Objaw Rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?

Objaw Rovsinga to jeden z objawów otrzewnowych, których nie należy lekceważyć. Ból po prawej stronie brzucha na dole podczas ucisku lewego dołu biodrowego, czyli dodatni objaw Rovsinga, może wskazywać na zapalenie wyrostka robaczkowego. Poza nagłym silnym bólem w prawym podbrzuszu, objawem zapalenia wyrostka jest zatrzymanie stolca i gazów. Konieczny może być zabieg appendektomii.

Co to jest objaw Rovsinga?

Objawy otrzewnowe to wspólna nazwa dla kilku nieprawidłowości w badaniu przedmiotowym brzucha wykonywanym przez lekarza. Ból brzucha to symptom wielu schorzeń, których nie sposób rozróżnić w oparciu o sam wywiad zebrany z pacjentem. Kluczowym elementem diagnostycznym jest badanie fizykalne – palpacyjne brzucha, które lekarz wykonuje, posługując się między innymi próbą wywołania objawów otrzewnowych.

Do pozostałych elementów badania fizykalnego brzucha zalicza się opukiwanie oraz osłuchiwanie jamy brzusznej za pomocą stetoskopu, co pozwala stwierdzić ewentualne zaburzenia perystaltyki przewodu pokarmowego.

Wyróżnia się cztery podstawowe objawy otrzewnowe: objaw Rovsinga, Jaworskiego, Blumberga i objaw kaszlowy oraz dwa objawy pomocnicze, tj. z mięśnia lędźwiowo-udowego i mięśnia zasłonowego. Ich obecność świadczy o ostrym schorzeniu jamy brzusznej, wywołanym najczęściej przez miejscowe lub rozlane zapalenie otrzewnej.

Dodatni objaw Rovsinga

Objaw Rovsinga został opisany już w 1907 roku przez duńskiego chirurga Nielsa Thorkilda Rovsinga. W czasach, kiedy diagnostyka obrazowa jamy brzusznej nie była dostępna, fizykalne badanie jamy brzusznej stanowiło nieocenioną pomoc diagnostyczną. Mimo upływu lat, znaczenie objawów otrzewnowych nie maleje – są one prostym i powszechnie dostępnym testem mogącym szybko wykryć schorzenia jamy brzusznej wymagające pilnej interwencji chirurgicznej.

Objaw Rovsinga polega na pojawieniu się bólu w okolicy prawego dołu biodrowego (ból w prawym podbrzuszu) po uciśnięciu ułożoną prostopadle dłonią okolicy lewego dołu biodrowego. Dłoń badającego w czasie próby wywołania objawu przesuwa się delikatnie w kierunku lewego zgięcia okrężnicy, przeciwnie do kierunku ruchów perystaltycznych jelita.

Dodatni objaw Rovsinga pojawia się w wyniku wzrostu ciśnienia gazów w kątnicy i wyrostku robaczkowym, co w zmienionych zapalnie strukturach wywołuje rozciągnięcie ich ścian i podrażnienie nerwów odpowiedzialnych za czucie bólu. Ból brzucha po prawej stronie na dole musi być bezpośrednio związany z naciskiem wywieranym przez rękę badanego. Tylko w ten sposób przeprowadzone badanie pozwala zróżnicować ból obecny w zapaleniu wyrostka robaczkowego od innych bólów występujących w tej okolicy: zapalenia pęcherza moczowego lub moczowodów, schorzeń nerek czy chorób zapalnych przydatków.

Istnieją pewne ograniczenia w przeprowadzeniu badania oceniającego objaw Rovsinga. Testu nie można wykonać na przykład u kobiet ciężarnych bądź u pacjentów będących świeżo po operacji jamy brzusznej wykonanej z innych powodów.

Wskazania do badania objawu Rovsinga

Podstawowym wskazaniem, kiedy badamy objaw Rovsinga, jest zgłoszenie się pacjenta do lekarza pierwszego kontaktu lub szpitalnego oddziału ratunkowego z silnym bólem brzucha, który pojawił się nagle, a jego intensywność stopniowo narasta. Szczególnie niepokojący jest ból, który wymusza określoną pozycję ciała – pacjent cierpi, a jedynie pozostawanie bez ruchu (na przykład leżenie z podkurczonymi nogami) pozwala na złagodzenie dolegliwości.

Pilnej konsultacji lekarskiej wymaga też ból wywołujący silne napięcie mięśni brzucha (brzuch deskowaty, obrona mięśniowa) czy towarzyszące bólowi zaburzenia perystaltyki (chory nie oddaje stolca ani gazów). Taki charakter bólu brzucha, zwłaszcza u osoby młodej, nieobciążonej innymi schorzeniami internistycznymi, może sugerować choroby zapalne jamy brzusznej, wśród których najczęściej spotykaną jest zapalenie wyrostka robaczkowego.

Objaw Rovsinga w zapaleniu wyrostka robaczkowego jest czułym wskaźnikiem diagnostycznym, który pozwala wprowadzić dalszy proces terapeutyczny na właściwe tory.

Czy objaw Rovsinga wymaga leczenia?

Wystąpienie dodatniego objawu Rovsinga jest mocnym wskazaniem do podjęcia dalszej diagnostyki bólu jamy brzusznej w warunkach szpitalnych. Choć sam objaw nie jest traktowany jako rozpoznanie ostateczne oraz nie może potwierdzić choroby, stanowi on przesłankę do wykonania takich badań, jak ultrasonografia jamy brzusznej, tomografia jamy brzusznej (w uzasadnionych przypadkach) czy badania laboratoryjne markerów zapalnych (morfologia krwi, OB, CRP) oraz badania ogólnego moczu.

Jeśli objaw Rovsinga – w toku dalszych badań – stanowi jednocześnie objaw zapalenia wyrostka robaczkowego, pacjent wymaga niezwłocznie leczenia szpitalnego. W przeważającej większości przypadków zmieniony zapalnie wyrostek musi zostać usunięty operacyjnie (zabieg appendektomii). Leczenie zachowawcze stosuje się wyłącznie wtedy, gdy szybkie wykonanie operacji nie jest z jakichś powodów możliwe. Po zabiegu usunięcia wyrostka chory wymaga zwykle kilkudniowej hospitalizacji oraz profilaktycznej antybiotykoterapii.

Nieleczona choroba najczęściej doprowadza do perforacji (przedziurawienia) ściany wyrostka i do rozlanego zapalenia otrzewnej. Rzadziej formuje się naciek okołowyrostkowy (plastron), który może się wchłonąć, jeśli w porę nastąpi samoistne odblokowanie odpływu z wyrostka lub wytwarza się miejscowy ropień.

W przypadku pęknięcia wyrostka robaczkowego i wylania się jego treści do jamy otrzewnej chory musi być niezwłocznie operowany. Zapalenie otrzewnej stanowi bezpośrednie zagrożenie życia oraz wymaga zwykle przedłużonego leczenia szpitalnego, niekiedy w oddziale intensywnej opieki medycznej (OIOM).

Bibliografia

  • https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.25.3.
  • Hognason K., Swan K. G., Niels Thorkild Rovsing: the surgeon behind the sign. Am. Surg., 2014, 80, 12: 1201–1206.
  • Hartleb M., Gutkowski K., Kohut M.: Badanie fizykalne jamy brzusznej z elementami diagnostyki różnicowej. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010, s. 18–22.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.01.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Zapalenie otrzewnej – objawy, przyczyny, rokowania, powikłania

Zapalenie otrzewnej jest ciężkim stanem bezpośrednio zagrażającym życiu. Rozwija się w wyniku przedostania się do ...

Objaw Blumberga – co to jest, co wykrywa, jak się bada?

Objaw Blumberga to tak zwany objaw otrzewnowy. Jest diagnozowany jako dodatni w momencie wystąpienia zapalenia ...

Uczucie niepełnego wypróżnienia – co to znaczy?

Problemy z oddawaniem stolca często niepokoją pacjentów, którzy skarżą się na: bolesne wypróżnianie, krwawienia z ...

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych (łac. diarrhoea viatorum) jest to reakcja organizmu na zmianę wody oraz sposobu przygotowywania ...

Bakteryjne zapalenie jelit – jakie są przyczyny, objawy i jak wygląda leczenie?

Bakteryjne zakażenia jelit zdarzają się rzadziej niż infekcje wywołane przez wirusy. Najczęstszymi przyczynami bakteryjnego zakażenia ...

Jak zregenerować wątrobę?

W leczeniu chorób wątroby ważne jest stosowanie wszystkich sposobów na jej regenerację. Dieta wątrobowa jest ...

Wymiotowanie krwią – jakie są przyczyny wymiotów z krwią?

Wymiotowanie krwią to niepokojący objaw, który może wskazywać na wiele dolegliwości. Krwiste, fusowate wymioty bywają ...

Choroby wątroby u mężczyzn i ich objawy – powiększenie, stłuszczenie, marskość

Czy można uznać, że choroby wątroby u mężczyzn są częstsze? Wiązanie ryzyka zachorowania wyłącznie z ...

Objawy otrzewnowe – co to jest, przyczyny, badanie

Objawy otrzewnowe polegają na odczuwaniu przez chorego bólu brzucha w czasie badania przedmiotowego. Zapalenie otrzewnej ...

Spuchnięty język – jakie są przyczyny obrzęku języka?

Spuchnięty język to niepokojący objaw o wielu możliwych przyczynach. Powodem obrzęku bywa reakcja alergiczna, spożycie ...

Objaw Jaworskiego – dodatni oznacza zapalenie wyrostka robaczkowego

Dodatni objaw Jaworskiego wskazuje na zapalenie wyrostka robaczkowego. To jeden z kilku objawów otrzewnowych wykorzystywanych ...

Rak żołądka – objawy

Wczesne objawy raka żołądka nie są charakterystyczne. Należą do nich m.in. częste, uporczywe bóle w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon