Zespół stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej to jedno z powikłań długotrwałej lub źle leczonej cukrzycy. Nieleczony prowadzi do zmian martwiczych i neuropatycznych i często kończy się amputacją. Stopa cukrzycowa jest powikłaniem cukrzycy trwającej wiele lat. Chorzy na cukrzycę są obarczeni nawet 25% ryzykiem powstania owrzodzenia stopy w ciągu ich życia.

Przyczyny zespołu stopy cukrzycowej

Stopa cukrzycowa jest powikłaniem wieloletniej cukrzycy. Chorzy na cukrzycę są obarczeni nawet 25% ryzykiem powstania owrzodzenia stopy w ciągu ich życia. Owrzodzenie z kolei jest to najczęstszy czynnik, który zwiększa ryzyko amputacji. Cukrzyca jest najczęstszą przyczyną amputacji w Stanach Zjednoczonych. Problem jest więc bardzo poważny, a wraz z rosnącą liczbą chorych na cukrzycę oraz wydłużaniem przeżycia będzie on jeszcze częstszy.

Utrzymująca się hipoglikemia (obniżenie stężenia glukozy we krwi) prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych i w znacznym stopniu nasila miażdżycę tętnic obwodowych, a to z kolei prowadzi do niedokrwienia tkanek. Niedokrwione tkanki gorzej reagują na zakażenie, gorzej się też goją. Miażdżyca zwiększa ryzyko amputacji. Rozpoznanie i leczenie współistniejącej miażdżycy jest niezwykle istotne.

Drugą ważną patologią prowadzącą do zespołu stopy cukrzycowej jest uszkodzenie nerwów obwodowych (neuropatia). Dotyczy nerwów czuciowych, ruchowych i autonomicznych. Zaburzone jest czucie bólu oraz wibracji, co prowadzi do braku dolegliwości bólowych przy uszkodzeniach skóry. Niezauważone uszkodzenia mogą prowadzić do powstania owrzodzeń. Zakażone mogą wikłać się powstawaniem zapaleń i ropni. Neuropatia ruchowa z kolei może prowadzić do zaników mięśniowych i zaburzenia funkcji stopy. Niektóre obszary są wówczas bardziej obciążane podczas stania i chodzenia, co także może prowadzić do urazów i późniejszych owrzodzeń, które mogą pozostawać niezauważone. Neuropatia nerwów autonomicznych prowadzi do utraty zdolności pocenia się, a na suchej skórze łatwo powstają pęknięcia i urazy, które są również potencjalnym miejscem infekcji bakteryjnej.

Wszystkie te mechanizmy prowadzą do zwiększonej podatności na zakażenia. Jakiekolwiek uszkodzenie skóry w obrębie stopy u osoby chorej na cukrzycę może potencjalnie doprowadzić do rozwoju zakażenia tkanek miękkich, ale również kości.

Objawy stopy cukrzycowej

Zespół stopy cukrzycowej dzielimy na neuropatyczny, niedokrwienny oraz mieszany (gdy występują obydwa czynniki).

W neuropatycznym zespole stopy cukrzycowej na pierwszy plan wysuwają się zaburzenia czucia. Zaburzone jest odczuwanie bólu. Mówi się o tak zwanym efekcie skarpetek, który polega na odczuwaniu przez pacjenta na całej stopie mrowienia lub pieczenia. Osłabione jest napięcie mięśni. Mogą występować zaniki mięśni i deformacje.

W niedokrwiennym zespole stopy cukrzycowej tworzą się owrzodzenia. Deformują się paznokcie. Stopa może być zasiniona. Zanikają włosy. W skrajnych przypadkach niedokrwienia tkanek dochodzi do ich martwicy.

Badania diagnostyczne u chorych z zespołem stopy cukrzycowej

Bardzo ważnymi badaniami u wszystkich chorych na cukrzycę są badania krwi. Oznacza się nie tylko stężenie glukozy we krwi, które jest zmienne, ale również hemoglobiny glikozylowanej (HgA1C). Dzięki temu drugiemu badaniu można stwierdzić, czy cukrzyca była dobrze, czy źle kontrolowana przez ostatnie miesiące, co mówi nam dużo więcej niż samo stężenie glukozy. Innym badaniem jest morfologia krwi obwodowej. Podwyższona liczba leukocytów może świadczyć o stanie zapalnym w obrębie stopy cukrzycowej. O infekcji mówi także podwyższenie stężenia we krwi białka CRP.

Aby potwierdzić zakażenie i odpowiednio dobrać antybiotyk, wykonuje się posiewy z rany. U każdego chorego ze stopą cukrzycową, zwłaszcza jeśli rany penetrują tkanki głęboko, bierze się pod uwagę zakażenie kości i szpiku. Aby to potwierdzić, wykonuje się rentgen stopy, na którym widoczne mogą być ogniska osteolizy (niszczenia kości). Czasem wykonuje się biopsję kości.

Zakażenia w przebiegu stopy cukrzycowej

Tak jak wspomniano wcześniej, jakiekolwiek naruszenie ciągłości skóry może prowadzić do poważnych zakażeń. Przy zaburzeniach czucia takie niewielkie urazy bardzo często pozostają niezauważone i są leczone późno, gdy zakażenie już się rozwinęło, co może wymagać bardziej inwazyjnego leczenia. Szczególnie trudne jest leczenie, gdy dochodzi do zakażeń kości, ponieważ antybiotyki źle przenikają do tkanki kostnej. Poniżej omówiono leczenie również w przypadku zakażeń stopy cukrzycowej.

Leczenie stopy cukrzycowej

Leczenie zespołu stopy cukrzycowej jest trudne i czasochłonne. Leczeniem zajmują się diabetolodzy, chirurdzy ogólni, chirurdzy naczyniowi i ortopedzi. Istnieją specjalistyczne poradnie zajmujące się interdyscyplinarnie zagadnieniem zespołu stopy cukrzycowej. W większości przypadków stopę cukrzycową leczy się w warunkach ambulatoryjnych.

Jeśli mamy do czynienia z niezakażonym owrzodzeniem, ważne jest oczyszczenie brzegów rany, zapewnienie odpowiednich warunków do wygojenia oraz odciążenie stopy i zapobieganie dalszym urazom. Bardzo ważnym warunkiem niezbędnym do wygojenia owrzodzenia jest odpowiednie ukrwienie tkanek. Tak więc w przypadku niedokrwienia kończyn dolnych niezbędne jest jego leczenie. Również obrzęk może powodować ucisk na naczynia i zaburzenia odpływu krwi żylnej. Wskazana jest elewacja kończyny oraz leczenie przyczyn obrzęku (przewlekłej niewydolności żylnej, niewydolności serca i innych).

W przypadku zakażeń bardzo ważne jest stosowanie antybiotyków, najlepiej zgodnych z posiewem. W niepowikłanych zakażeniach wystarczające jest przyjmowanie antybiotyków doustnie oraz oczyszczenie rany. Zakażenie stopy, które zagraża kończynie (może doprowadzić do amputacji), cechuje się objawami uogólnionymi zakażenia (gorączka, zaburzenia metaboliczne, tachykardia), obrzękiem, zaczerwienieniem skóry wychodzącym znacznie poza brzegi owrzodzenia, martwicą tkanek czy wyciekiem treści ropnej. Takie zakażenie powinno być leczone w warunkach szpitalnych. Niezbędna staje się antybiotykoterapia dożylna oraz leczenie chirurgiczne.

Leczenie chirurgiczne zakażeń stopy cukrzycowej polega na jej nacięciu i ewakuacji treści ropnej oraz wycięciu wszystkich tkanek martwiczych (również kości, jeśli to konieczne). Stopę nacina się w wielu miejscach (zgodnie z jej anatomicznym podziałem na przedziały), tak by odbarczyć wszystkie z nich. Czasami pozostawia się dreny lub gumowe sączki, by treść ropna ewakuowała się.

W ostateczności przeprowadza się amputację, na różnych wysokościach: pojedynczych palców, przodostopia, stopy lub w przypadku zaawansowanych zmian martwiczych kończyny dolnej – na poziomie podudzia lub uda.

Profilaktyka zespołu stopy cukrzycowej

Najważniejszym czynnikiem w zapobieganiu powikłaniom cukrzycy jest jej odpowiednie leczenie oraz kontrolowanie poziomu glukozy we krwi.

Bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja stóp, unikanie urazów, przede wszystkim wygodne obuwie. Czasem niezbędne są specjalistyczne wkładki czy nawet całe buty ortopedyczne, które odciążają stopę i zapobiegają powtarzającym się urazom. Ważna jest stała kontrola u specjalisty diabetologa.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Cukrzyca – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania

Cukrzyca (łac. diabetes mellitus) to dość powszechnie występująca grupa chorób metabolicznych. Cukrzyca charakteryzuje się podwyższonym ...

Leczenie cukrzycy u dziecka

W populacji dziecięcej dominuje cukrzyca typu 1. Niestety, w dobie epidemii nadwagi i otyłości dotykającej ...

Hipoglikemia – przyczyny i objawy

Hipoglikemia to zmniejszone stężenie glukozy we krwi z towarzyszącymi objawami klinicznymi, wywołanymi jej niedoborem w ...

Insulinooporność – co to jest, przyczyny, objawy, skutki, leczenie, dieta

Insulinooporność (IR) to stan, w którym komórki organizmu stają się mniej wrażliwe na insulinę. Przyczyną ...

Leczenie cukrzycy typu 2 u dzieci

Badania wskazują na coraz szersze rozprzestrzenianie się cukrzycy typu 2 wśród dzieci i młodzieży. Główny ...

Cukrzyca MODY – przyczyny, diagnostyka, leczenie cukrzycy typu MODY

Cukrzyca typu MODY jest rzadko spotykanym rodzajem cukrzycy o podłożu genetycznym (cukrzyca monogenowa). Jej przebieg ...

Cukrzyca typu LADA

Cukrzyca typu LADA to postać utajonej cukrzycy, czyli choroby metabolicznej cechującej się hiperglikemią (zwiększonym poziomem ...

Wrażliwość na insulinę

Wrażliwość na insulinę, tzw. insulinooporność jest jednym z podstawowych mechanizmów rozwoju cukrzycy. To stan, w ...

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2) inaczej zwana jest cukrzycą insulinoniezależną. Jest to ...

Farmakologiczne leczenie cukrzycy

Najczęstsza postać cukrzycy to cukrzyca typu 2, leczona jest głównie za pomocą doustnych leków hipoglikemizujących. ...

Test obciążenia glukozą (OGTT) – doustny test – interpretacja wyniku, normy

Test obciążenia glukozą (badanie OGTT) służy do diagnozowania stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Badanie glukozy ...

Powikłania cukrzycy

Długotrwała hiperglikemia, czyli zwiększone stężenie glukozy we krwi, to główna przyczyna rozwoju przewlekłych powikłań cukrzycy. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon