Objaw Jaworskiego – dodatni oznacza zapalenie wyrostka robaczkowego

Brak zdjęcia

30 października 2018

Dodatni objaw Jaworskiego wskazuje na zapalenie wyrostka robaczkowego. To jeden z kilku objawów otrzewnowych wykorzystywanych w pracy klinicznej przez lekarzy. Badanie polega na uciskaniu dołu brzucha, podczas gdy pacjent znajduje się w pozycji leżącej. Test Jaworskiego pozwala zdiagnozować zapalenie otrzewnej, które może rozwinąć się w przebiegu zapalenia wyrostka.

Objaw Jaworskiego – kiedy i jak go badać

Objaw Jaworskiego to jeden z obowiązkowych elementów palpacyjnego badania jamy brzusznej. W jego trakcie lekarz nie tylko bada brzuch powierzchownie (oglądając i dotykając), ale również stara się sprawdzić głębiej położone organy (tzw. głębokie badanie jamy brzusznej). Podczas badania sprawdzane są również tzw. objawy otrzewnowe, czyli próby wskazujące na stan zapalny otrzewnej. Dodatni objaw Jaworskiego jest potwierdzeniem tego schorzenia.

Ponadto ten objaw otrzewnowy badany jest w skróconym badaniu (tzw. badanie na ostro), gdy mamy podejrzenie rozlanego zapalenia otrzewnej lub innego stanu ostrego, który wymaga pilnej konsultacji i podjęcia leczenia.

Objaw Jaworskiego badany może być przez lekarza każdej specjalności. W czasie badania pacjent pozostaje w pozycji leżącej (bez zagłówka pod głową) i jednocześnie podnosi ku górze prawą kończynę dolną. W następnym kroku osoba badająca naciska okolicę wyrostka robaczkowego, podczas gdy pacjent opuszcza wyprostowaną w stawie kolanowym kończynę dolną do poziomu.

Pojawienie się bólu (często o narastającym charakterze) jest wskazaniem do uznania objawu Jaworskiego za dodatni. Brak jakiegokolwiek dyskomfortu kwalifikuje objaw z mięśnia biodrowo-lędźwiowego (inaczej objaw Jaworskiego) jako ujemny. Objaw ten wskazuje również na zakątnicze położenie wyrostka robaczkowego. Lokalizację tę stwierdza się u mniej niż 5 proc. osób.

Objaw Jaworskiego dodatni a ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego to jedna z najczęstszych przyczyn tzw. „ostrego brzucha”, czyli schorzenia wymagającego pilnej konsultacji chirurgicznej lub internistycznej. Wyrostek robaczkowy, czyli uwypuklenie jelita ślepego, stanowi integralną część naszego układu pokarmowego. Wyrostek, zgodnie z najnowszą wiedzą, nie jest już narządem szczątkowym, a ważnym elementem układu odpornościowego – ze względu na duże nagromadzenie w nim tzw. grudek chłonnych.

Stan zapalny wyrostka (czyli appendicitis) zazwyczaj związany jest ze zmniejszeniem drożności wyrostka przez kamień kałowy (będący wynikiem przewlekłych zaparć). Wzrost ciśnienia oraz powstająca martwica predysponują wyrostek do perforacji (pęknięcia) i rozlania bakteryjnej treści do jamy otrzewnej. Przedostanie się bakterii do tej okolicy jest przyczyną groźnego powikłania, jakim jest zapalenie otrzewnej. Ponadto powikłaniem zapalenia wyrostka może być naciek okołowyrostkowy, który wymaga antybiotykoterapii przed planowym zabiegiem usunięcia wyrostka robaczkowego.

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego – objawy

Badanie jamy brzusznej w przypadku podejrzenia ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego dostarczyć może również innych objawów, które nie są wprawdzie patognomoniczne, ale stanowią pomoc w rozpoznaniu tej choroby. Oprócz objawu z mięśnia biodrowo-lędźwiowego, zazwyczaj stwierdzamy poniższe objawy.

  • Objaw zasłonowy – próbę tę uznajemy za dodatnią, gdy w przypadku biernej rotacji wewnętrznej w stawie biodrowym prawym występuje ból w okolicy prawego podbrzusza (pacjent podczas badania musi mięć kończynę zgiętą w stawie biodrowym oraz kolanowym). Dodatni objaw zasłonowy jest wynikiem procesu zapalnego obejmującego mięsień zasłonowy.
  • Objaw z mięśnia lędźwiowo-udowego – ucisk na prawe kolano pacjenta oraz chęć podniesienia przez niego wyprostowanej w stawie kolanowym kończyny powoduje ból. W tym przypadku objaw uznajemy za pozytywny (tj. dodatni).

Na uwagę zasługuje również Cope's psoas test nazywany również Obraztzova's sign. Objaw ten, podobnie jak objaw Jaworskiego, wskazuje na zapalenie wyrostka robaczkowego położonego zakątniczo. Podczas badania pacjent leży na lewym boku, badający zgina jego kończynę dolną w stawie kolanowym i biodrowym, a następnie dokonuje dośrodkowej rotacji tej kończyny. Wystąpienie dolegliwości bólowych kwalifikuje psoas sign jako dodatni.

Objaw ten jest, o czym należy pamiętać, wykładnikiem stanu zapalnego otrzewnej. Jego prawostronne występowanie w przeważającej części przypadków wskazuje na ostre zapalenie wyrostka robaczkowego.

Objawy wyrostka robaczkowego w stanie zapalnym obejmują, oprócz bólu brzucha o różnym nasileniu, także utratę łaknienia i nudności. Rzadziej występują wymioty oraz gorączka.

Inne objawy otrzewnowe

Zapalenie wyrostka robaczkowego położonego w prawym dole biodrowym potwierdzić można również poprzez wykonanie tzw. próby Rovsinga. Badanie to wykonywane jest u pacjenta leżącego na prostej powierzchni i polega na ułożeniu jednej z dłoni w okolicy lewego dołu biodrowego, a następnie położeniu na niej dłoni u badającego dominującej. Kolejny krok badania obejmuje przesuwanie dłoni w kierunku przeciwnym do fali perystaltycznej, tj. w kierunku zagięcia śledzionowego okrężnicy. Manewr ten powoduje wzrost ciśnienia gazów znajdujących się w okrężnicy, a tym samym poszerzenie kątnicy wraz z wyrostkiem. Wystąpienie reakcji bólowej kwalifikuje objaw Rovsinga jako dodatni.

Próba Rovsinga, podobnie jak objaw z mięśnia biodrowo-lędźwiowego i objaw zasłonowy, należy do grupy objawów otrzewnowych. Potwierdzenie ich dodatniego charakteru upoważnia lekarza do wysunięcia podejrzenia wystąpienia zapalenia otrzewnej.

Nie mniej ważne w diagnostyce zapalenia wyrostka robaczkowego są objawy takie jak:

  • objaw kaszlowy, czyli wystąpienie reakcji bólowej podczas kaszlu (gdy pacjent leży płasko na plecach),
  • objaw Blumberga, którego wykonanie polega na ułożeniu opuszek palców na powierzchni powłok brzusznych i głębokim uciśnięciu okolicy prawego dołu biodrowego, a następnie zwolnieniu ucisku; objaw ten uznaje się za dodatni w przypadku odczuwania przez pacjenta bólu – wówczas można podejrzewać ostre zapalenie wyrostka robaczkowego (acute appendicitis).

Oczywiście każdorazowo należy wykonać badanie potwierdzające zapalenie wyrostka robaczkowego. W polskich realiach jest to pulsacyjne badanie jamy brzusznej, czyli tzw. badanie colour Doppler, będące odmianą znanego wszystkim badania USG. Ponadto proces diagnostyczny obejmuje badania laboratoryjne (morfologia krwi, parametry zapalne) oraz obserwację chorego (w przypadkach spornych).

Bibliografia

  • Gajewski P., Interna Szczeklika 2018/2019, Wydanie 10. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.
  • Hartleb M., Gutkowski K., Kohut M.: Badanie fizykalne jamy brzusznej z elementami diagnostyki różnicowej. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010, s. 18–22.
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2034810/ [dostęp 26.10.2018]
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3047516/ [dostęp: 26.10.2018]
Opublikowano: ; aktualizacja: 30.10.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Rak żołądka – jakie są objawy, leczenie i rokowania w raku żołądka

Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi) to jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych. Objawy raka żołądka ...

Rak pęcherzyka żółciowego – jakie objawy daje nowotwór złośliwy?

Rak pęcherzyka żółciowego (łac. adenocarcinoma vesicae fellae, ang. gallbladder cancer) jest najczęstszy spośród wszystkich nowotworów ...

Objaw Blumberga – co to jest, co wykrywa, jak się bada?

Objaw Blumberga to tak zwany objaw otrzewnowy. Jest diagnozowany jako dodatni w momencie wystąpienia zapalenia ...

Zapalenie otrzewnej – objawy, przyczyny, rokowania, powikłania

Zapalenie otrzewnej jest ciężkim stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Rozwija się w wyniku przedostania się do ...

Kamienie żółciowe – objawy, leczenie, usuwanie, dieta, zioła

Kamienie w pęcherzyku żółciowym dają specyficzne objawy: ból brzucha, który często pojawia się po posiłku. ...

Objaw Rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?

Objaw Rovsinga to jeden z objawów otrzewnowych, których nie należy lekceważyć. Ból po prawej stronie ...

Niewydolność trzustki

Niewydolność trzustki wiąże się z ograniczonymi możliwościami wydzielniczymi tego narządu. Trzustka zapewnia odpowiednią gospodarkę węglowodanową ...

Ucisk w żołądku, gniecenie w żołądku i ściskający ból żołądka – jakie mogą być przyczyny?

Ucisk żołądka i gniecenie może być objawem wielu różnych chorób żołądka i układu pokarmowego. Palenie ...

Objawy otrzewnowe – co to jest, przyczyny, badanie

Objawy otrzewnowe polegają na odczuwaniu przez chorego bólu brzucha w czasie badania przedmiotowego. Zapalenie otrzewnej ...

Jak zapobiegać WZW?

Wirusowe zapalenie wątroby, potocznie określane jako żółtaczka, to choroba o ciężkim przebiegu. Schorzenie w wielu ...

Zapalenie odbytu – objawy, badania i leczenie

Jedną z chorób odbytu jest zapalenie odbytu. Częściej chorują mężczyźni, zwłaszcza po ukończeniu 40. roku ...

Niewydolność wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Niewydolność wątroby to znaczne zaburzenie jej funkcji. Przyczyny problemów z wątrobą obejmują czynniki zewnętrzne (np. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon