Kancerofobia – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak wygląda leczenie?

Brak zdjęcia

7 listopada 2018

Kancerofobia jest silnym i irracjonalnym lękiem przed zachorowaniem na nowotwór (potocznie raka). Przyczyn tej nozofobii może być wiele. Strach przed rakiem objawia się m.in. natrętnymi myślami czy wyszukiwaniem symptomów w sieci i wiązaniem każdego z nich z chorobą nowotworową. U pacjenta pojawiają się także objawy somatyczne (przyspieszone bicie serca, duszności, drżenie rąk). Jak wygląda leczenie kancerofobii?

Strach przed rakiem

Nowotwory niewątpliwie są plagą naszych czasów. Wydaje się, że z roku na rok zwiększa się częstość ich występowania. Nie jest to do końca prawdą. Zwiększająca się liczba wykrywanych przypadków nowotworów łagodnych i złośliwych rośnie ze względu na wzrost populacji ludzkiej, wydłużającą się średnią długość życia oraz rosnące możliwości diagnostyczne. Choroby nowotworowe występują w każdym wieku, najczęściej jednak dotyczą starszej części populacji.

Bez względu na nasz wiek, płeć czy pochodzenie wszyscy obawiamy się raka wykrytego u siebie lub u członka naszej rodziny. Rozwój medycyny zapewnił możliwość skutecznego leczenia wielu rodzajów nowotworów złośliwych, a w przypadku innych wydłużenie życia chorych, jednak strach przed chorobą ciągle jest silny i przez wielu uważany za wyrok.

Kancerofobia – co to jest?

Strach przed zachorowaniem na chorobę nowotworową nie jest niczym dziwnym. Chyba każdemu z nas zdarzyło się pomyśleć, jak wyglądałoby życie, gdyby to u nas zdiagnozowano raka. Jeśli takie przemyślenia powodują u nas zmianę stylu życia polegającą na modyfikacji diety, wprowadzeniu do swojego planu dnia ćwiczeń fizycznych czy pożegnaniu się z nałogami, to bardzo dobrze. Gorzej, jeśli prowadzą do wręcz paraliżującego lęku.

Kancerofobia, czyli silny i irracjonalny lęk przed nowotworem, jest formą nozofobii, czyli specyficznego lęku dotyczącego zachorowania. Wyróżnia się kilka rodzajów nozofobii. Są nimi: mizofobia – strach przed zanieczyszczeniami i brudem, bakteriofobia – strach przed chorobami wywołanymi przez mikroorganizmy oraz kancerofobia.

Nozofobie mogą objawiać się, oprócz bardzo silnego lęku dotyczącego zachorowania na daną jednostkę chorobową, także poprzez trudne do zidentyfikowania i niespecyficzne objawy somatyczne, takie jak bóle czy mdłości. Fobie specyficzne dotyczące własnego stanu zdrowia nie są czymś nowym, zmieniają się natomiast schorzenia, których dotyczą – w XIX wieku ludzie bali się chorób wenerycznych, a dziś nowotworów, chorób serca i udarów.

Kancerofobia – przyczyny

Kancerofobia zaliczana jest do fobii specyficznych. Przyczyny ich powstawania ciągle stanowią przedmiot sporów naukowców, a najczęściej obwinia się o nie czynniki opisane poniżej.

  • „Popularność raka” – bez wątpienia choroby nowotworowe przestają być w naszym społeczeństwie tematem tabu. Organizowane są liczne kampanie uświadamiające, w których uczestniczą znane osoby. Jest to bardzo dobre działanie, lecz u niektórych osób może spowodować nie tylko chęć przeprowadzenia diagnostyki, ale także ogromny lęk.
  • Predyspozycje genetyczne – lęk przed zachorowaniem, upadkiem z wysokości, ukąszeniem przez węża czy pająka może być niejako wpisany w nasz kod genetyczny. W przeszłości pomagał on człowiekowi przetrwać w niebezpiecznym środowisku, a dziś – w przypadku jego nadmiernej ekspresji – prowadzi do powstania fobii.
  • Nieprawidłowe wzorce zachowań wyniesione z dzieciństwa – nadopiekuńczy rodzice, którzy starają się chronić dziecko przed wszystkimi niebezpieczeństwami mogą doprowadzić do stanu, w którym, w dorosłym życiu, ich potomek będzie prezentował wysoki poziom lęku i szukał opieki ze strony innych. Paradoksalnie, podobne skutki może przynieść stosowanie przemocy wobec dziecka.
  • Choroba nowotworowa w rodzinie lub w najbliższym otoczeniu – przeżywanie choroby nowotworowej u członka rodziny może powodować strach przed własnym zachorowaniem, może on być silniejszy, jeśli nowotwory występowały u wielu krewnych.

Kancerofobia – objawy

Objawy kancerofobii można podzielić na dwie główne grupy: dotyczące przeświadczenia o rozwijaniu się choroby nowotworowej i objawy somatyczne będące skutkiem nasilonego lęku, które występują we wszystkich rodzajach fobii.

Do objawów psychologicznych zalicza się:

  • natrętne myśli dotyczące obecności niezdiagnozowanej choroby nowotworowej – w przypadku kancerofobii stwierdzenie przez pacjenta „boję się, że mam raka” nie oddaje w pełni jego stanu psychicznego – lęk może zdominować każdą dziedzinę jego życia, nie pozwoli na kontynuowanie pracy zawodowej, snucie planów na przyszłość czy budowanie więzi rodzinnych;
  • przewidywanie swojej rychłej śmierci spowodowanej nowotworem – może to skutkować całkowitym wycofaniem się z życia społecznego; należy pamiętać, że kancerofobia i depresja bardzo często idą ze sobą w parze;
  • nieprawidłowe i ukierunkowane na nowotwór rozumowanie bodźców przekazywanych przez organizm – pacjent cierpiący na kancerofobię zwykły kaszel może interpretować jako objaw raka płuc, a ból głowy wiąże z guzem mózgu;
  • chory często zdaje sobie sprawę z irracjonalności swoich obaw, ale nie jest w stanie kontrolować lęku;
  • wyszukiwanie swoich objawów w Internecie – niejedno forum internetowe obfituje w opisy objawów charakterystycznych dla danego typu nowotworu – należy pamiętać, że jeden objaw bardzo często występuje w wielu jednostkach chorobowych (niekoniecznie nowotworowych) i nie można stawiać diagnozy na jego podstawie, szczególnie gdy robi to osoba bez medycznego wykształcenia.

Objawy somatyczne towarzyszące fobiom:

  • tachykardia – przyspieszenie akcji serca,
  • ściskanie lub kłucie w klatce piersiowej,
  • uczucie duszności,
  • tachypnoe – przyspieszenie oddechu,
  • potliwość, dotycząca szczególnie dłoni i stóp,
  • drżenie rąk.

Kancerofobia może prowadzić do wykształcenia się u człowieka dwóch przeciwstawnych postaw. Pierwsza z nich będzie charakteryzować się ogromną potrzebą uzyskania diagnozy. Osoba, którą charakteryzuje ta postawa będzie bardzo często odwiedzać lekarzy różnych specjalności, prosić o zlecanie dodatkowych badań i poszerzanie diagnostyki. Wydawać się może, że takie podejście nie niesie za sobą żadnych zagrożeń, jednak wiele badań obrazowych (zlecanych przy podejrzeniu procesu nowotworowego) wiąże się z narażeniem na szkodliwe promieniowanie.

Druga jest zupełnym przeciwieństwem pierwszej. Jej typową cechą jest unikanie, za wszelką cenę, kontaktu z lekarzem, aby ten nie potwierdził obaw pacjenta. Postawa ta jest niebezpieczna, gdyż całkowita rezygnacja z opieki medycznej może prowadzić do przeoczenia wielu schorzeń (w tym nowotworowych), które mogą być skutecznie leczone – o ile zostaną wykryte odpowiednio wcześnie.

Kancerofobia – leczenie, leki

Leczenie kancerofobii nie jest prostym zadaniem. Dostarczenie pacjentowi wyników badań świadczących o braku obecności procesu nowotworowego w jego organizmie nigdy nie jest dla niego wystarczającym dowodem. W przypadku leczenia fobii specyficznych stosuje się najczęściej psychoterapię poznawczo-behawioralną. Jej zadaniem jest zastąpienie myśli dotyczących choroby nowotworowej myślami o faktycznym stanie zdrowia.

W przypadku silnych fobii stosuje się leki przeciwlękowe, a jeśli kancerofobii towarzyszy depresja, należy włączyć leki przeciwdepresyjne.

Bibliografia

  • Kaplan H. I., Sadock B. J., Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2004.
  • Barrada A., Bemis J., Pokonać lęki i fobie, Wydanie 1. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2015.
  • Kepiński A., Lęk, Wydanie 1. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2012.
  • www.mojafobia.pl.
  • Pużyński S., Wciórka J., Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne, ICD-10, Wydanie 2. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne Vesalius, Kraków 2000.
  • Jarema M., Rebe-Jabłońska J., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, Wydanie 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.
  • Wciórka J., Rybakowski J., Pużyński S., Psychiatria. Tom II. Psychiatria kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2011.
Opublikowano: ; aktualizacja: 07.11.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Zaburzenia lękowe

Częste odczuwanie silnego lęku prowadzi do licznych zaburzeń, zarówno psychicznych (nerwowość, trudności w koncentracji, bezsenność) ...

Tiki nerwowe

Tiki nerwowe zaliczane są do schorzeń o podłożu neurologicznym. Przyczynę ich powstawania upatruje się głównie ...

Lęki nocne

Lęki pojawiające się w nocy to zaburzenie zaliczane do parasomii czyli zaburzeń snu. Lęki nocne ...

Mizofonia – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, w jaki sposób leczyć?

W 2001 roku dwaj audiologowie opisali schorzenie o nazwie mizofonia. Chory z tym zaburzeniem odbiera ...

Fobia społeczna – przyczyny, objawy, test, leki, jak ją pokonać, leczenie domowe

Fobia społeczna to jedno z najczęściej diagnozowanych zaburzeń psychicznych. Uważa się, że może ona dotyczyć ...

Depresja

Depresja stanowi w znacznym uproszczeniu zespół objawów, które są reakcją organizmu na czynniki stresowe. Duży ...

Napady lęku

Napady lęku pojawiają się nagle, bez konkretnej, uchwytnej przyczyny. Trudno je przewidzieć, a jeszcze trudniej ...

Układ limbiczny – budowa, funkcje, zaburzenia

Układ limbiczny to zbiór różnych struktur obecnych w mózgowiu, które wspólnie odpowiadają m.in. za odczuwane ...

Lęk wysokości – czym jest, jakie są objawy, jak się pozbyć?

Akrofobia, inaczej lęk wysokości, to lęk sytuacyjny. Przyczyn powstawania takiego lęku fobicznego może być wiele. ...

Lęk uogólniony (lęk wolnopłynący) – przyczyny, objawy i leczenie uogólnionych zaburzeń lękowych

Jednym z częściej występujących zaburzeń lękowych jest zespół lęku uogólnionego. Szacuje się, że dotyka on ...

Wideo – Fobie społeczne

Fobie społeczne to choroby będące bardzo dokuczliwe dla pacjentów, ponieważ dotyczą one istotnego obszaru ludzkiego ...

Agorafobia – co to jest, jakie są przyczyny i objawy, jak sobie radzić oraz leczyć?

Agorafobia jest lękiem przed otwartą przestrzenią oraz obawą przed brakiem możliwości ucieczki. Przyczyny schorzenia nie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon