Adenowirusy

Adenoviridae, czyli adenowirusy to wirusy mające powinowactwo do układu chłonnego. Adenowirusy wywołują zakażenia dróg oddechowych, układu moczowego, oczu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz biegunki, powodując degenerację i martwicę nabłonka w narządach, które zajmują. Mogą także powodować uogólnione zakażenia. Adenowirusy najczęściej są chorobotwórcze dla małych dzieci (np. wywołują biegunki).

Charakterystyka i epidemiologia adenowirusów

Adenowirusy zostały odkryte w 1953 r. przez amerykańskiego mikrobiologa Roberta Huebnera i jego współpracowników w tkance adenoidalnej (stąd ich nazwa) migdałków oraz w węzłach chłonnych. Dotychczas wyodrębniono ponad 50 serotypów (odmian) adenowirusów różniących się od siebie, pogrupowanych w grupy oznaczone literami A–F. Ponad 20 z nich może zakażać człowieka.

O tym, jakie wystąpią objawy i jak ciężki będzie przebieg choroby decyduje serotyp wywołujący chorobę, z czego najcięższy przebieg mają choroby wywołane przez serotypy 1, 2 i 5. Wpływ ma również wiek pacjenta i stan jego odporności. Infekcje wywołane adenowirusami występują na całym świecie, często przebiegają bezobjawowo, możliwe są ponowne zakażenia. Zakażenia te mogą wystąpić o każdej porze roku, najczęściej zimą i wiosną lub na początku lata.

Zakażenia u dzieci mogą wystąpić w każdym wieku, ale szczególnie powszechne są u niemowląt i małych dzieci. Do zakażenia dochodzi przez kontakt bezpośredni, drogą kropelkową wraz z mikroskopijnymi kropelkami wydzieliny z nosa albo z gardła, "rozpylanymi" w czasie kaszlu, kichania. Do zakażenia dochodzi także drogą pokarmową. Również zanieczyszczona woda w basenach kąpielowych może wywołać epidemię.

Zakażeniu adenowirusami sprzyja przebywanie w dużych skupiskach ludzi (przedszkole, szkoła, szpital). Adenowirusy atakują przede wszystkim błonę śluzową górnych dróg oddechowych, spojówki, a nawet opony mózgowe, rzadziej pęcherz moczowy i dolne drogi oddechowe. Okres wylęgania choroby przy zakażeniach układu oddechowego wynosi od 4 dni do 2 tygodni (średnio 1 tydzień), a przy zakażeniach układu pokarmowego od 1 do 10 dni (najczęściej 2 dni).

Adenowirusy – jakie choroby wywołują?

Zachorowania wywołane przez adenowirusy są bardzo różnorodne, u dorosłych najczęściej dotyczą układu oddechowego i zakażeń narządu wzroku, natomiast u dzieci układu pokarmowego. Zazwyczaj nie są groźne dla osób z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym. Bardzo często zakażenie przebiega bezobjawowo lub w postaci łagodnej i przemija bez pozostawienia śladu. Jednak dla osób z zaburzeniami układu odpornościowego mogą stanowić duże zagrożenie utraty zdrowia, a nawet życia.

Występujące zakażenia układu oddechowego najczęściej dotyczą górnych dróg oddechowych. Mają najczęściej przebieg łagodny, wśród nich można wyróżnić:

  • zapalenie gardła (dzieci starsze),
  • zapalenie migdałków,
  • objawy przeziębienia, np. nieżyt nosa (dzieci małe),
  • ból gardła,
  • gorączka,
  • uczucie niepokoju,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • ból głowy,
  • intensywny kaszel,
  • nieprodukcyjny kaszel.

Zakażenia adenowirusami u dzieci

Zakażenia adenowirusami u dzieci niekiedy przebiega z dusznością i może przypominać krztusiec (tzw. pseudokrup). Infekcje górnych dróg oddechowych występują najczęściej u małych dzieci, ale zakażenia oddechowe wywołane przez adenowirusy występują również u dorosłych, zwłaszcza w dużych skupiskach (w koszarach, szpitalach).

Do najczęstszych zakażeń dolnych dróg oddechowych zaliczamy:

  • zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli,
  • zapalenie oskrzelików (u niemowląt),
  • zapalenie płuc.

Za występowanie infekcji jelitowych odpowiadają głównie serotypy 40 i 41 adenowirusa. Objawy występują zwykle u dzieci poniżej 5 lat i mogą trwać od 1 do 2 tygodni. Zapalenie żołądka i jelit manifestuje się głównie:

  • bólami brzucha,
  • gorączką,
  • wymiotami,
  • wodnistą biegunką.

W niektórych przypadkach (zwłaszcza u niemowląt) może dochodzić do wgłobienia jelita (w następstwie zakażenia i powiększenia węzłów chłonnych jamy brzusznej) oraz ostrej niedrożności jelit.

Bardzo typowe jest zapalenie spojówek (zaczerwienienie, łzawienie, światłowstręt) przebiegające razem z infekcją górnych dróg oddechowych i gorączką. Jest to najczęściej występujące zapalenie spojówek u dzieci w żłobkach i przedszkolach. W ciężkich przypadkach zmiany chorobowe mogą także uszkadzać rogówkę.

Z zakażeniem adenowirusami związana jest także choroba oczu przenoszona za pomocą niesterylnych narzędzi medycznych (tzw. "oko stoczniowca").

Do rzadkich następstw zakażenia adenowirusami należą:

  • krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego (głównie u dzieci),
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu (zwłaszcza u osób ze zmniejszoną odpornością),
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenia wątroby.

Ponadto u noworodków może wystąpić zakażenie wielonarządowe o piorunującym przebiegu, zakończone zgonem.

Diagnostyka zakażeń adenowirusowych

Rozpoznanie zakażenia adenowirusami zazwyczaj jest stawiane na podstawie objawów klinicznych i dokładnie zebranego wywiadu medycznego. Rzadko konieczne jest wykonanie badań potwierdzających obecność zakażenia adenowirusowego. Mogą być one wskazane u osób z zaburzeniami odporności (osoby z AIDS, po chemioterapii, po przeszczepach narządów).

Pomocnym badaniem może być standardowo wykonywane badanie krwi – może ono wskazać na etiologię wirusową zakażenia, ale nie można dzięki niemu zidentyfikować adenowirusa. Potwierdzenie rozpoznania zakażenia adenowirusami można uzyskać za pomocą hodowli i izolacji wirusa (wadą jest powolny czas wzrostu, najczęściej około 2 tygodnie). Dużo szybszymi i czulszymi metodami są:

  • testy serologiczne (np. test ELISA) polegające na poszukiwaniu we krwi chorego specyficznych przeciwciał przeciwko adenowirusom, wytwarzanych przez pobudzone komórki układu odpornościowego;
  • metody genetyczne (np. test PCR) wykrywające genom wirusa.

Materiałem do badań mikrobiologicznych najczęściej są posiewy wydzieliny z dróg oddechowych, nosa oraz posiewy kału.

Leczenie zakażeń adenowirusowych i powikłania

Nie ma konkretnego lekarstwa na zakażenie adenowirusem – antybiotyki nie działają na wirusy, a skuteczność rybawiryny (lek przeciwwirusowy stosowany głównie w zakażeniach wirusowych wątroby) nie jest potwierdzona. W leczeniu stosuje się jedynie tzw. leczenie objawowe, czyli zwalczanie objawów klinicznych. W leczeniu zakażenia dróg oddechowych stosuje się leki rozszerzające oskrzela, podaje tlen, nawadnia organizm chorego płynami doustnymi.

Nie ma szczepionki przeciwko adenowirusom. W zapobieganiu zakażeniu istotne jest unikanie bliskiego kontaktu z chorymi, szczególnie trzeba chronić noworodki, niemowlęta i dzieci z obniżoną odpornością organizmu. Starszym dzieciom i dorosłym zaleca się dokładne mycie rąk wodą z mydłem, a w żłobkach i przedszkolach częstsze wietrzenie, odizolowanie dzieci chorych od zdrowych, stosowanie różnych środków odkażających.

Powikłania po zakażeniu adenowirusami występują rzadko. Najczęściej są to choroby przewlekłe płuc (po przebytych zakażeniach układu oddechowego). Ciężkim powikłaniem u niemowląt jest wgłobienie jelit (niedrożność jelit, gdy jedna część jelita ślizga się po innej).

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.0


Może cię

Grzybica u dziecka – przyczyny, objawy, leczenie

Grzybice u dziecka występują rzadziej niż choroby wywoływane przez wirusy czy bakterie, ale ich częstość ...

Zespół Goldenhara – co to jest, jakie są objawy i leczenie?

Zespół Goldenhara to choroba genetyczna dająca szereg ciężkich objawów w postaci deformacji i narządowych. Nie ...

Łupież u dziecka

Łupież to częsta choroba skóry, której najbardziej widocznym objawem jest złuszczanie się martwej warstwy naskórka ...

Wideo – Przeziębienie u dziecka

Przeziębieniem określamy infekcję dróg oddechowych o dość łagodnym przebiegu. Objawy dotyczą nosa, gardła, zatok, krtani, ...

Adenowirusy u dzieci – objawy, leczenie, domowe sposoby

Adenowirusy to grupa wirusów powodujących ostre infekcje dróg oddechowych, układu pokarmowego, moczowego, a także oczu. ...

Wirusowe zapalenie gardła – przyczyny, objawy i leczenie ostrego zapalenia gardła

Zapalenie gardła zazwyczaj wywołują wirusy. Ostre zapalenie gardła pojawia się przy spadku odporności. Objawy zapalenia ...

Przeziębienie i grypa u dzieci – jak je odróżnić?

Przeziębienie to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt dzieci u pediatry. Przeziębienie jest infekcją wirusową, podobnie ...

Wideo – Ból ucha u dziecka – jak postępować?

Ból ucha u dziecka wymaga odpowiedniego postępowania. Przede wszystkim należy ocenić, czy dolegliwością bólowym nie ...

Marsz alergiczny

Marsz alergiczny jest określeniem specyficznego wzoru rozwoju alergii u dziecka. W skład marszu alergicznego wchodzą: ...

Objawy gorączki u dziecka – jak mierzyć i jak zbijać wysoką temperaturę?

Gorączka u dziecka ma kilka przyczyn. Zwykle wysoka temperatura to objaw przeziębienia, choć typowa jest ...

Atrezja przełyku i przetoka przełykowo-tchawicza

Atrezja przełyku i przetoka przełykowo-tchawicza to wady wrodzone, które powodują niedrożność przełyku lub zrośnięcia się ...

Meningokoki u dzieci

Meningokoki (Neisseria meningitidis) to Gram-ujemne bakterie, które powodują u dzieci ciężkie, zagrażające życiu zakażenie zwane ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon