbólowych oraz przeciwgorączkowych, a także nawadnianie organizmu. Należy unikać stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych, gdyż mogą one generować pogłębienie zaburzeń krzepnięcia krwi.

W przypadku pojawienia się zespołu wykrzepiania śródnaczyniowego DIC, zaburzeń funkcjonowania wątroby i nerek czy krwotoków wdrażane jest odpowiednie leczenie szpitalne.

Śmiertelność w żółtej gorączce sięga nawet 50% i najczęściej jest konsekwencją niewydolności wielonarządowej. Najcięższy przebieg choroby stwierdzany jest u dzieci oraz osób w podeszłym wieku, a także chorych z upośledzoną odpornością (np. po przeszczepie narządu bądź chorych na AIDS). Przebycie infekcji zapewnia trwałą odporność.

Żółta febra – szczepionka – ile dni przed wyjazdem się zaszczepić?

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zakażeniu żółtą gorączką jest szczepionka na żółtą febrę. Szczepionka ta zawiera żywy, atenuowany wirus żółtej gorączki i zapewnia ochronę na około 10 lat. Wiele krajów endemicznych wymaga zaszczepienia przed przyjazdem do tych miejsc.

Szczepionka przeciwko żółtej febrze może być wykonana wyłącznie preparatami zatwierdzonymi przez WHO. W Polsce taką szczepionką jest szczepionka zawierająca atenuowane wirusy szczepu 17 D-204, uzyskane z hodowli na zarodkach kurzych. W ramach szczepienia podstawowego podawana jest jedna dawka szczepionki, a fakt jej podania odnotowywany jest w Międzynarodowej Książeczce Szczepień. Szczepienie należy wykonać co najmniej 10 dni przed przekroczeniem granicy kraju endemicznego. Osobom stale podróżującym zalecane jest przyjęcie dawki przypominającej po upływie 10 lat.

Przeciwwskazaniami do przyjęcia szczepionki na żółtą febrę jest:

  • zakażenie HIV,
  • wiek poniżej 6. miesiąca życia,
  • zaburzenia odporności,
  • nowotwory.

Po szczepieniu możliwe jest wystąpienie rzadkich ciężkich odczynów poszczepiennych, przyjmujących postać związanej ze szczepieniem choroby wiscerotropowej i choroby neurotropowej. Choroby te mają postać żółtej gorączki o ciężkim przebiegu, możliwe jest wystąpienie niewydolności wielonarządowej czy zespołów neurologicznych. Jeśli lekarz oszacuje, że ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych jest zbyt duże, może odradzić wykonanie szczepionki i zmianę miejsca wyjazdu.

Jeżeli chodzi o żółtą febrę, ewentualne objawy po szczepieniu zależą od indywidualnej reakcji każdego zaszczepionego.

Cena szczepionki na żółtą febrę to około 190–240 zł. Gdzie się zaszczepić? Szczepionka przeciwko żółtej gorączce dostępna jest w specjalistycznych placówkach oferujących szczepienia dla podróżnych.

Bibliografia

  • Gardner Ch., Ryman K., Yellow fever: a reemerging threat. Clin. Lab. Med., 2010, 30, 1: 237–260.
  • Monath T., Yellow fever: an update. Lancet Infect. Dis., 2001, 1: 11–20.
Opublikowano: ; aktualizacja: 19.11.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Badanie poziomu immunoglobuliny M (IgM)

Badanie poziomu immunoglobuliny M (IgM) zalecane jest w celu wykrycia dziedzicznych lub nabytych niedoborów przeciwciała ...

Babeszjoza

Babeszjoza to przenoszona przez kleszcze choroba odzwierzęca (tzw. zoonoza), która spowodowana jest zakażeniem pierwotniakami, należącymi ...

Wirus grypy

Wirus grypy może powodować poważną chorobę, także przybierającą postać epidemii. Często jednak nadużywa się określenia ...

Szczepionka WZW A – jak długo jest ważna, ile kosztuje, gdzie kupić, czy występują skutki uboczne?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A występuje na całym świecie. Na żółtaczkę pokarmową, bo również takim ...

Parwowirus B19 – objawy zakażenia, badania, powikłania w ciąży, leczenie

Parwowirus B19 to wirus występujący powszechnie na całym świecie. Zakażenia tym wirusem są częste u ...

Bruzdogłowiec szeroki – zakażenie, cykl rozwojowy, objawy, leczenie, zapobieganie

Bruzdogłowiec szeroki (Diphyllobothrium latum) to tasiemiec, który u człowieka wywołuje chorobę zwaną difylobotriozą. Do zakażenia ...

Trąd – przyczyny, postacie, objawy, zarażenie, leczenie

Trąd jest chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie Mycobacterium leprae oraz Mycobacterium lepromatosis. Schorzenie określa się ...

Japońskie zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

Japońskie zapalenie mózgu jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirusa przenoszonego przez komary. Zdecydowana większość przypadków ...

Odra u dziecka – pierwsze objawy, szczepienie i leczenie

Objawy odry u dziecka i objawy odry u dorosłych są podobne. Charakterystyczną oznaką odry są ...

Tęgoryjec dwunastnicy – co to jest, zakażenie, objawy, leczenie, profilaktyka

Tęgoryjec dwunastnicy (z łaciny Ancylostoma duodenale) to niewielki pasożyt człowieka z rodziny nicieni. Do zakażeń ...

Szczepionka 6 w 1 – nazwy, skutki uboczne, opinie, cena

Szczepionka 6 w 1 to tzw. szczepionka skojarzona DTPa-HBV-IPV-Hib, która uodparnia organizm dziecka na kilka ...

Szczepionki skojarzone

Szczepienia ochronne mają na celu walkę z chorobami zakaźnymi, które do niedawna powodowały epidemie z ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon