Pełzakowica (ameboza) – co to jest, jak można się zarazić, jakie są objawy i czy można leczyć?

Ameboza (pełzakowica) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pełzaka czerwonki, czyli Entamoeba histolytica. Ta choroba pasożytnicza układu pokarmowego określana jest również mianem czerwonki i może przyjmować postać jelitową bądź pozajelitową. Wśród objawów amebozy wymienia się m.in.: silne bóle brzucha, biegunki, obecność krwi i śluzu w stolcu. Leczenie pełzakowicy sprowadza się do stosowania antybiotyków.

Ameboza – co to jest?

Pełzakowica (inaczej ameboza, czerwonka) to choroba pasożytnicza przewodu pokarmowego występująca głównie w klimacie tropikalnym i subtropikalnym. Zakażenie pełzakowicą dotyczy przede wszystkim mieszkańców Azji i Afryki, a także osób podróżujących w te regiony. Rocznie na pełzakowicę choruje około 500 milionów osób, z czego około 100 tysięcy osób umiera. W Polsce pełzakowica dotyczy 1–2% osób.

Entamoeba histolytica to ameba chorobotwórcza, która wywołuje czerwonkę, natomiast inne gatunki ameb są niepatogenne i mogą bytować w przewodzie pokarmowym człowieka jako organizmy komensalne.

Pełzakowica – czy i jak można zarazić?

Głównym rezerwuarem i żywicielem pełzaka czerwonki jest człowiek. Zakażenie amebą następuje głównie drogą pokarmową, poprzez spożycie warzyw i owoców bądź wody zawierającej cysty pasożyta. Wektorem zakażenia może być także mucha domowa. Rzadko zdarzają się zakażenia drogą kontaktów homoseksualnych. Zakażenia pełzakowicą są najczęstsze na terenach o złych warunkach sanitarnych, z brakiem bieżącej wody, a także wszędzie tam, gdzie nie przestrzega się podstawowych zasad higieny.

Po spożyciu cyst amebosis dochodzi do ich przekształcenia się w obrębie jelita w tzw. trofozoity. Te formy inwazyjne bytują w jelicie grubym, żywiąc się znajdującymi się grzybami i bakteriami. Niekiedy może dojść do inwazji tkankowej, gdy trofozoity wraz z krwią dostają się do wątroby bądź innych narządów. Ponadto trofozoity mogą ponownie przekształcić się w cysty i wtedy są wydalane wraz z kałem na zewnątrz.

Ameboza – objawy

Entamoebosis może bytować w organizmie przez wiele lat, nie dając żadnych objawów chorobowych – wtedy człowiek nieświadomie staje się źródłem zakażenia. Objawy pełzakowicy jelitowej występują zaledwie u 10–20% osób i pojawiają się około 2–4 tygodni od momentu zakażenia.

Najczęściej objawy mają łagodny charakter i sprowadzają się do występowania bólu brzucha i wzdęć, biegunek czy zaburzeń łaknienia. Niekiedy dochodzi do rozwoju ciężkiej postaci choroby, czyli czerwonki pełzakowej.

Objawy czerwonki to:

  • silne bóle brzucha,
  • gorączka,
  • biegunka z dużą ilością śluzu i krwi,
  • nudności.

W przebiegu ostrej postaci czerwonki może dojść do perforacji jelita. Brak leczenia ostrej czerwonki prowadzi do rozwoju postaci przewlekłej, która objawia się naprzemiennymi biegunkami i zaparciami, stanami podgorączkowymi, anemią czy utratą masy ciała.

Pełzak czerwonki – postacie choroby

Bardzo rzadką postacią pełzakowicy jelitowej jest zapalny guz jelita zwany ameboma, który zlokalizowany jest w okrężnicy lub kątnicy i może prowadzić do niedrożności jelita.

Niekiedy ameba może osadzać się w wątrobie, tworząc ropień wątroby. Wtedy chory może odczuwać ból a nadbrzuszu, dyskomfort trawienny i doświadczać utraty masy ciała. Ponadto pełzaki mogą zajmować także mózg czy płuca.

Pełzakowica płucna i opłucnowa objawiają się przede wszystkim: dusznościami, kaszlem i odkrztuszaniem dużych ilości plwociny. Z kolei pełzakowica mózgu wiąże się z występowaniem: nudności, bólów głowy i zaburzeń świadomości.

Czerwonka pełzakowata – jakie badania na rozpoznanie?

Diagnostyka zakażenia czerwonką pełzakową sprowadza się do kilkukrotnego badania kału. W próbkach kału poszukuje się cyst Entamoeba histolytica. Próbki kału powinny być pobrane w odstępie 3–4 dni. W związku z możliwością występowania w jelitach także niepatogennych gatunków ameb, konieczne jest potwierdzenie rozpoznania przy pomocy badania PCR. W ten sposób badany jest materiał genetyczny pierwotniaka. Wykorzystywane są także metody serologiczne, czyli wykrywanie przeciwciał bądź antygenów metodą ELISA.

W przypadku rozwoju ropni konieczne są badania obrazowe rentgen, badanie USG, tomografia komputerowa, a także kolonoskopia. Przy podejrzeniu ropnia wątroby wykonywana jest biopsja cienkoigłowa.

Pełzakowica – leczenie, zapobieganie zakażeniu

Rozpoznanie amebozy wymaga odizolowania chorego od zdrowych osób i podawania leków przeciwpasożytniczych. Jeżeli chodzi o pełzaka czerwonki, leczenie obejmuje zazwyczaj stosowanie metronidazolu w dawce 500–750 mg trzy razy dziennie (przez okres 10 dni).

Po zakończeniu leczenia metronidazolem należy kontynuować terapię z zastosowaniem leku działającego wewnątrzjelitowo, np. paromomycyny. Takie leczenie uzupełniające trwa około 7 dni.

Zapobieganie zakażeniu amebą (jej cystami) sprowadza się do zachowania higieny, spożywanie jedynie wody uzdatnionej, a także dokładne mycie warzyw i owoców. Ponadto osoby powracające z rejonów, gdzie powszechnie występuje ameboza, powinny wykonać kontrolne badania kału.

Bibliografia

  1. - Nowak P., Entamoeba histolytica – pasożytniczy pełzak jelita grubego człowieka; Diagnostyka Laboratoryjna.
  2. - Virela G., Mikrobiologia i choroby zakaźne; Urban&Partner 2000.
Opublikowano: ; aktualizacja: 15.10.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Wymioty i biegunka u dziecka

Biegunka jest objawem charakteryzującym się zwiększoną częstością oddawania stolca w formie płynnej lub półpłynnej albo ...

Grypa żołądkowa (jelitówka, grypa jelitowa) – objawy, leczenie, zarażanie, czas trwania, profilaktyka

Grypa żołądkowa, czyli jelitówka lub grypa jelitowa, to wirusowe zapalenie żołądka i jelit. Przyczyną jest ...

Test bibułkowy (bibułowy) na krew utajoną w kale

Test bibułkowy na krew utajoną w kale pozwala wykryć obecność krwi w stolcu, która nie ...

Biegunka

Biegunki ostre trwają zwykle do 2 tygodni i najczęściej są spowodowane przez czynniki zakaźne, bakterie ...

Szczelina odbytu – przyczyny, objawy, dieta, leczenie, powikłania

Szczelina odbytu to drobne uszkodzenia i pęknięcia skóry w okolicy odbytu. Jej przyczyną są częste ...

Test FOB (FOBT) na krew utajoną w kale – co oznacza wynik dodatni, jak wykonać, jaka jest cena?

Test FOB na krew utajoną w kale jest badaniem w kierunku wczesnego wykrycia raka jelita ...

Biegunka u dziecka – jak leczyć rozwolnienie u dziecka?

Łagodna biegunka u dziecka w większości przypadków leczona jest w warunkach domowych. Jeśli jednak trwa ...

Smolisty (czarny) stolec – jakie są przyczyny ciemnego stolca?

Smolisty stolec to określenie kału o czarnym zabarwieniu (zbliżonym do smoły), który powstaje wskutek degradacji ...

Wideo – Biegunka

Biegunka, według definicji, jest to oddawanie powyżej trzech luźnych stolców na dobę o zwiększonej objętości. ...

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych (łac. diarrhoea viatorum) jest to reakcja organizmu na zmianę wody oraz sposobu przygotowywania ...

Zespół Zollingera-Ellisona

Zespół Zollingera-Ellisona jest chorobą polegającą na nadmiernym wydzielaniu gastryny, czyli substancji odpowiadającej za wydzielanie kwasu ...

Wideo – Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych jest to choroba dotykająca ok. 40% turystów wyjeżdżających głównie do Afryki Północnej, czyli ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon