Badanie ANA – co to jest, wskazania, przebieg, wyniki ANA 1, ANA 2 i ANA 3

Badanie ANA wykorzystywane jest w diagnostyce chorób układowych tkanki łącznej. U zdrowych osób przeciwciała ANA nie występują, a ich pojawienie się świadczy o toczącym się procesie autoimmunologicznym. Wyróżnia się kilka typów PPJ – ANA 1, ANA 2, ANA 3.

Czym są przeciwciała ANA?

Przeciwciała ANA (antinuclear antibodies, ANAs, ANF) to autoprzeciwciała, czyli przeciwciała skierowane przeciwko własnym tkankom organizmu. Skierowane są przeciwko antygenom zlokalizowanym w obrębie jądra komórkowego, dlatego określane są mianem przeciwciał przeciwjądrowych. Są to przede wszystkim przeciwciała klasy IgG.

Do przeciwciał ANA zaliczane są następujące rodzaje przeciwciał:

  • przeciwciała przeciwhistonowe,
  • przeciwciała antycentromerowe (ACA),
  • przeciwciała przeciw DNA,
  • przeciwciała przeciw nukleosomom,
  • przeciwciała antyrybosomalne,
  • przeciwciała przeciw cyklinom,
  • przeciwciała przeciw rozpuszczalnym antygenom jądra komórkowego (Sm, RNP, SSA/ Ro, SSB/ La, Scl – 70, Jo – 1 i inne).

Badanie ANA – po co się wykonuje, kiedy jest potrzebne?

Oznaczanie przeciwciał przeciwjądrowych wykonywane jest w podejrzeniu chorób tkanek łącznych, czyli kolagenoz. Podejrzenie choroby tkanki łącznej może nasunąć wystąpienie objawów charakterystycznych dla poszczególnych schorzeń:

  • bolesność i sztywność stawów w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów RZS;
  • obrzęki skóry, jej twardnienie oraz zanik, a także problemy z przełykaniem w przebiegu twardziny układowej;
  • wędrujące bóle stawów, zapalenia płuc, uszkodzenie nerek, rumień na twarzy w kształcie motyla, gorączka i spadek masy ciała oraz ogólne osłabienie towarzyszące toczniowi układowemu;
  • suchość rogówki i spojówki oraz suchość w jamie ustnej i trudności z przełykaniem w przebiegu zespołu Sjogrena.

Wykazanie obecności autoprzeciwciał PPJ ANA ma znaczenie diagnostyczne jedynie w układowych schorzeniach autoimmunologicznych, natomiast w przypadku autoimmunologicznych schorzeń narządowych wynik badania ma umiarkowane znaczenie. W przebiegu tych schorzeń mogą bowiem występować we krwi liczne autoprzeciwciała.

Jak wygląda badanie ANA?

Badanie poziomu przeciwciał ANA wykonywane jest w próbce krwi; nie ma potrzeby przybycia na czczo na badanie. W pierwszej kolejności wykonywane jest badanie ANA1, czyli test przesiewowy oceniający obecność przeciwciał przeciwjądrowych we krwi. Gdy wykazana zostanie obecność przeciwciał w surowicy, wówczas wykonywany jest test ANA2. Jest to kompleksowe badanie immunofluorescencyjne, które określa:

  • miano przeciwciał (ilość przeciwciał w surowicy, wyrażana takim rozcieńczeniem surowicy, przy którym przeciwciała nie są już wykrywalne );
  • typ świecenia (homogenny, obwodowy, jąderkowy, centromerowy lub plamisty);
  • swoistość (anty-U1snRNP, anty-Sm, anty-Ro (SS-A), anty-La (SS-B) anty-Rib-P, anty-PCNA, anty-CENP-B, anty-Scl-70, anty-Jo-I oraz anty-Hp i dsDNA).

Badanie ANA polega na inkubacji surowicy pobranej od pacjenta ze specjalnymi liniami komórkowymi (HEp – 2, HEp – 2000, skrawkami wątroby szczura) zawierającymi swoiste antygeny. Dlatego badanie określane jest także jako test HEp czy test ANA HEp 2. Powstanie kompleksu antygen – przeciwciało oceniane jest najczęściej metodą immunofluorescencji pośredniej.

W celu zidentyfikowania rzadszych autoprzeciwciał konieczne jest wykonanie badania ANA3. Wówczas metodą Western Blot możliwe jest zidentyfikowanie takich przeciwciał jak: Mi, Ku, histonowe, rib-P-Protein. Ponadto badanie ANA profil 3 wykonywane jest w celu potwierdzenia wyniku ANA2, zwłaszcza w sytuacji, gdy w badaniach wykonanych w różnych laboratoriach metodą immunofluorescencji pośredniej (IIF) oraz immunodyfuzji (DID) uzyskano rozbieżne wyniki.

Badanie ANA – cena

Ile kosztuje badanie ANA? Cena badania przeciwciał ANA1 to około 60 zł, ANA2 – 80–100 zł, zaś ANA3 – około 130 zł. Czas oczekiwania na wynik to kilka dni roboczych.

ANA 1 dodatnie – co oznacza?

Prawidłowy poziom przeciwciał ANA we krwi to miano poniżej 1:40, zaś za wartość graniczną uznaje się miano 1:80. Za dodatni wynik badania krwi w kierunku obecności przeciwciał ANA jest wynik w mianie powyżej 1:160. ANA1 dodatni informuje, że we krwi znajduje się podwyższone miano przeciwciał, jednak nie określa ich rodzaju. Zatem wynik ANA1 dodatni (określane jako wysokie) wymaga wykonania dalszej diagnostyki.

Ujemny wynik ANA1 wystarczy do wykluczenia układowej choroby tkanki łącznej. Zaś wynik ANA1 określany jako słabo dodatni nie świadczy o chorobie, gdyż może wystąpić także u zdrowych osób. U około kilku procent osób rasy kaukaskiej występują dodatnie ANA nie związane z żadną chorobą; częstość ich występowania wzrasta u osób po 65. roku życia. Ponadto fałszywie dodatni wynik ANA może towarzyszyć:

  • przewlekłemu zapaleniu wątroby,
  • marskości żółciowej,
  • stosowaniu leków przeciwdrgawkowych, przeciwpłytkowych czy stosowanych w leczeniu nowotworów.

Badanie ANA2 – interpretacja wyników

Wynik ANA2 dodatni obejmuje stwierdzenie obecności przeciwciał przeciwjądrowych swoistych wraz z określeniem ich miana i typu świecenia (homogenny, ziarnisty czy obwodowy). Przykładowy zapis wyniku ANA2 dodatniego to: „Metodą immunofluorescencji pośredniej (IIF) stwierdzono obecność przeciwciał w mianie 1:320 dających na komórkach HEp-2 obraz świecenia ziarnisty. Autoprzeciwciała te zidentyfikowano/ nie zidentyfikowano jako: przeciwjąderkowych, nRNP, Sm, TOPO-1(Scl-70), SS-A (Ro), SS-B(La), ACA (antycentromerowych), "nuclear dots", Jo-1, rybosomalnych, mitochondrialnych, cytoszkieletowych, przeciw aparatowi Golgiego, lizosomom oraz przeciw wrzecionu podziałowemu”. Wynik powinien zawierać ponadto komentarz kliniczny.

Występowanie poszczególnych typów przeciwciał skorelowane jest z określonymi układowymi chorobami autoimmunologicznymi:

  • toczeń rumieniowaty układowy: dsDNA, ssDNA, białka histonowe, Sm, SS – A (Ro),
  • toczeń rumieniowaty noworodków: SS – A,
  • toczeń polekowy: przeciwciała antyhistonowe,
  • zespół Sjogrena: SS – A (Ro), SS – B (La),
  • twardzina układowa: Scl – 70, PM – Scl,
  • zapalenie skórno – mięśniowe: ssDNA, PM – Scl, Mi - 2,
  • zapalenie wielomięśniowe: Jo – 1.

Bibliografia

  • Odrowąż – Sypniewska G., Diagnostyka laboratoryjna wybranych chorób reumatycznych; MedPharma Polska 2011
  • Zembala M., Górski A., Zarys immunologii klinicznej; Wydawnictwo Lekarskie PZWL 2001
  • Luft S., Metody diagnostyki serologicznej w reumatologii; Wydawnictwo Naukowe PWN 1996
Opublikowano: ; aktualizacja: 11.01.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Antykoagulant toczniowy

Antykoagulant toczniowy należy do przeciwciał antyfosfolipidowych. Ich obecność powoduje zaburzenia w układzie krzepnięcia. Badanie zleca ...

Badanie RBC – liczba czerwonych krwinek

Badanie liczby czerwonych krwinek, czyli erytrocytów to jeden z podstawowych parametrów w badaniu krwi, oznaczany ...

Białko w moczu – przyczyny, objawy, leczenie, co oznacza białkomocz

Białko w moczu w prawidłowych warunkach nie powinno być obecne. Białkomocz najczęściej wskazuje na choroby ...

Przeciwciała przeciwjądrowe ANA – dodatnie ANA w jakich chorobach?

Przeciwciała przeciwjądrowe ANA to to przeciwciała wykrywane w szeregu chorób autoimmunologicznych. Określenie obecności przeciwciał ANA, ...

Hiperamonemia – amoniak we krwi podwyższony i wysoki

Hiperamonemia to podwyższony poziom amoniaku we krwi. Objawy zwiększonego poziomu amoniaku we krwi dają niecharakterystyczne ...

Krew w moczu u mężczyzn – jakie mogą być przyczyny krwiomoczu?

Krew w moczu to widoczne makroskopowo, czyli dostrzegalne gołym okiem zaburzenie w składzie, a tym ...

Przeciwciała przeciwjądrowe – czym są, co oznacza podwyższony wynik?

Przeciwciała przeciwjądrowe (ANA – Anti-Nuclear Antibodies) należą do grupy tzw. autoprzeciwciał. Podwyższenie ich stężenia może ...

Badanie amylazy w surowicy

Badanie amylazy w surowicy przeprowadzanie jest szczególnie w bólach nadbrzusza, Badanie amylazy we krwi służy ...

APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) – norma, podwyższony i niski wynik badania – co oznacza?

Badanie APTT, czyli czas kaolinowo-kefalinowy (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) to jedno z podstawowych badań ...

Podwyższona kreatynina

Kreatynina to produkt metabolizmu mięśni. Wydalana jest przez nerki wraz z moczem. Podwyższona kreatynina w ...

Hormon FSH – normy i wyniki badania FSH (folikulotropiny)

Hormon FSH (hormon folikulotropowy) jest wydzielany przez przysadkę mózgową. Stanowi element regulacji czynności gonad (jajników, ...

Trypsyna i chymotrypsyna – badanie trypsyny oraz chymotrypsyny w kale

Trypsyna i chymotrypsyna są enzymami trzustkowymi, powstałymi z proenzymów trypsynogenu oraz chymotrypsynogenu. Trypsynę i chymotrypsynę ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon