Test obciążenia glukozą (OGTT) – doustny test – interpretacja wyniku, normy

Test obciążenia glukozą (badanie OGTT) służy do diagnozowania stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Badanie glukozy polega na podaniu doustnym roztworu glukozy i sprawdzeniu w ostępach czasu poziomu glikemii. Test OGTT zazwyczaj wykonuje się po uprzednim nieprawidłowym wyniku badania glikemii na czczo.

Czym jest test obciążenia glukozą?

Test obciążenia glukozą, określany często popularnym skrótem OGTT (od ang. Oral Glucose Tolerance Test) należy obok podstawowego pomiaru glikemii w osoczu, do kanonu najważniejszych metod diagnostycznych w schorzeniach dotyczących gospodarki węglowodanowej, w tym cukrzycy. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej stanowią w dzisiejszych czasach niewątpliwie jeden z najważniejszych problemów zdrowotnych, dotykających coraz większego odsetka społeczeństwa i – co gorsza – osób w coraz młodszym wieku.

Test obciążenia glukozą przeprowadza się u pacjenta będącego na czczo, któremu podaje się 75 g glukozy w postaci rozpuszczonej w wodzie (w 200-300 mililitrach wody). Przed wypiciem roztworu, oraz w dwie godziny później oznacza się stężenie glukozy we krwi włośniczkowej lub żylnej.

Kiedy i po co wykonuje się test obciążenia glukozą?

Wskazania do przeprowadzenia testu OGTT obejmują ogólnie rzecz ujmując wszelkie wykryte wcześniej nieprawidłowości w badaniach poziomu glikemii we krwi oraz stany, które predysponują do rozwoju cukrzycy:

  • graniczne lub nieprawidłowe wartości glikemii na czczo, które jeszcze nie pozwalają na rozpoznanie cukrzycy;
  • glukozuria, czyli obecność cukru w moczu, nawet przy prawidłowych wartościach glikemii;
  • podejrzenie hipoglikemii poposiłkowej;
  • przewlekłe stany zapalne skóry;
  • powikłania ciąży takie jak poronienie, wielowodzie, wady anatomiczne płodu, urodzenie dziecka o masie >4,5 kg, bez innych oczywistych przyczyn;
  • neuropatia lub retinopatia o nieustalonej etiologii;
  • rodzinne obciążenie cukrzycą, otyłość lub nadciśnienie tętnicze;
  • zaburzenia gospodarki lipidowej.

Testu obciążenia glukozą nie należy wykonywać w przypadku obecności zaburzeń jelitowych, zwłaszcza biegunki, zespołu złego wchłaniania, marskości wątroby, przy współistnieniu wrzodu żołądku lub dwunastnicy, a także przy zaburzeniach elektrolitowych oraz wszystkich stanach ostrych i poważnych infekcjach.

Przygotowanie i technika badania do badania OGTT

Test obciążenia glukozą ma za zadanie nie tylko wykryć podwyższony poziom glukozy we krwi u pacjenta na czczo, co stanowi podstawę rozpoznania cukrzycy, ale także o wiele bardziej istotny parametr, jakim jest odpowiedź organizmu na podanie cukrów. Dzięki temu można o wiele dokładniej przyjrzeć się gospodarce hormonalnej i ustalić, na którym poziomie występuje zaburzenie.

U wielu pacjentów obserwuje się stan, w którym organizm potrafi utrzymywać prawidłowe stężenie glukozy we krwi w warunkach podstawowych, ale występują zjawiska takie, jak na przykład hiperglikemia poposiłkowa, czyli nieadekwatnie wysoki poziom glikemii po dostarczeniu węglowodanów, lub też hipoglikemia poposiłkowa, czyli odpowiednio zbyt niski poziom glikemii.

Jak w przypadku większości badań dotyczących gospodarki wewnątrzustrojowej, również przy OGTT konieczne jest stosowanie typowej dla siebie diety przez co najmniej 3 dni przed badaniem. Jakiekolwiek ograniczenia dietetyczne spowodują zafałszowanie wyniku, dotyczy to przykładowo nagłego odstawienia słodyczy i fast-foodów przez osobę, która spożywa je często. Podobna zasada obowiązuje względem aktywności fizycznej, powinna ona otrzymywać się na stałym, typowym dla danego pacjenta poziomie.

W przypadku poważnej infekcji lub poważnej choroby, konieczny jest 2 tygodniowy odstęp od momentu wyleczenia.

Na 12 godzin przed badaniem glukozy należy:

  • powstrzymać się od palenia papierosów, picia alkoholu, kawy i mocnej herbaty,
  • 3 dni wcześniej odstawić leki, wpływające na gospodarkę węglowodanową: ß-blokery, kortykosteroidy, doustne środki antykoncepcyjne, leki moczopędne i przeczyszczające, benzodiazepiny i leki psychotropowe, pentamidynę, inhibitory monoaminooksydazy, salicylany, kwas nikotynowy, rezerpinę i izoniazyd.

Test obciążenia glukozą z reguły wykonuje się rano, po wyjściowym oznaczeniu poziomu glikemii na czczo, pacjent wypija 300 ml płynu zawierającego 75 g glukozy. Ważne, aby nie trwało to dłużej, niż 5 minut. Po 2 godzinach dokonuje się ponownego oznaczenia poziomu glikemii, a wyniki zawsze interpretuje łącznie z obu pomiarów.

Odmiany testu obciążenia glukozą

Jeśli lekarz podejrzewa złożone zaburzenia gospodarki węglowodanowej, najczęściej uwarunkowane genetycznie lub związane z nieprawidłowościami endokrynologicznymi, zleca bardziej szczegółowe odmiany badania OGTT, np. trwające 3 lub 5 godzin, w czasie których wielokrotnie oznacza się poziom glikemii, lub też tak zwane profile glikemii (pełny lub skrócony), pozwalające nawet na wykreślenie dobowej krzywej glikemii.

U kobiet w ciąży standardowo między 24 a 26 tygodniem ciąży wykonuje się w ramach profilaktyki cukrzycy ciążowej skróconą odmianę testu obciążenia glukozą, podczas której kobieta otrzymuje nie 75 a 50 g glukozy, zaś pomiar wartości glikemii wykonywany jest po godzinie. Wartości referencyjne są identyczne, jak w standardowym OGTT.

Wartości referencyjne testu obciążenia glukozą

Prawidłowy poziom glikemii na czczo wynosi <100 mg/dl, wartości w zakresie 100–125 mg/dl określa się jako „nieprawidlową glikemię na czczo” (z ang. impaired fasting glycaemia, IFG) i jako jeden z tak zwanych stanów przedcukrzycowych, stanowi podstawowe wskazanie do wykonania OGTT. Jeśli natomiast u pacjenta stwierdzi się dwukrotnie wartość glikemii powyżej 125 mg/dl na czczo lub 200 mg/dl w dowolnym czasie, można rozpoznać cukrzycę. Wyniki uzyskane w OGTT (pomiar po 2 godzinach testu) klasyfikuje się następująco:

  • poniżej 140 mg/dl – wartość prawidłowa,
  • 140–199 mg/dl – nieprawidłowa tolerancja glukozy (z ang. Impaired glucose tolerance, GT), również należy do stanów przedcukrzycowych,
  • powyżej 200 mg/dl – cukrzyca.

Interpretacja wyników badania OGTT

Podstawowym kryterium podlegającym ocenie w doustnym teście tolerancji glukozy jest wzrost lub spadek poziomu glikemii we krwi, w zależności od przyjmowanych doustnie węglowodanów. Test obciążenia glukozą nie służy zatem ściśle rozpoznawaniu cukrzycy (choć na jego podstawie można postawić taką diagnozę), ale raczej wykryciu mniej nasilonych nieprawidłowości, powodujących zaburzenia w gospodarce węglowodanowej.

Badanie OGTT pozwala także ujawnić stany przedcukrzycowe, które wymagają regularnej kontroli parametrów glikemii z racji wysokiego ryzyka wystąpienia cukrzycy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 11.07.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Cukrzyca typu LADA

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Cukrzyca – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania

Cukrzyca (łac. diabetes mellitus) to dość powszechnie występująca grupa chorób metabolicznych. Cukrzyca charakteryzuje się podwyższonym ...

Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej ...

Farmakologiczne leczenie cukrzycy

Najczęstsza postać cukrzycy to cukrzyca typu 2, leczona jest głównie za pomocą doustnych leków hipoglikemizujących. ...

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci

Badania wskazują na coraz szersze rozprzestrzenianie się cukrzycy typu 2 wśród dzieci i młodzieży. Główny ...

Insulina – co to jest?

Insulina jest hormonem produkowanym przez trzustkę każdego zdrowego człowieka. Zaburzenia jej ilości i funkcji stanowią ...

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność (IR) to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę. Przyczyną ...

Zespół stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z powikłań długotrwałej lub źle leczonej cukrzycy. Nieleczony prowadzi do ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Cukrzyca typu 1

Cukrzyca typu 1 (łac. diabetes mellitus typi 1), inaczej zwana cukrzycą insulinozależną, to choroba metaboliczna ...

Hiperglikemia

Hiperglikemia to podwyższony poziom glukozy we krwi. Tak zwany przez pacjentów podwyższony cukier pojawia się ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon