Ropa w dziąśle – przyczyny, objawy – co robić, jak leczyć, czy jest potrzebny antybiotyk?

Brak zdjęcia

6 grudnia 2018

Ropa w dziąśle to stan, który wymaga interwencji lekarza dentysty. Może być powikłaniem, np. po ekstrakcji (wyrwaniu) zęba. Klasyfikacja (podział) oraz objawy zależą od lokalizacji ropnia (ropień dziąsła, przyzębny, okołokoronowy). Na czym polega leczenie i usuwanie ropy z dziąsła? Czy zawsze konieczne jest stosowanie antybiotyku?

Ropa w dziąśle – przyczyny

Ropniem nazywamy jamę wypełnioną treścią ropną utworzoną z rozkładającej się tkanki. Wyróżniamy ropnie powstające w tkankach przyzębia oraz wywodzące się z tkanek okołowierzchołkowych – są one często mylone.

Ropnie powstające z tkanek znajdujących się przy wierzchołku korzenia mają inną przyczynę pochodzenia oraz tworzą się w inny sposób – zakażenie ropne szerzy się od jamy zęba, tak więc często powoduje je próchnica z następową martwicą miazgi. Wśród nich wyróżniamy:

  • ropień okołowierzchołkowy,
  • ropień podokostnowy,
  • ropień podśluzówkowy.

W tym opracowaniu opisane zostały ropnie wywodzące się z tkanek przyzębia. Mogą być one objawem klinicznym nieleczonego agresywnego lub zaawansowanego przewlekłego zapalenia przyzębia. Powstają na skutek zmiany składu flory bakteryjnej poddziąsłowej lub zmniejszonej odporności organizmu.

Do częstych czynników wpływających na występowanie ropni zębów należą: zamknięcie kieszonki, objęcie furkacji korzenia (czyli przestrzeni w zębach wielokorzeniowych między ich korzeniami), stosowanie antybiotyków ogólnoustrojowo oraz niektóre choroby, np. cukrzyca.

Ropień dziąsła – rodzaje

Kryterium podziału związane jest z umiejscowieniem ropni.

  • Ropień dziąsła – występuje stosunkowo rzadko. Jest miejscową ropną infekcją dziąsła brzeżnego lub brodawki międzyzębowej. Dość często bywa spowodowany ciałem obcym. Tworzenie się tego rodzaju wygórowania trwa zazwyczaj około 24–48 godzin.
  • Ropień przyzębny – umiejscowiony jest w tkankach przylegających do kieszonki przyzębnej i może prowadzić do destrukcji włókien ozębnej oraz kości wyrostka zębodołowego szczęki i części zębodołowej żuchwy. Ropnie te mogą występować w przebiegu agresywnego lub przewlekłego, zaawansowanego zapalenia przyzębia. Pojawiają się na skutek zmian w składzie flory bakteryjnej w kieszonce lub przy zmniejszonej odpowiedzi immunologicznej organizmu.
  • Ropień okołokoronowy – jest infekcją ropną wokół korony zęba częściowo wyrzniętego lub wokół trudno wyrzynającego się zęba, najczęściej trzeciego trzonowca. Przez pacjentów nazywany jest potocznie „ropą w dziąśle przy ósemce”. Zazwyczaj powstaje w okolicy płata dziąsłowego pokrywającego koronę trzeciego zęba trzonowego w żuchwie. Ropnie te mogą wystąpić na skutek trudności w utrzymaniu prawidłowej higieny jamy ustnej, ale także z powodu nieprawidłowej pozycji lub braku miejsca dla wyrzynającego się zęba.

Ropa na dziąśle – jakie są objawy?

Stan zapalny dziąsła charakteryzuje się następującymi cechami:

  • występuje ból, opuchlizna dziąsła oraz wrażliwość przy dotyku,
  • obecne jest wygórowanie bądź obrzęk tkanek,
  • występuje patologiczna ruchomość zębów sąsiadujących z ropniem,
  • może pojawiać się powiększenie węzłów chłonnych ze złym samopoczuciem i podwyższoną temperaturą ciała.

Objawy cechujące poszczególne rodzaje różnią się od siebie. Jeśli chodzi o ropień dziąsła, charakterystyczne jest bolesne wygórowanie obejmujące dziąsło brzeżne z czerwoną, gładką, mocno napiętą, lśniącą powierzchnią. Może dochodzić przy tym do utraty przyczepu łącznotkankowego oraz do utraty kości wyrostka zębodołowego.

Ropień przyzębia objawia się obrzękiem oraz zaczerwienieniem połączonym z bolesnością okolicy. Zmianom towarzyszy najczęściej głęboka kieszonka przyzębna, z której wydostaje się treść ropna. Ząb objęty może być wrażliwy w badaniu na opukiwanie oraz nagryzanie lub może dochodzić do jego ruchomości. W badaniu na żywotność ząb reaguje prawidłowo, o ile wcześniej nie był poddawany leczeniu endodontycznemu. W badaniu RTG widoczny jest pionowy ubytek kości wyrostka zębodołowego.

Z kolei ropień okołokoronowy – oprócz zaczerwienienia, obrzęku, bolesności i wysięku ropnego – może wywoływać szczękościsk. Infekcja może rozprzestrzeniać się na sąsiednie okolice, obejmując przestrzeń przygardłową lub podstawę języka. Często dochodzi do tego złe samopoczucie, podwyższona temperatura ciała oraz powiększone węzły chłonne.

Na ogół zmiany te są różnie nazywane przez pacjentów zgłaszających się do gabinetu stomatologicznego – określają je jako:

  • ropę przy zębie czy pod zębem lub w jamie ustnej,
  • wrzód na dziąśle,
  • ropiejące dziąsło,
  • ropę z dziąsła,
  • bąbel z ropą na dziąśle,
  • ropę w dziąśle po leczeniu kanałowym,
  • ząb z ropą w dziąśle,
  • ropniaka na dziąśle.

Jeśli chodzi o ostatnią nazwę, należy pamiętać, że nie jest to poprawne określenie, ponieważ definicja ropniaka odbiega od definicji ropnia. Ropniakiem nazywamy nagromadzenie ropy w naturalnej jamie ciała.

Ropa w dziąśle – co robić, jak leczyć?

Często, zanim pacjent zgłosi się do lekarza dentysty po fachową pomoc, szuka jej na własną rękę. Padają wtedy różne pytania, zaczynając od tego, skąd wywodzi się opuchlizna, po zapytania: co robić z ropą na dziąśle, jak ją usunąć, czy można opuchliznę przebić. Przede wszystkim należy szukać pomocy u specjalisty, który na podstawie obserwacji, zdjęć RTG i badań jest w stanie stwierdzić, czy ropnie są pochodzenia przyzębnego, czy wywodzą się z tkanek okołowierzchołkowych. Przy różnym pochodzeniu ropy w dziąśle, leczenie również jest inne.

Podstawowym postępowaniem z wyboru w terapii tego ostrego stanu zapalnego jest drenaż ropnia przez kieszonkę przyzębną. Polega to na tym, że lekarz delikatnie poszerza wejście do kieszonki i ewakuuje wysięk ropny. Jeśli kieszeń nie jest zbyt głęboka, należy przeprowadzić zabieg skalingu poddziąsłowego z kiretażem zamkniętym. Jeżeli zaś kieszonka jest głęboka, a całkowity drenaż wysięku może być utrudniony, zabiegi oczyszczające odraczane są na kolejne wizyty. Lekarz stwierdzi, ile wizyt i w jakim odstępie czasowym będzie koniecznych.

W niektórych przypadkach niezbędne jest nacięcie ropnia przez dziąsło i ewakuacja jego treści. Ma to miejsce przy bardzo głębokich zmianach. Gdy stan zapalny zostanie opanowany, możliwa jest konieczność leczenia chirurgicznego głębokiej kieszeni.

Ropa w dziąśle u dziecka wymaga takiego samego postępowania terapeutycznego jak u osoby dorosłej.

Ropa w dziąśle – jaki antybiotyk?

Gdy występuje tylko jeden ropień przyzębny, ogólna antybiotykoterapia zazwyczaj nie jest konieczna. Antybiotyk podaje się zazwyczaj osobom z obniżoną odpornością lub w przypadku występowania ropni mnogich. Leczenie farmakologiczne nigdy nie powinno zastąpić drenażu ropnia. Z reguły stosowanym antybiotykiem jest azytromycyna bądź amoksycylina z kwasem klawulanowym.

Jeżeli chodzi o ropę w dziąśle po ekstrakcji, czyli usunięciu zęba (najczęściej po wyrwaniu ósemki), również należy jak najszybciej szukać pomocy specjalisty – stan ten jest bardzo poważny i może rozprzestrzenić się w sąsiadujące okolice, nie jest jednak zapaleniem wywodzącym się z tkanek przyzębia.

Bibliografia

  • Górska R., Konopka T. (red.), Periodontologia współczesna, Wydanie 1. Wydawnictwo Med Tour Press International, Otwock 2013.
  • Wolf H. F., Rateitschak E. M., Rateitschak K. H., Periodontologia, Wydanie 1. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2006.
  • Jańczuk Z., Praktyczna periodontologia kliniczna, Wydanie 1. Wydawnictwo Kwintesencja, Warszawa 2004.
Opublikowano: ; aktualizacja: 06.12.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Próchnica a serce

Powszechnie wiadomo, że zaniedbanie higieny jamy ustnej prowadzi do rozwoju próchnicy. Niewiele jednak osób zdaje ...

Powikłania po wyrwaniu zęba – jakie są przyczyny i jak leczyć powikłania po usunięciu zęba?

Jak każdy zabieg chirurgiczny, tak również wyrwanie zęba obarczone jest ryzykiem wystąpienia powikłań. Po usunięcia ...

Pęknięte szkliwo – przyczyny, objawy, leczenie popękanego szkliwa

Pęknięte szkliwo to efekt działania zbyt dużych sił oddziałujących na zęby (przeciążenia zgryzowe). Wśród innych ...

Leczenie zęba pod mikroskopem – wskazania, przebieg, cena leczenia kanałowego pod mikroskopem

Leczenie zęba pod mikroskopem polega na dokładnym i precyzyjnym leczeniu i opracowywaniu kanałów zębowych. Endodoncja ...

Zgorzel zęba – objawy, leczenie, antybiotyk, jak sobie poradzić?

Miazga zębowa unerwia i odżywia ząb. W przypadku braku odpowiedniej higieny jamy ustnej dochodzi do ...

Zapalenie dziąseł – przyczyny, objawy, leczenie i domowe sposoby na stan zapalny dziąseł

Zapalenie dziąseł to najczęściej wynik płytki nazębnej powstającej na skutek nieprawidłowej higieny jamy ustnej. Inne ...

Ropień zęba – objawy i leczenie ropnia w zębie

Zapalenia ropne tkanek okołowierzchołkowych, potocznie określane przez pacjentów jako ropień w zębie, dzieli się na ...

Zapalenie tkanek okołowierzchołkowych – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie

Do zapalenia tkanek okołowierzchołkowych dochodzi, kiedy mamy do czynienia z martwicą miazgi. W takiej sytuacji ...

Wyrywanie ósemki – kiedy, czy boli i jak wygląda ekstrakcja ósemki?

Zęby mądrości (potocznie "ósemki") są trzecimi zębami trzonowymi człowieka, które wyrzynają się między 17. a ...

Domowe sposoby na krwawiące dziąsła – zioła, aloes, płukanki z wody utlenionej i soli

Objawem zapalenia dziąseł jest m.in. krwawienie z dziąseł, które są zaczerwienione, obrzęknięte i rozpulchnione. Przyczyną ...

Dentysta w ciąży - czy i jakie leczenie stomatologiczne w ciąży jest bezpieczne?

Stan zdrowia jamy ustnej kobiety ciężarnej może mieć istotny wpływ na przebieg i czas zakończenia ...

RTG zębów – jak wygląda, jak odczytać, czy jest szkodliwe, ile kosztuje?

Współczesna diagnostyka obrazowa spowodowała wielki postęp w medycynie. Swoim zakresem objęła także stomatologię. Dzięki zdjęciom ...

Komentarze (0)