Guz mózgu

Nowotwory układu nerwowego to bardzo specyficzny rodzaj chorób onkologicznych, ponieważ dotyczy wyjątkowego obszaru w organizmie, który jest odgraniczony od reszty ciała barierąkrew-mózg (nieprzenikliwą dla wielu substancji chemicznych oraz części komórek). W tej lokalizacji nawet zmiany łagodne mogą być groźne dla życia – mózg to najważniejszy organ człowieka, który kontroluje poprawne działanie wszystkich pozostałych składowych ciała.

Guz mózgu – objawy

Guzy mózgu możemy podzielić na zmiany łagodne oraz złośliwe. Każdy z wymienionych rodzajów może powodować najbardziej znamienny i niebezpieczny objaw rozrastania się masy w czaszce – ucisku i wzrostu ciśnienia śródczaszkowego. W obrębie ludzkiego mózgowia krąży odżywczy płyn mózgowo-rdzeniowy. Gdy nieprawidłowe tkanki powiększają swoją objętość, mogą uciskać na jedną z dróg, którą wspomniany płyn przepływa, prowadząc do jego zatrzymania (w rezultacie powstaje wodogłowie) i zwiększenie objętości.

Ucisk powodowany przez płyn oraz ucisk powodowany przez sam guz zagrażają uszkodzeniem sąsiednich struktur, w tym ważnych dla życia ośrodków znajdujących się w pniu mózgu. Podwyższone ciśnienie śródczaszkowe prowadzi do powstania groźnego stanu, zwanego obrzękiem mózgu. Niepokojącymi objawami, które powinny skłonić do wizyty u lekarza są:

  • nieustępujący po lekach ból głowy,
  • zaburzenia rytmu serca (wolne uderzenia),
  • pogorszenie się wzroku,
  • utrzymujące się wymioty oraz nudności,
  • problemy z utrzymaniem równowagi,
  • niewyjaśniony wzrost ciśnienia tętniczego,
  • nagłe pogorszenie się czucia na twarzy,
  • inne symptomy związane bezpośrednio z głową.

Zmiany w mózgu mogą być powodowane zarówno przez guzy pierwotne (mające swoje źródło w ośrodkowym układzie nerwowym) oraz guzy przerzutowe (wywodzące się z innych nowotworów, np. raka płuc lub raka piersi).

Guz mózgu – przyczyny

Naukowcy poznali kilka przyczyn prowadzących do powstawiania łagodnych oraz złośliwych guzów mózgu. Udowodniono, że kilka chorób genetycznych wiąże się z bardzo dużym ryzykiem pojawienia się chorób nowotworowych w układzie nerwowym. Należy do nich między innymi nerwiakowłókniakowatość – zespół cechujący się powstawianiem specyficznych guzów w obrębie organizmu.

Złośliwe guzy mózgu – diagnostyka i leczenie

Pierwotne złośliwe guzy mózgu zwykle cechuje średnie lub złe rokowanie. Sztandarowym przedstawicielem tej grupy jest glejak wielopostaciowy (glioblastomamultiforme). Nowotwór ten rozwija się z komórek wspierających i odżywiających właściwe komórki nowotworowe. Rośnie bardzo szybko niszcząc okoliczne tkanki i prowadząc do wzrostu ciśnienia śródczaszkowego. Może występować zarówno u osób młodych, jak i u osób starszych. W jego przebiegu dominują objawy neurologiczne, zależne od lokalizacji, w której się znalazł. Szerzy się wzdłuż mózgowych naczyń krwionośnych i osłonek nerwów, co znacznie utrudnia jego całkowite usunięcie. Często dochodzi do wznowy procesu nowotworowego, której leczenie jest wyjątkowo trudne.

Podstawowym badaniem różnicującym guzy mózgu jest rezonans magnetyczny z kontrastem. Pozwala on z dużą dokładnością stwierdzić, z jakim rodzajem zmiany mamy do czynienia. Do innych metod diagnostycznych zaliczamy tomografię komputerową. Ostateczne potwierdzenie rozpoznania choroby możliwe jest dopiero po pobraniu wycinka z guza (badanie histopatologiczne). W niektórych przypadkach pobranie materiału z guza jest niemożliwe – wtedy do rozpoznania choroby i rozpoczęcia leczenia wystarcza obraz radiologiczny.

Leczenie pierwotnych złośliwych guzów mózgu obejmuje:

  • metody chirurgiczne (usunięcie guza z odpowiednim marginesem, także z wykorzystaniem nowoczesnej neuronawigacji),
  • radioterapię,
  • chemioterapię.

Doszczętne usunięcie guza oraz części okolicznych tkanek znacznie zwiększa szansę na zapobieżenie wznowie guza. Stosowane są nowoczesne techniki napromieniania, w tym nóż gamma (GammaKnife) oraz nóż cybernetyczny (CyberKnife).

W ostatnich latach radioterapia guzów mózgu zyskuje na znaczeniu. Jej głównym zadaniem po przeprowadzonym leczeniu chirurgicznym jest zmniejszenie szansy na pojawienie się wznowy choroby. Czasami wykorzystuje się inne techniki radioterapeutyczne, takie jak brachyterapia. Polega ona na wszczepieniu do guza izotopów promieniotwórczych, które napromieniają guz od środka. Po pewnym czasie aktywność wszczepionych źródeł promieniotwórczych zaczyna stopniowo zanikać. Wspomagająco lekarz może zalecić deksametazon i furosemid (zmniejszają obrzęk mózgu) oraz leki przeciwpadaczkowe.

Łagodne guzy mózgu

Przedstawicielem łagodnych zmian nowotworowych z mózgu są oponiaki. Pochodzą z błon wyścielających mózg (tzw. pajęczynówkę). Oponiaki powodują typowe dla guzów mózgu objawy neurologiczne związane z podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym oraz efektem uciskania na sąsiednie struktury. Najskuteczniejszym sposobem leczenia jest operacja, zwykle dość łatwa do wykonania.

Guzy mózgu u dzieci

Guzy mózgu występują również u dzieci. Są najczęstszym rodzajem nowotworu dziecięcego zaraz po białaczkach. Pierwsze miejsce pod względem częstotliwości występowania zajmuje pilocytarnyastrocytoma I stopnia, drugim jest medulloblastoma w IV stopnia złośliwości. Pierwszy etap leczenia nie różni się od tego stosowanego u osób dorosłych – jest nim zabieg operacyjny. Uzupełniająco można zastosować radioterapię oraz chemioterapię (ze znacznie większą ostrożnością niż u dorosłych).

Przerzuty do mózgu

Drugim rodzajem zmian nowotworowych występujących z mózgu są przerzuty z innych narządów. Pojawiają się znacznie częściej niż nowotwory pierwotne i zwykle świadczą o bardzo zaawansowanej chorobie. Najczęściej dotyczą chorych na:

  • raka płuc,
  • raka sutka,
  • raka jelita grubego,
  • raka układu moczowego,
  • czerniaka,
  • raka stercza,
  • wybrane białaczki.

Zwykle wiążą się ze złym rokowaniem i znacznym ograniczeniem przeżycia. U chorych osób pojawiają się objawy neurologiczne. Leczeniem z wyboru jest radioterapia. Lekarz może zalecić napromienianie całego mózgu (gdy występują więcej niż 3 przerzuty) lub stereotaktyczną radiochirurgię mniejszych ognisk przerzutowych. W wyjątkowych przypadkach podejmuje się interwencję chirurgiczną.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Bóle głowy w ciąży

Na bóle głowy pojawiające się w pierwszym trymestrze ma wpływ wzrost poziomu estrogenów. Najprawdopodobniej dolegliwości ...

Wideo – Bóle głowy – jak zapobiegać?

Zapobieganie częstym bólom głowy to przede wszystkim prowadzenie zdrowego trybu życia, zarówno w zakresie ciała, ...

Seks a ból głowy i orgazm

Ból głowy może pojawić się w czasie seksu i momencie osiągania orgazmu. Ból może być ...

Wideo – Bóle głowy

Bóle głowy mogą mieć związek z naszą codzienną aktywnością – czytaniem przy niedostatecznym świetle, dług ...

Glioblastoma (Glejak wielopostaciowy)

Glejak wielopostaciowy (glioblastoma) jest najbardziej złośliwym i równocześnie najczęstszym nowotworem mózgu. Glioblastoma stanowi około 15-20 ...

Choroba von Recklinghausena – nerwiakowłókniakowatość

Choroba von Recklinghausena (inaczej newiakowłókniakowatość) zaliczana jest do chorób, które obejmują układ nerwowy, naczyniowy, kostny ...

Wideo – Guz mózgu - objawy

Objawy guza mózgu zależą od fazy rozwoju choroby, umiejscowienia zmian i obecności lub nie ciasnoty ...

Jakie są przyczyny bólów głowy?

Bóle głowy są jedną z najpowszechniejszych dolegliwości, której doświadczył chyba każdy z nas. Mogą wynikać ...

Anomalia Kimmerlego

Anomalia Kimmerlego to wariant anatomiczny kręgu szczytowego kręgosłupa. Najczęściej opisywane dolegliwości u pacjentów z anomalią ...

Glejak

Glejak mózgu (glioma) to pierwotny nowotwór ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Glejaki to nowotwory złośliwe mózgu. ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu nerwowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu nerwowego jest obecnie jedną z najlepszych metod diagnostycznych chorób tego układu. ...

Ból głowy w nocy wybudzający ze snu – co to znaczy?

Ból głowy opisywany jest często jako silny, ostry, kłujący, pulsujący czy tępy. Dolegliwości bólowe mogą ...

Komentarze (0)