Prążki oligoklonalne – co to jest, norma, dodatnie, wynik badania

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) to jedno z najbardziej inwazyjnych badań laboratoryjnych. Jednym z oznaczanych parametrów jest białko oraz jego rozdział elektroforetyczny. Analiza uzyskanych w ten sposób prążków oligoklonalnych może być pomocna w diagnostyce stwardnienia rozsianego. Także w przypadku boreliozy w płynie mózgowo-rdzeniowym stwierdza się prążki oligoklonalne.

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego – co można oznaczyć?

Płyn mózgowo-rdzeniowy (PMR) to bardzo specyficzny materiał do badań, który najczęściej pobierany jest na drodze nakłucia lędźwiowego. Z racji inwazyjnej procedury pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego, badanie PMR zlecane jest przez lekarza i wykonywane tylko w określonych przypadkach. W płynie mózgowo-rdzeniowym oznaczyć można następujące parametry: albuminy, białko całkowite, glukoza, chlorki, kwas mlekowy, neutrofile, limfocyty.

Bardziej specjalistyczne badania PMR obejmują m. in. badania bakteriologiczne (posiew płynu mózgowo-rdzeniowego), indeks IgG (określający stosunek immunoglobulin do albumin) oraz oznaczanie specyficznych przeciwciał (np. w diagnostyce boreliozy).

Czym są prążki oligoklonalne w płynie mózgowo-rdzeniowym?

Białko w płynie mózgowo-rdzeniowym oznaczane jest jako poziom całkowity, a dodatkowo może być wykonana elektroforeza białek. Dzięki rozdziałowi elektroforetycznemu możliwe jest wyodrębnienie prążków oligoklonalnych, czyli frakcji immunoglobulin klasy IgG. Należy zbadać jednocześnie płyn mózgowo-rdzeniowy i surowicę pacjenta, dokonując rozdziału elektroforetycznego i wybarwiając rozdział tą samą metodą.

Dzięki temu można porównać zawartość immunoglobulin w PMR i we krwi, co pomaga ocenić, czy immunoglobuliny obecne w płynie mózgowo-rdzeniowym znajdują się także w surowicy. Jeśli obecne są jedynie w PMR, świadczy to o ich syntezie w układzie nerwowym i może wskazywać na niektóre choroby układu nerwowego, takie jak stwardnienie rozsiane, sarkoidoza, toczeń rumieniowaty układowy czy podostre stwardniające zapalenie mózgu.

Dodatkowo w celu różnicowania, czy immunoglobuliny są produkowane w układzie nerwowym, czy może przechodzą do płynu mózgowo-rdzeniowego przez barierę krew–mózg oznaczany jest tzw. indeks IgG. Aby go obliczyć, należy oznaczyć stężenie IgG i albuminy zarówno w płynie mózgowo-rdzeniowym, jak i w surowicy, a następnie wykorzystać wzór:
Indeks IgG = [IgG (PMR) / IgG (surowica)] / [albumina (PMR) / albumina (surowica)].

Jak badane są prążki oligoklonalne w PMR?

W celu zbadania obecności prążków oligoklonalnych w PMR konieczne jest pobranie płynu mózgowo – rdzeniowego. Najczęściej wykonywane jest nakłucie lędźwiowe. Pacjent pozostaje w pozycji leżącej na boku, z nogami podkurczonymi do klatki piersiowej. Po odkażeniu miejsca wkłucia i znieczuleniu miejscowym, lekarz wprowadza igłę pomiędzy 3 i 4 bądź 4 i 5 kręgiem lędźwiowym. Pobierane jest około 5–8 ml płynu mózgowo-rdzeniowego. Po pobraniu próbki pacjent powinien przez godzinę pozostawać w pozycji leżącej, co ma zminimalizować ryzyko rozwoju zespołu popunkcyjnego, czyli silnego bólu głowy.

Płyn mózgowo-rdzeniowy oraz surowica są poddawane ogniskowaniu izoelektrycznemu – na płytkach żelowych dochodzi do uwidocznienia poszczególnych frakcji białek, które dają charakterystyczny rozkład prążkowy. Porównując prążki w surowicy i płynie mózgowo-rdzeniowym można rozpoznać niektóre schorzenia układu nerwowego.

Prążki oligoklonalne – norma

W prawidłowym płynie mózgowo-rdzeniowym w rozdziale elektroforetycznym uwidocznić można te same frakcje białek, co w surowicy, czyli:
albuminy: alfa-1-globuliny, alfa-2-globuliny, beta-globuliny, gamma-globuliny.

Dodatkowo w płynie mózgowo-rdzeniowym znajdują się dodatkowe frakcje – tzw. prealbuminy oraz frakcję tau. Obrazem nieprawidłowym jest pojawienie się tzw. prążków oligoklonalnych, czyli co najmniej dwóch dodatkowych prążków IgG, których nie ma w surowicy. Taki wynik zawsze jest nieprawidłowy.

Obecność pojedynczego prążka może świadczyć o początkowym stadium obecności prążków oligoklonalnych.

Prążki oligoklonalne – wynik i interpretacja

Jeśli stwierdzona zostanie obecność prążków oligoklonalnych w płynie mózgowo-rdzeniowym przy braku ich w surowicy – może to wskazywać na stwardnienie rozsiane SM. Taki wynik stwierdzany jest u prawie 90 proc. pacjentów dotkniętych stwardnieniem rozsianym. Dla postawienia diagnozy konieczne jest jednak wykonanie badań dodatkowych, szczególnie rezonansu magnetycznego. A co oznacza obecność pojedynczego prążka w płynie mózgowo-rdzeniowym? Taki wynik także może świadczyć o stwardnieniu rozsianym, choć jest to znacznie rzadsza sytuacja.

Nie jest to jedyny przypadek, kiedy w badaniu PMR stwierdzane są prążki oligoklonalne dodatnie. Także w przypadku boreliozy w płynie mózgowo-rdzeniowym stwierdza się prążki oligoklonalne. Borelioza może być różnicowana ze stwardnieniem rozsianym na drodze oznaczania w PMR specyficznych przeciwciał klasy IgG i IgM przeciwko Borrelia burgdorferi.

W przypadku tocznia rumieniowatego układowego obraz elektroforetyczny może być prawidłowe lub mogą być stwierdzone prążki oligoklonalne. Pomocne w postawieniu diagnozy badania przeciwciał przeciwjądrowych ANA i anty – dsDNA. Dodatkowe pasmo IgG w płynie mózgowo-rdzeniowym stwierdzane jest także w przebiegu układowych chorób zapalnych, np. w sarkoidozie.

Bibliografia

Kierkus – Dłużyńska K., Rokicka J., Głąbiński A., Diagnostyka różnicowa stwardnienia rozsianego, Aktualn Neurol 2009

Kamińska J., Koper O., Piechal K., Kemona H., Stwardnienie rozsiane – etiopatogeneza i możliwości diagnostyczne, Postepy Hig Med Dosw 2017

Poyraz i in., Co oznacza obecność pojedynczego prążka w płynie mózgowo-rdzeniowym? Doświadczenie nabyte w oparciu o badania materiału zebranego w ośrodku medycznym trzeciego stopnia referencyjności, Aktualn Neurol 2015

Opublikowano: ; aktualizacja: 07.08.2018

Oceń:
4.2


Może cię

Wideo – Punkcja lędźwiowa

Nakłucie, czyli inaczej punkcja lędźwiowa, polega na wkłuciu igły punkcyjnej (która najczęściej jest z zatyczką, ...

Stwardnienie rozsiane

Przyczyny rozwoju stwardnienia rozsianego są nadal nie do końca poznane. Wiadomo, że istotą choroby jest ...

Stwardnienie rozsiane a ciąża

Stwardnienie rozsiane (SM) zajmuje szczególne miejsce wśród chorób neurologicznych. SM jest chorobą przewlekłą, trwającą do ...

Rehabilitacja w stwardnieniu rozsianym

Rehabilitacja w stwardnieniu rozsianym jest nieodzownym elementem terapii chorego. Należy ją dostosować bezpośrednio do pacjenta. ...

Badanie potencjałów wywołanych

Badanie potencjałów wywołanych jest obiektywną metodą zbadania przewodzenia w układzie nerwowym. Jest to bezpośrednia rejestracja ...

Seks a choroby neurologiczne

Choroby neurologiczne a sprawność seksualna to zagadnienia bardzo ściśle ze sobą powiązane. To właśnie mózg ...

Wideo – Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane, czyli sclerosis multiplex jest jedną z najczęstszych chorób neurologicznych. Występuje poniżej 40 roku ...

Stwardnienie rozsiane – diagnostyka i leczenie

Stwardnienie rozsiane jest schorzeniem, przebiegającym skrycie, które przez wiele miesięcy (nawet lat) często nie daje ...

Życie ze stwardnieniem rozsianym

Stwardnienie rozsiane nie musi oznaczać rezygnacji z życia zawodowego, rodzinnego oraz aktywności fizycznej. Osoby chore ...

Badania elektrofizjologiczne w okulistyce

Badania elektrofizjologiczne stanowią ważny element diagnostyki okulistycznej. Badania oka, rejestrujące prądy czynnościowe to elektroretinografia, elektrookulografia, ...

Wideo – Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

Płyn mózgowo-rdzeniowy badamy wówczas, gdy podejrzewamy: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie korzeni rdzeniowych, krwawienie ...

Wideo – Borelioza

Boreliozę powodują krętki Borrelia burgdorferi przenoszone przez kleszcze. Po wtargnięciu do organizmu atakują one liczne ...

Komentarze i opinie (4)


Przecież bariera krew mózg nie istnieje. Jeśli występują prążki w płynie mózgowym to powinny też występować we krwi i na odwrót. Dlatego nie sądzę aby ich obecność w płynie miała być wskażnikiem na obecność danej choroby. W polsce rzadko też drodzy lekarze szukają prążków w płynie i w krwi. Byłoby chyba za drogo. Jest też kilka typów prążków. A co do boleriozy to używają najtańszych testów które nic nie wnoszą. Ciekawe ile takich osób otrzymało werdykt sm a choruje na coś zupełnie innego. Czy leczenie sm powoduje że poziom prążków się obniżył???? Czy ktoś to sprawdził? Bardzo w to wątpię.

#Bira Witam, otrzymałam diagnozę ,że jestem chora na sm .szukam źródeł ,ponieważ z wyników samego samego rezonansu lekarze nie byli pewni ,a płynu mr klamka zapadła ,do mnie to nie trafia nie podjęłam leczenia i prędzej wykończy mnie stres . Jeżeli masz jakieś pewne źródła ,lub koncepcje co mogę przeanalizować daj proszę znać . Pozdrawiam

Mialem to badanie. Mialem takie same prazki w surowicy i krwi, bez zmian w mozgu, standardowy test WB wykonany w szpitalu na caly 1 pkt. Wyszedlem ze szpitala bez diagnozy. Potem zrobilem lepsze testy i wyszla mi Borelioza i inne swinstwa.

#uk Jakie lepsze testy Psn wykonał? Proszę błagam o informacje.
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon