Choroba Schönleina–Henocha

Zespół Schönleina–Henocha jest chorobą, w której małe naczynia krwionośne zostają zajęte procesem zapalnym. U dzieci choroba ta przebiega podobnie jak u dorosłych. Trwa zazwyczaj około 4–6 tygodni. Połowa dzieci ma co najmniej jeden nawrót w ciągu 6 tygodni. Jest on jednak zwykle krótszy i łagodniejszy od pierwszego epizodu. Większość pacjentów z tym zespołem nie wymaga żadnego swoistego leczenia.

Co to jest choroba Schönleina–Henocha?

Zespół Schönleina–Henocha (ZSH) jest chorobą, w której małe naczynia krwionośne zostają zajęte procesem zapalnym. Jest to najczęstsza postać układowego zapalenia naczyń (tzw. vasculitis) u dzieci w wieku 5 do 15 lat. Nazwa zespołu pochodzi od nazwisk niemieckich lekarzy – Johanna Lukasa Schönleina i Eduarda Heinricha Henocha, którzy opisali tę chorobę przed około 150 laty.

Choroba Schönleina–Henocha – przebieg

Przebieg choroby Schönleina–Henocha u dzieci nie różni się znacząco od przebiegu występującego u dorosłych, poza tym, że u dorosłych ZSH występuje rzadziej. Statystycznie częściej dotyczy on chłopców. W występowaniu tej jednostki chorobowej nie ma zależności etnicznych ani geograficznych. Na plamicę Schönleina–Henocha w naszej strefie klimatycznej dzieci chorują głównie zimą, aczkolwiek zdarzają się także przypadki zachorowań w okresie jesieni i wiosny.

Choroba Schönleina–Henocha – przyczyny

Przyczyny choroby Schönleina–Henocha są nieznane. Nie jest to schorzenie dziedziczne ani zakaźne i nie można mu zapobiec ani się nim zarazić. Choroba jest wywołana odczynem uczuleniowo-zapalnym drobnych naczyń. Organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała w klasie IgA, które odkładają się w naczyniach krwionośnych skóry, stawów, przewodu pokarmowego, nerek, czasem centralnego układu nerwowego lub jąder, co powoduje powstanie stanu zapalnego w tych strukturach. Zwiększa się przepuszczalność ścian naczyń i krew wydostaje się poza ich światło. Opisane zjawisko uwidacznia się na skórze w postaci plam i wybroczyn. Choroba może trwać kilkanaście dni lub tygodni. Panuje przekonanie, że chorobę Schönleina–Henocha mogą wyzwalać:

  • infekcje wirusowe i bakteryjne (m.in. paciorkowce B-hemolizujące, Mycoplasma pneumoniae, Yersinia enterocolitica, wirusy różyczki, ospy wietrznej, odry, Steptococcus pneumoniae, Human parvovirus, HIV, Staphylococcus, Legionella),
  • niektóre leki,
  • szczepionki,
  • ukąszenia owadów,
  • ekspozycja na zimno,
  • ekspozycja na chemikalia,
  • spożycie pewnych alergenów pokarmowych (orzechy, jajka, mięso, mleko, pomidory, ryby, czekolada).

Choroba Schönleina–Henocha – objawy

Przebieg kliniczny choroby Schönleina–Henocha jest mniej więcej taki sam u każdego, niemniej jednak zasięg zajęcia skóry i narządów może znacznie różnić się u poszczególnych dzieci. Choroba może wystąpić jako pojedynczy epizod lub nawracać. W wyniku odczynu uczuleniowo-zapalnego drobnych naczyń wzrasta ich przepuszczalność, w związku z czym mogą krwawić do skóry, powodując wystąpienie ciemnoczerwonej wysypki (zwanej plamicą). Wysypka na ogół rozpoczyna się małymi bąblami pokrzywkowymi albo czerwonymi plamkami lub czerwonymi guzkami, które z czasem zmieniają swoje zabarwienie na sine, szkarłatne. Wypukłe zmiany skórne można wyczuć dotykiem. Wysypka zwykle pokrywa kończyny dolne i pośladki.

Zmiany w chorobie Schönleina–Henocha mogą pojawiać się również w innych miejscach na ciele, np. na kończynach górnych czy tułowiu. U większości dzieci stwierdza się ból i obrzęk stawów z ograniczeniem zakresu ruchów. Zajęte chorobowo są głównie stawy kolanowe i stawy skokowe, rzadziej nadgarstki, łokcie i palce. Dodatkowo pojawia się obrzęk tkanek miękkich i bolesność dookoła stawów. Obrzęki tkanek miękkich rąk i stóp, czoła i moszny pojawiają się we wczesnym okresie choroby, głównie u bardzo małych dzieci. Objawy stawowe są przejściowe i znikają w ciągu kilku dni.

W przeważającej liczbie przypadków w chorobie Schönleina–Henocha występuje ból brzucha. Jest on wynikiem objęcia procesem zapalnym naczyń jelitowych. Ma charakter napadowy i zlokalizowany w okolicy pępka. Może mu towarzyszyć łagodne lub ciężkie krwawienie z przewodu pokarmowego – domieszka krwi w stolcu dziecka. Bardzo rzadko mamy do czynienia z nieprawidłowym zagięciem jelita, tzw. wgłobieniem, które powoduje niedrożność jelit i może wymagać leczenia chirurgicznego.

Zapaleniem w chorobie Schönleina–Henocha mogą być również objęte naczynia nerkowe. U dziecka pojawia się wtedy łagodny lub ciężki krwiomocz i proteinuria (obecność białka w moczu). Problemy nerkowe zazwyczaj nie są poważne. Bardzo rzadko choroba nerek może utrzymywać się przez miesiące, prowadząc do niewydolnością nerek. W tym przypadku konieczne są dializy, a w ostateczności przeszczep nerek. Powyższe objawy utrzymują się średnio przez 4 do 6 tygodni. Mogą pojawiać się jednocześnie lub stopniowo w rozmaitej kolejności.

Bardzo rzadko w plamicy Schönleina–Henocha występują drgawki, wylew krwi do mózgu lub płuc czy obrzęk jąder wynikające z zapalenia naczyń w obrębie tych narządów.

Choroba Schönleina–Henocha – diagnozowanie

Rozpoznanie zespołu opiera się głównie na objawach klinicznych, a w szczególności na obecności klasycznej plamicy zlokalizowanej głównie na kończynach dolnych i pośladkach, bólach brzucha, objawach stawowych i ewentualnej obecności krwi w moczu czy kale dziecka. Pomocne w postawieniu rozpoznania jest też właściwe zebranie wywiadu. Lekarz pyta o ewentualne wcześniejsze infekcje, przyjmowane leki, zmiany w diecie dziecka, które mogłyby być przyczyną wystąpienia choroby.

Pamiętajmy, że nie ma swoistych testów, które przyczyniają się do rozpoznania choroby Schönleina–Henocha. Parametry stanu zapalnego, takie jak OB i CRP, mogą być prawidłowe lub podwyższone. Test na krew utajoną w kale będzie dodatni w krwawieniu jelitowym. W celu wykrycia choroby nerek należy wykonywać wielokrotne badania moczu w trakcie choroby, jak i po jej ustąpieniu, gdyż w niektórych przypadkach zajęcie naczyń nerkowych może się ujawnić dopiero po kilku tygodniach trwania zespołu Schönleina–Henocha. Przy objawach ciężkiej niewydolność nerek konieczna jest biopsja.

Choroba Schönleina–Henocha – leczenie

Większość dzieci z chorobą Schönleina–Henocha nie wymaga żadnego swoistego leczenia. W ostrym okresie choroby ważny jest odpoczynek, prawidłowa dieta, nawadnianie. Dziecko nie powinno wykonywać nadmiernej aktywności, żeby uniknąć pojawiania się kolejnych zmian plamiczych. W tym schorzeniu zwiększona jest przepuszczalność naczyń krwionośnych. Czasami stosowane są leki uszczelniające naczynia, jednak ich skuteczność jest dyskusyjna.

W zespole Schönleina–Henocha ważna jest kontrola dolegliwości bólowych przy pomocy prostych leków, takich jak paracetamol. Jeśli dolegliwości stawowe są bardzo nasilone, wówczas podajemy leki z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych, takie jak ibuprofen i naproksen.

Podawanie sterydów w zespole wskazane jest u dzieci z ciężkimi objawami ze strony układu pokarmowego lub krwotokiem. Jeśli procesem chorobowym objęte zostaną nerki i na podstawie objawów klinicznych stwierdzamy pogorszenie ich funkcji, powinna zostać wykonana biopsja nerki – jeśli będą ku temu wskazania, wprowadza się połączone leczenie: sterydami z lekami immunosupresyjnymi. Po przebyciu choroby większość małych pacjentów powraca do pełnego zdrowia. Pamiętajmy, że przez pewien czas po przebyciu choroby Schönleina–Henocha należy wstrzymać szczepienia ochronne, a o szybkości ich przywrócenia decyduje lekarz pediatra.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Uraz kręgosłupa u dziecka

Urazy kręgosłupa są najczęściej skutkiem wypadku komunikacyjnego i należą do najniebezpieczniejszych urazów ciała u dzieci. ...

Ukąszenia przez owady u dzieci

Ofiarami ukąszeń owadów bardzo często są dzieci. Ukąszenia u dzieci najczęściej wywoływane są przez osy, ...

Problemy ze snem u dzieci

Sen jest bardzo istotną częścią życia człowieka, szczególnie ważny jest dla najmłodszych dzieci. Jest niezbędny ...

Katar sienny (alergiczny) u dziecka – leczenie

Alergiczny nieżyt nosa jest wynikiem alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa. Przez pacjentów najczęściej określany jest ...

Zapalenie ucha środkowego u niemowląt

Zapalenie ucha środkowego u niemowląt to schorzenie bardzo nieprzyjemne oraz bolesne nie tylko dla noworodka, ...

Stres u dzieci

Dzieciństwo to nie tylko czas beztroski i szczęścia. Dzieci przeżywają wiele stresujących dla nich sytuacji, ...

Jaskra u dziecka

Pierwotna jaskra wrodzona występuje z częstością 1 na około 10 000 urodzeń. Może mieć ona ...

Jak rozpoznać zapalenie płuc u dziecka – objawy?

Zapalenie płuc to poważna choroba, która należy do częstszych przyczyn śmierci u dzieci. Zapalenie płuc ...

Atrezja przełyku i przetoka przełykowo-tchawicza

Atrezja przełyku i przetoka przełykowo-tchawicza to wady wrodzone, które powodują niedrożność przełyku lub zrośnięcia się ...

Wideo – Ukąszenia przez komary

Lato to czas odpoczynku na świeżym powietrzu. W miesiącach wiosennych i letnich zwiększa się liczba ...

Gruźlica u dziecka

Gruźlica jest chorobą wywoływaną przez bakterię Mycobacterium tuberculosis. Rozprzestrzenia się drogą kropelkową. Gruźlica mylnie bywa ...

Co na komary u dzieci?

Ukąszenie komara jest najczęściej bardzo przykrym doznaniem dla dziecka, szczególnie dla niemowlęcia. Po ukąszeniu komara ...

Komentarze i opinie (1)


Moja matka zmarla na ta chorobe w wieku 41 lat -
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon