Nerwica – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Zaburzenia nerwicowe przez większość pacjentów określane są jako nerwica. Jest to zespół zaburzeń lękowych, które dają cały szereg przykrych dolegliwości somatycznych i psychicznych. Objawy nerwicy zależą od indywidualnych cech pacjenta. Najczęściej występuje silny lęk, rozdrażnienie. Częste są problemy ze snem i koncentracją. Pojawia się kołatanie serca, bóle w klatce piersiowej, bóle brzucha. Jak wygląda leczenie nerwicy?

Zaburzenia nerwicowe – co to jest nerwica?

W codziennej praktyce lekarskiej nerwica to jedno ze zdecydowanie najczęściej spotykanych zaburzeń psychicznych. Objawy nerwicy są bardzo zróżnicowane – od zaburzeń lękowych, poprzez natręctwa, aż do uczucia wadliwego funkcjonowania narządów wewnętrznych (objawy somatyczne). Nerwica może dotknąć każdego bez względu na płeć, wiek czy wykonywany zawód.

Nerwica w fachowej literaturze znana jest pod pojęciem zaburzeń nerwicowych. Jest to grupa zaburzeń psychicznych, które charakteryzują się różnymi objawami wywalanymi przez różnorodne czynniki, dlatego też można spotkać się w różnorodną klasyfikacją typów schorzenia. Do często występujących rodzajów nerwic zalicza się m.in.:

  • nerwica lękowa – zaburzenia lękowe także w postaci fobii,
  • nerwica natręctw – zaburzenia obsesyjno-kompulsywne,
  • nerwica neurasteniczna – neurastenia,
  • nerwica hipochondryczna – hipochondria,
  • nerwica depresyjna – często mylona z depresją.

Objawy nerwicy sprawiają, że normalne funkcjonowanie w codziennym życiu staje się skomplikowane, określone czynniki stają się źródłem stresu, wyzwalając nie tylko psychiczne, ale i somatyczne dolegliwości. Dlatego też tak ważne jest rozpoznanie zaburzeń nerwicowych i odpowiednio poprowadzone leczenie.

Nerwica – przyczyny

Jakie są przyczyny nerwicy? Etiologia zaburzeń nerwicowych jest niezwykle złożona. Bardzo często zdarza się tak, że za jej rozwój u danego pacjenta odpowiedzialne jest wystąpienie kilku czynników sprawczych jednocześnie. Jakie czynniki najczęściej wyzwalają objawy zaburzeń nerwicowych?

  • Przyczyną nerwicy bywają konflikty wewnętrzne, czyli sprzeczności występujące pomiędzy pragnieniami, dążeniami oraz wartościami, które wyznajemy. Są to sytuacje, z którymi nie umiemy sobie poradzić, problemy, których nie potrafimy rozwiązać. Z istnienia takiego konfliktu pacjenci często nie zdają sobie sprawy, nie uświadamiają go sobie, w wielu przypadkach jest tu bardzo pomocna rozmowa z kimś doświadczonym, na przykład psychologiem.
  • Nerwicę może wywołać stres, traumatyczne przeżycia (zarówno z dzieciństwa, jak i dotyczące obecnego życia) – u osób wrażliwych mogą one potęgować objawy nerwicy lub nawet je wyzwalać. Do grupy tej zaliczamy zarówno napięcie nerwowe związany ze stratą ważnych dla nas osób, ze stratą pracy, zmianą miejsca zamieszkania, jak i uczestniczenie w wydarzeniach, które są silnie nacechowane negatywnymi emocjami – na przykład klęski żywiołowe, wypadki drogowe. Stres jest jedną z głównych przyczyn zaburzeń adaptacyjnych.
  • Czynnikiem sprawczym bywa brak wsparcia ze strony najbliższych – zaliczamy tutaj nie tylko brak pomocy w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami spotykającymi nas niemal każdego dnia, ale także brak opieki rodziców nad dziećmi, zwłaszcza tymi najmłodszymi.
  • Winne bywają zbyt wysokie wymagania stawiane przed pacjentem, obciążanie go zadaniami, z którymi sobie nie radzi, co sprawia, że dana osoba żyje pod ciągła presją i kosztem swojego zdrowia psychicznego stara się spełniać powierzone jej role.
  • Objawy nerwicy nasilają współistniejące zaburzenia lękowe.

Nie bez znaczenia jest również typ osobowości – do wystąpienia zaburzeń nerwicowych szczególnie predysponowane są osoby przejawiające cechy osobowości anankastycznej, unikającej oraz histrionicznej. Kolejnym istotnym czynnikiem jest płeć – nerwica występuje zdecydowanie częściej u kobiet. Przyczyną nerwic, o której nie można zapominać są także schorzenia występujące u danego pacjenta. Dotyczy to głównie chorób przewlekłych (cukrzyca, choroba niedokrwienna serca) oraz stanów nagłych (krwotok, uraz, zabiegi operacyjne). Zaburzenia lękowe to często występujący typ nerwicy u dziecka.

Nerwica – objawy somatyczne i psychiczne

Objawy nerwicy są bardzo różnorodne. Wystąpienie niemalże każdej dolegliwości natury psychologicznej może tłumaczyć nerwica. Objawy znacznie utrudniające funkcjonowanie, najczęściej zgłaszane przez pacjentów, to:

  • odczuwanie lęku (nerwica lękowa), nieraz o bardzo dużym nasileniu – częste są napady lęku pojawiające się bez uchwytnej przyczyny; nierzadkie są także fobie, czyli odczuwanie irracjonalnego strachu, którego nie umiemy zignorować, w sytuacjach, które u innych osób nie powodują takich objawów; niektórzy pacjenci mówią także o stałym, towarzyszącym im każdego dnia uczuciu niepokoju, z którym nie potrafią sobie poradzić, a który niekorzystnie wpływa na ich funkcjonowanie i relacje międzyludzkie;
  • zaburzenia nastroju – przygnębienie, chwiejność emocjonalna, częstsze występowanie frustracji i złości;
  • problemy ze snem – najczęściej są to trudności z zasypianiem, aż do bezsenności włącznie;
  • problemy ze skupieniem uwagi, jej znaczna rozpraszalność, do których dołączają zaburzenia pamięci oraz brak motywacji i chęci do działania;
  • zachowania obsesyjne – na przykład irracjonalna dbałość o szczegóły, konieczność powtarzania pewnych czynności wielokrotnie w ciągu dnia, ale również natrętne myśli, których nie umiemy od siebie odgonić;
  • nieprawidłowości dotyczące pracy organizmu – głównie są to niewyjaśnione zaburzenia wzroku, słuchu, bóle o różnorodnej lokalizacji (najczęściej są to bóle głowy, brzucha, oraz te zlokalizowane w klatce piersiowej), zawroty głowy, kołatania serca, duszność i problemy z oddychaniem, zaburzenia seksualne (w tym zaburzenia erekcji), uderzenia gorąca, nadmierne pocenie się dłoni.

Warto pamiętać o tym, że dla zaburzeń, do których zalicza się nerwica, objawy somatyczne i psychiczne występują w ścisłym związku przyczynowo-skutkowym z sytuacją nacechowaną emocjonalnie. W zdecydowanej większości przypadków mamy do czynienia z występowaniem kilku objawów nerwicy jednocześnie.

Jak sobie radzić z nerwicą i jak ją leczyć?

W walce z objawami nerwicy niezwykle ważna, a tak często przez wielu niedoceniana, jest zmiana nastawienia do życia, sposobu patrzenia na nie. Istotne jest również nauczenie się radzenia sobie ze stresem. Dlatego też tak wielką rolę w tym schorzeniu odgrywa psychoterapia – rozmowa z osobą doświadczoną, która pomoże nam dostrzec, co jest przyczyną zaburzeń psychicznych.

Należy jednak pamiętać, że jej efekty nie są widoczne już po pierwszym spotkaniu, że należy na nie cierpliwie poczekać. To, jak długo trwa nerwica i jej leczenie, zależy wyłącznie od indywidualnego podejścia pacjenta do problemu. Dużą rolę przypisuje się także samokształceniu, czyli najogólniej mówiąc zdobywaniu wiedzy o swojej chorobie, o jej przyczynach i możliwych objawach, ponieważ zdecydowanie łatwiej jest walczyć z czymś, co znamy.

U osób z nerwicą opisuje się zmniejszenie nasilenia dolegliwości razem ze zmianą stylu życia. Nie możemy zapominać o niemalże zbawiennym wpływie aktywności fizycznej i odpoczynku na samopoczucie, istotne jest także spędzanie możliwie największej ilości czasu na świeżym powietrzu, gdyż to odpręża organizm i zmniejsza odczuwanie lęku, którego poziom jest bardzo często podwyższony w zaburzeniach nerwicowych.

Nie bez znaczenia w leczeniu nerwicy jest również zmiana przyzwyczajeń żywieniowych – spożywanie dużych ilości warzyw i owoców, a ograniczenie słodyczy, kawy i alkoholu poprawią funkcjonowanie organizmu, a tym samym i samopoczucie. Pewnemu odsetkowi chorych ulgę w dolegliwościach przynosi picie naparów ziołowych (tak zwanych herbatek), głównie tych zawierających melisę, miętę, rumianek i lawendę. W nagłych stanach napięcia nerwowego można sięgnąć po ziołowe tabletki uspokajające.

W ciężkich przypadkach lekarz może podjąć decyzję o konieczności rozpoczęcie leczenia farmakologicznego – najczęściej przepisywane są preparaty zaliczane do antydepresantów. Nie są to substancje obojętne dla organizmu, że ich przyjmowanie obarczone jest sporym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych (senność, labilność emocjonalna, uzależnienie) i dlatego zawsze należy stosować je zgodnie z zaleceniami lekarskimi.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.11.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Ból w mostku – jakie są przyczyny pieczenia, kłucia i ucisku w mostku?

Ból w mostku lub ból za mostkiem to objawy kojarzone zazwyczaj z chorobami serca. Jednak ...

Leki na nerwicę – bez recepty, na receptę, ziołowe – jakie są stosowane?

Nerwica jest zespołem objawów o różnej etiologii i zróżnicowanym czasie występowania. W jej leczeniu istotną ...

Psychastenia – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Psychastenia (synonim: neurastenia) to dość nietypowe zaburzenie nerwicowe. Do dziś nie udało się tak naprawdę ...

Nerwowość i rozdrażnienie – jak sobie radzić z objawami?

Nerwowość i rozdrażnienie towarzyszy ludziom w pracy, ale także poza nią. Przewlekły stres psychiczny negatywnie ...

Nerwica wegetatywna

Nerwica wegetatywna to rodzaj zaburzeń na tle psychicznym, których objawy pacjent wiąże z występowaniem innych ...

Nerwica serca – przyczyny, objawy, leki, leczenie domowe, skutki

Nerwica serca to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób, między 20. a 40. rokiem ...

Nerwica lękowa – objawy i leczenie nerwicy lękowej

Objawem nerwicy lękowej jest głównie lęk. Może być nagły, napadowy w formie paniki, być uogólniony ...

Kołatanie serca – jakie są przyczyny, objawy, co robić i jak leczyć uczucie kołatania serca?

Kołatanie serca oznacza subiektywne uczucie szybkiej i nierównej pracy narządu. Wśród przyczyn wymienia się tu ...

Nerwica lękowa

Nerwica lękowa to zaburzenie czynnościowych funkcji organizmu, niezwiązane ze zmianami organicznymi, u podłoża którego często ...

Nerwica histeryczna – przyczyny, objawy, leczenie

Zarówno nerwica histeryczna, jak i histeria są obecnie pojęciami o historycznym już znaczeniu – obecnie ...

Ból serca – kiedy i jak boli serce – przyczyny i objawy

W praktyce „ból serca” określany jest ogólnie bólem w klatce piersiowej. Istnieje szereg schorzeń, które ...

Leczenie nerwic

Nerwicę definiuje się jako „zaburzenia nerwicowe związane ze stresem i pod postacią somatyczną”. Zaburzenie to ...

Komentarze (0)