Skąd się biorą fobie

Fobia jest formą zaburzeń lękowych. Istotą zaburzenia jest próba unikania za wszelką cenę konfrontacji twarzą w twarz z czynnikiem wywołującym lęk, który może prowadzić do wzrostu niepokoju, a nawet wywołać epizody paniki.

Co to jest fobia?

Fobia manifestuje się nasilonym odczuwaniem lęku przed określonym przedmiotem, zwierzęciem, owadem lub pewne sytuacją. Jest to rodzaj zaburzeń lękowych, które mogą wywoływać atak paniki. Odczucie trwogi może towarzyszyć sytuacji, która pozornie w sposób logiczny jest łatwa do wytłumaczenia – np. lęk wysokości. Lęk może towarzyszyć na pozór nielogicznym zjawiskom, jak np. strach przed czerwonym kolorem.

Około jedna na dziesięć osób cierpi z powodu dokuczliwej fobii. Niewielki odsetek spośród tych osób decyduje się na leczenie.

Przyczyny fobii

Proste fobie zwykle pojawiają się we wczesnym dzieciństwie. Klasyczne objawy mogą zostać zauważone w wieku od czterech do ośmiu lat. Nieprzyjemny epizod, jak np. wizyta u lekarza czy bolesna ekstrakcja zęba często w umyśle dziecka inicjuje rozwój silnego lęku, który przeradza się w fobię.

Dziecko, które zostało y uwięzione w zamkniętym, ciemnym i ciasnym pomieszczeniu przez wiele lat swojego dorosłego życia może zmagać się z klaustrofobią. Prostej fobii można się „nauczyć”. Rodzic, który w okresie całego dzieciństwa reagował histerycznie np. z powodu obecności owadów, zaszczepi lęk, a przynajmniej niechęć przed nimi u swojego potomstwa. Dzieciństwo jest najbardziej newralgicznym okresem naszego życia ze względu na rozwój lęków, które mogą towarzyszyć nam w dorosłości.

Ludzki mózg jest jak gdyby zaprogramowany do rozwijania niektórych typów obaw, np. przed dzikimi zwierzętami. To nasz mechanizm ochronny, który wytworzyliśmy na drodze ewolucji.

Unikanie czynnika wywołującego lęk

Osoby cierpiące z powodu fobii często unikają kontaktu z czynnikiem wywołującym lęk, obawiają się sytuacji, w których mogą zostać narażone na konfrontację z czynnikiem wywołującym niepokój. Część z poznanych fobii może poważnie utrudnić życie, uniemożliwić normalne funkcjonowanie rodzinne i zawodowe. Lęk przed lataniem, ciasnymi pomieszczeniami czy zgromadzeniami może być przyczyną izolacji, frustracji i wykluczenia. Przejazd windą, lot samolotem, publiczne wystąpienie czy diagnozowanie użyciu rezonansu może okazać się niemożliwe do wykonania.

Łagodne fobie często towarzyszą dzieciństwu, są powszechne, wiele z nich naturalnie zanika. Osoby cierpiące z powodu fobii najczęściej są w stanie w sposób racjonalny wytłumaczyć sobie, że ich lęk jest bezpodstawny. Bywa, że czują się zawstydzone swoim strachem. Nadal jednak nie potrafią go kontrolować. Ryzyko rozwoju fobii wzrasta, gdy dojdzie do zdarzenia bolesnego lub traumatycznego.

Objawy fobii

Objawem fobii jest lęk, może przybierać różne nasilenie i manifestować się różnymi objawami.
Mogą to być:

  • szybki oddech
  • uczucie kołatania serca
  • przyspieszenie akcji serca
  • nadpotliwość
  • wzmożone napięcie mięśni
  • niestrawność
  • biegunka
  • zawroty głowy lub omdlenia
  • gorsza koncentracja
  • drażliwość
  • problemy z zasypianiem
  • uczucie zaniepokojenia
  • uczucie zmęczenia
  • wzmożona czujność

Jak walczyć z lękiem?

W większości przypadków pacjenci nie decydują się na podjęcie terapii, unikają czynnika wywołującego lęk i starają się sami kontrolować problem. Większość fobii jest uleczalnych, ale nie ma jednego prostego sposobu na pozycie się źródła powstawania lęku. Gdy zaczyna przeszkadzać w normalnym funkcjonowaniu, warto udać się do terapeuty. Proces walki z „upiorami” zwykle rozpoczyna się od rozmowy. Specjalista wysłucha, oceni skale lęku, pokieruje jak skutecznie podjąć próbę zmiany swoich zachowań.

Psychoterapeuta sięga do przyczyny powstawania strachu i pozwala na wypracowanie sposobu przezwyciężenia obaw. Podjęcie terapii prowadzi do walki z negatywnymi procesami myślowymi i pomaga uporać się z lękami. W terapii behawioralnej aspekt poznawczy uczy ludzi zrozumieć wzorce myślenia, które prowadzą do rozwoju lęku.

Większość prostych fobii leczona jest poprzez kontrolowaną ekspozycję na czynnik stresogenny. Sposób ten polega ona stopniowym narażaniu przez określany czas na kontakt z czynnikiem wywołującym lęk (np. obserwacja pająka z różnych odległości, tak, że ostatnim etapem leczenia jest kontakt w postaci dotyku). Ze względu na prowadzenie stopniowej ekspozycji, niepokój ma tendencję do zmniejszania się w czasie.

Wskazana jest zmiana w stylu życia, wzbogacenie diety o zdrowe posiłki, regularne ćwiczenia, relaks, odpowiednio długa ilość snu, zmniejszenie spożycia kofeiny i innych substancji stymulujących centralny układ nerwowy.

Specjaliści zalecają stosowanie technik relaksacyjnych i oddechowych. Pomocne mogą okazać się joga, medytacja i inne formy ćwiczeń.

Wskazane może być podjęcie terapii preparatami stosowanymi w leczeniu depresji i stanów lękowych. Przy jej ustalaniu, specjaliści dbają o dobór preparatów, które minimalizują rozwój uzależnienia.
 

Niektóre z opisanych fobii:

  • brontofibia – lęk wyładowaniami atmosferycznymi i burzą
  • demofobia – lęk przed tłumem i zgromadzeniami
  • emetofobia – lęk przed wymiotami i nudnościami
  • peladofobia – lęk przed osobami łysymi
  • homichlofobia – lęk przed mgłą
  • odontofobia – lęk przed dentystą
  • nyktofobia – lęk przed ciemnością
  • tokofobia – lęk przed ciążą i porodem
  • zoofobia – lęk przed zwierzętami
  • arachnofobia – lęk przed pająkami
  • awiofobia – lęk przed lataniem
  • agorafobia – lęk przed tłumem i zgromadzeniami
  • kancerofobia – lęk przed nowotworami
  • kardiofobia – lęk przed chorobami serca
  • aichmofobia - lek przed igłami
  • ailurofobia – lęk przed kotami
  • genofobia – lęk przed seksem
     
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Naturalne sposoby na uspokojenie

Stres towarzyszy nam niemal w każdej sferze życia. W rozładowaniu napięcia pomóc mogą nie tylko ...

Wideo – Fobie

Fobie należą do grupy zaburzeń nerwicowych. Psychiatrzy posługują się częściej terminem zaburzenia lękowe. Charakteryzują się ...

Stres a leki uspokajające

Szybkie tempo życia, ciągła pogoń za sukcesem i nieustannie towarzyszący ludziom stres powodują, że coraz ...

Leki uspokajające na receptę – które leki pomogą na stres?

Leki uspokajające stosuje się w celu osłabienia i zahamowania stanów nadmiernego pobudzenia psychicznego będącego skutkiem ...

Przyczyny utraty libido

Zarówno kobiety jak i mężczyźni mają okresy w życiu, kiedy tracą zainteresowanie seksem. Dla większości ...

Jak nie dać się stresowi?

Stres, który jest przeciążający i trwa za długo albo zbyt wiele bodźców działa w jednym ...

Wpływ stresu na zdrowie

Doświadczanie stresu wiąże się z rozwojem wielu schorzeń ogólnoustrojowych. Każdorazowo bowiem obciążamy układ krążenia. Odpowiedź ...

Choroby, które prowadzą do tycia

Przyczyny tycia są dość złożone. Czynników, które sprzyjają nadwadze i otyłości jest naprawdę wiele. Poczynając ...

Psychika a seks

Nie tylko rozwój ale i wczesne doświadczenia seksualne czy negatywny wpływ środowiska mogą rzutować na ...

Choroby serca a stres

Wśród czynników zwiększających ryzyko wystąpienia miażdżycy oraz jej powikłań wymienić należy stres. Osoby mocniej reagujące ...

Stres a choroby układu sercowo-naczyniowego

Stres w znaczeniu biologicznym oznacza każdą zmianę w środowisku, która zagraża homeostazie ustrojowej, czyli istniejącemu, ...

Stres

Stres poprzedza wystąpienie wielu chorób i zaburzeń psychicznych. Dotyczy to zarówno pierwszego epizodu jak i ...

Komentarze (0)