Szczękościsk

Brak zdjęcia

3 listopada 2014

Szczękościsk polega na przemijającej niemożności otwarcia jamy ustnej na skutek odruchowego skurczu mięśni stawu skroniowo-żuchwowego. Jest to bardzo kłopotliwa dolegliwość, która utrudnia jedzenie, mowę oraz inne czynności, w których wykonywanie zaangażowana jest jama ustna. Bardzo ważne jest szybkie ustalenie bezpośredniej przyczyny szczękościsku oraz wprowadzenie właściwej terapii.

Jak zbudowany jest staw skroniowo-żuchwowy?

Staw skroniowo-żuchwowy łączy żuchwę, czyli dolną szczękę, z kością skroniową czaszki. Główkę stawową tworzy powierzchnia stawowa głowy żuchwy, natomiast panewką jest dołek i guzek stawowy – struktury wchodzące w skład kości skroniowej. Głowa kości żuchwy oddzielona jest od kości skroniowej przez kawałek chrząstki, nazywany krążkiem stawowym. Struktura ta jest amortyzatorem w czasie ruchów w stawie. Oprócz bezpośredniego połączenia stawowego, struktury te otacza wiele więzadeł i mięśni, głównie mięśnie skrzydłowe, skroniowe i żwacz. Odpowiadają one za opuszczanie, podnoszenie, przesuwanie na boki, wysuwanie do przodu żuchwy, a także ruchy złożone jak odwodzenie, będący kombinacja powyższych. Prawidłowe funkcjonowanie każdej z tych składowych stawu umożliwia swobodne otwieranie i zamykanie ust, dzięki czemu możliwe jest przyjmowanie pokarmów, mówienie, ziewanie.

Przyczyny szczękościsku

Bezpośrednim bodźcem, który prowokuje odruchowy skurcz mięśni, jest ból. Mogą go wywoływać zmiany chorobowe w okolicy stawu skroniowo-żuchwowego, ale także w innej lokalizacji organizmu. Prowadzą one do wysyłania wielu impulsów nerwowych do mięśnia, przez co nie zdąży się on rozkurczyć i znajduje się w permanentnym skurczu. Przyczyny dzieli się na miejscowe i ogólne. Do tych pierwszych zalicza się:

  • stany zapalne,
  • urazy,
  • nowotwory,
  • powikłanie po usuwaniu zębów trzonowych,
  • dysfunkcja skroniowo-żuchwowa.

Z przyczyn ogólnych szczękościsku natomiast wymienić należy:

Objawy towarzyszące

Wraz z wystąpieniem szczękościsku mogą pojawić się inne charakterystyczne objawy, sugerujące podstawową przyczynę schorzenia. Najczęściej chorzy uskarżają się na ból ucha, mają podwyższoną temperaturę, a często barwa głosu zmienia się i pojawia się chrypka oraz ból gardła. Należy wówczas podejrzewać stan zapalny, często gardła, któremu towarzyszy ropień okołomigdałkowy. Szczękościsk występuje wtedy wskutek nagromadzonej w okolicach migdałków i gardła ropy, która ogranicza ruchomość w stawie.

Inna grupa chorych ze szczękościskiem zwykle dodatkowo cierpi na bóle głowy i karku. U nich pojawia się problem z dysfunkcją skroniowo- żuchwową. Powoduje ją najczęściej zgrzytanie i zaciskanie zębów (bruksizm) wskutek przewlekłego stresu. Na skutek tego mięśnie są w ciągłym skurczu, a powierzchnie stawowe uciśnięte, przez co z czasem ścierają się I dochodzi do zmian w ich budowie. Innymi objawami dysfunkcji są również słyszalne trzaski i przeskakiwanie żuchwy na boki podczas jedzenia czy mówienia.

Szczękościsk – jak postawić diagnozę?

Do stwierdzenia szczękościsku wystarczy zaobserwować brak możliwości otwierania lub zamykania ust przez pacjenta. To jednak nie jest wystarczające, należy bowiem określić przyczynę tego objawu. W tym celu wykonuje się początkowo badanie laryngologiczne, by wykluczyć najczęstsze przyczyny, czyli stany zapalne, dysfunkcji czy urazy w stawie. Jeśli nie odbiega ono od normy należy wykonać kontrolę stomatologiczną i sprawdzić czy źródłem szczękościsku nie były ogniska zapalne w zębach, usuwanie zębów.

Najczęściej te kroki są wystarczające do określenia głównego powodu, jednak może się zdarzyć, że niezbędne będzie badanie neurologiczne do wykluczenia przyczyn związanych z dolegliwością ośrodkowego układu nerwowego lub EEG do stwierdzenia braku lub obecności padaczki. Ostatnim etapem przy braku znalezienia wcześniej rozwiązania powinny być badania obrazowe: RTG, TK lub MR. Niezbędne może być badanie krwi, także jeśli podejrzewa się m. in. zatrucie narkotykami.

Leczenie szczękościsku

Przede wszystkim należy leczyć podstawową chorobę, która wywołała objaw. W przypadku obecności infekcji, po stwierdzeniu podłoża bakteryjnego, wirusowego lub grzybiczego trzeba wdrożyć odpowiednią farmakoterapię, która zlikwiduje zakażenie. Warto także zgłosić się do stomatologa i usunąć lub wyleczyć problematyczne zęby. Przydatne mogą być masaże relaksujące oraz ćwiczenia na rozluźnienie mięśni.

Bardzo skuteczną metodą leczenia szczękościsku, zwłaszcza związanego z dysfunkcją stawu skroniowo-żuchwowego, są szyny okluzyjne. Są one wyjątkowo skuteczne w walce z bólem, bardzo uciążliwym w tym schorzeniu. Poprawiają ruchomość w stawie i zmniejszają napięcie mięśni, umożliwiając ich rozkurcz. Pozwalają na odpowiedni ułożenie zębów oraz powierzchni stawowych wobec siebie, przez co zapobiegają zaciskaniu zębów i ciągłego napinania mięśni żwaczowych. Szyna ta zakładana jest na górny łuk zębowy, zaleca się aby noszona była przez ok. 8 godzin w ciągu doby.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Zatrzymana ósemka – przyczyny, objawy, usuwanie, powikłania

Zaburzenia wyrzynania zębów dotyczą najczęściej zębów mądrości – są to trzecie zęby trzonowe. Niewyrżnięte ósemki ...

Szkorbut (gnilec, cynga) – przyczyny, objawy i leczenie choroby marynarzy

Szkorbut, inaczej gnilec, jest rzadką obecnie chorobą, która może się rozwijać, jeśli nie ma wystarczającej ...

Powikłania po wyrwaniu zęba – jakie są przyczyny i jak leczyć powikłania po usunięciu zęba?

Jak każdy zabieg chirurgiczny, tak również wyrwanie zęba obarczone jest ryzykiem wystąpienia powikłań. Po usunięcia ...

Okluzja w stomatologii – przyczyny, objawy, leczenie okluzji

Zjawisko okluzji występuje w kosmetologii, ale również w stomatologii. Choroba okluzyjna związana jest z zaburzeniami ...

Rodzaje plomb dentystycznych – amalgamatowe, glassjonomerowe, kompozytowe, porcelanowe – wypadanie, cena, refundacja

Plomba w zębie to potoczna nazwa wypełnienia, które lekarz dentysta zakłada po opracowaniu ubytku próchnicowego. ...

Protezy akronowe – wskazania, zalety, wady, opinie, cena

Pacjenci z brakami w uzębieniu często decydują się na leczenie protetyczne. Relatywnie nowym rozwiązaniem są ...

Korona porcelanowa – zalecenia, przeciwwskazania, wady, zalety, wykonanie, cena, alternatywa

Wśród koron zębowych wyróżnia się korony porcelanowe. To sposób na ubytki zębowe powstałe na skutek ...

Zmiany na języku – o czym świadczą krosty, plamy, guzki i pęcherze?

Zmiany na języku w postaci plam i nalotu często wiążą się z nieprawidłową higieną, choć ...

Leczenie stomatologiczne w ciąży

Stan zdrowia jamy ustnej kobiety ciężarnej może mieć istotny wpływ na przebieg i czas zakończenia ...

Wybielanie martwego zęba – jakie są metody i domowe sposoby na wybielanie zęba martwego?

Pacjenci zgłaszają się często do stomatologa z problemem, jaki stanowi przebarwiony czy czarny ząb po ...

Osad na zębach – przyczyny, usuwanie i domowe sposoby na osad nazębny

Osad na zębach to przebarwienia powstające na skutek czynników zewnątrzpochodnych. Przyczyny odkładania się osadu nazębnego ...

Piaskowanie zębów – efekty, przebieg i wskazania do piaskowania

Piaskowanie zębów to profesjonalny zabieg higienizacyjny mający na celu usunięcie płytki nazębnej oraz przebarwień (po ...

Komentarze (0)