Wyrzynanie zębów – u dzieci i dorosłych – kiedy, ile trwa, sposoby na łagodzenie bólu

Wyrzynanie zębów kojarzone jest zazwyczaj z rosnącymi zębami mlecznymi u dzieci. Okazuje się jednak, że nieprzyjemne objawy, które pojawiają się podczas rośnięcia zębów, dotyczą również dorosłych. U dzieci pierwsze zęby mleczne pojawiają się między 6. a 12. miesiącem życia. Zęby stałe natomiast zaczynają rosnąć około 6. roku życia. Z kolei wyrzynanie ósemek u dorosłych to proces, który może trwać latami. Jakie są sposoby na złagodzenie bólu od rosnących zębów?

Zęby mleczne u dzieci – kiedy wyrzynają się mleczaki?

Wyrzynanie zębów to proces przemieszczania się zębów z miejsca, w którym powstają, czyli z kości szczęki lub żuchwy, do ich pozycji funkcyjnej w jamie ustnej. U ludzi są obecne dwa komplety zębów – mleczne i stałe. Wyrzynaniu się zębów mogą towarzyszyć nieprzyjemnie objawy. Na szczęście istnieją naturalne, domowe sposoby i środki na złagodzenie dolegliwości. Pacjenci często zastanawiają się, ile zębów ma człowiek oraz kiedy wyrzynają się zęby u dzieci i u dorosłych.

Dzieci posiadają dwadzieścia zębów mlecznych, po dziesięć w szczęce i żuchwie. W jednym łuku zębowym obecne są cztery siekacze, dwa kły i dwa trzonowce.

Pierwsze mleczaki pojawiają się między 6. a 12. miesiącem życia niemowlęcia i są to zazwyczaj siekacze przyśrodkowe. Następnie wyrastają siekacze boczne – w 6.16. miesiącu życia, pierwsze trzonowce – w 10.19. miesiącu życia, kły – w 15.24. miesiącu życia, a drugie trzonowce między 21. a 31. miesiącem życia.

Jak widać, istnieje duża rozpiętość pomiędzy czasem wyrzynania zębów w obrębie tych samych grup zębowych. Nie zaobserwowano znaczących różnic w czasie wyrzynania się zębów mlecznych u dziewczynek i u chłopców.

Zęby rosną wcześniej u dzieci rozwijających się szybciej niż rówieśnicy oraz tych, które miały dużą masę urodzeniową. Pojawienie się w jamie ustnej korony zęba nie oznacza zakończenia procesu wzrostu zęba. Korzeń wyrzynającego się zęba dalej się rozwija, średnio jeszcze przez rok.

Bardzo ważne jest leczenie zębów mlecznych i zachowanie ich w jamie ustnej, gdyż ich obecność umożliwia prawidłowy rozwój kości szczęk i żuchwy, utrzymując przestrzeń na wyrośnięcie zębów stałych.

Przedwczesna utrata mleczaków może skutkować brakiem i stłoczeniami zębów stałych. Przed fizjologicznym wypadnięciem korzenie mleczaków ulegają resorpcji, czyli „rozpuszczeniu”. Proces ten zaczyna się około 2 lata przed utratą zęba. Dzięki temu zjawisku zęby mleczne wypadają łatwo i bezboleśnie.

Zęby stałe u dzieci – kiedy wyrzynanie zębów stałych?

Pierwsze zęby stałe u dziecka to trzonowce, potocznie zwane popularnie „szóstkami”. Często rodzice nie zauważają ich pojawienia się w jamie ustnej. Od tego momentu mówimy o uzębieniu mieszanym.

Wyrzynanie zębów stałych zazwyczaj rozpoczyna się w wieku około 6 lat. Następnie po roku pojawiają się siekacze przyśrodkowe i boczne. W wieku 10 lat wyrastają pierwsze przedtrzonowce, a dopiero później drugie przedtrzonowce i kły. Gdy dziecko ma 1113 lat, w buzi pojawiają się drugie trzonowce. Tak jak w przypadku zębów mlecznych, pojawienie się korony nie oznacza zakończenia rozwoju zęba. Tworzenie korzenia trwa jeszcze około dwa lata.

Liczba zębów stałych różni się od liczby mleczaków. Pełne uzębienie stałe to 32 zęby, czyli po 4 siekacze, 2 kły, 4 przedtrzonowce i 6 trzonowców w szczęce i żuchwie. Zaobserwowano tendencję ewolucyjną u ludzi do wrodzonego braku trzecich trzonowców, popularnie zwanych zębami mądrości.

Wyrzynanie zębów u niemowląt – ząbkowanie

Wyrzynanie zębów u dzieci jest zmorą każdego rodzica. Niemowlęta są rozdrażnione, marudne. W jamie ustnej widoczne są rozpulchnione i zaczerwienione dziąsła, które są tkliwe na dotyk. Dzieci obficie się ślinią i wkładają paluszki do buzi, gryzą poduszkę i zabawki.

Oprócz tego może wystąpić brak apetytu, problemy ze snem i płaczliwość. Podniesiona temperatura również jest objawem wyrzynania zębów. Gorączka powinna ustąpić wraz z ukazaniem się ząbka w ustach.

Pierwsze zęby mleczne u dziecka zazwyczaj pojawiają się około 6. miesiąca życia, jednak jeśli rodzice ząbkowali wcześniej lub później, to pociecha z dużym prawdopodobieństwem pójdzie w ślady mamy lub taty.

Objawy towarzyszące ząbkowaniu, zwłaszcza jeśli przebiega ono przedwcześnie, mogą być mylone z symptomami infekcji i przeziębienia. W takim przypadku warto dokładnie obserwować niepokojące oznaki. Jeśli nie mamy pewności, co jest przyczyną złego samopoczucia dziecka, należy skonsultować się z pediatrą.

Pamiętajmy, że o higienę jamy ustnej dziecka należy dbać już od pierwszego ząbka. Pomogą nam w tym specjalne gumowe szczoteczki nakładane na palec rodzica, którymi oczyszczamy ząbek. Można to również robić gazikiem nasączonym w ciepłej wodzie.

Wyrzynanie „ósemek” – ile trwa wyrzynanie zębów u dorosłych?

Jako ostatnie rosną „ósemki”. Wyrzynanie zębów mądrości zazwyczaj rozpoczyna się w wieku 1618 lat, ale może to również nastąpić później. Niestety wiele osób odczuwa nieprzyjemne dolegliwości bólowe związane z wyrzynaniem zębów. Ile trwa wychodzenie zębów? Niestety nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie.

U niektórych ludzi przebiega szybko i bezproblemowo, prawie niezauważalnie. U innych trwa nawet latami, wiąże się z nawracającymi stanami zapalnymi dziąseł i tworzeniem kieszonek przyzębnych. Często konieczne jest usunięcie zębów mądrości u chirurga stomatologicznego, zwłaszcza gdy ich wzrost jest zatrzymany.

Wyróżniamy dwa stopnie zatrzymania trzecich trzonowców: całkowite i częściowe. Całkowicie zatrzymane ósemki są w kości i nie kontaktują się z jamą ustną, a częściowo zatrzymane są przykryte fragmentem dziąsła, ale są widoczne w ustach.

Kolejnym problemem, jaki mogą przysporzyć nam ósemki, jest ich wyrzynanie w nieprawidłowym miejscu ze względu na brak odpowiednio dużej przestrzeni w łuku zębowym. Takie zęby często rosną przechylone do policzka lub niszczą sąsiadujące z nimi drugie trzonowce.

Ból od rosnącego zęba może promieniować do: gardła, ucha, skroni, szyi. Ból pulsujący świadczy o zapaleniu ropnym, które powinniśmy jak najszybciej skonsultować z lekarzem dentystą.

Wyrzynanie zębów – sposoby na złagodzenie bólu

Podczas wyrzynania się zębów niemowlęta chętnie wkładają zabawki do buzi, dlatego warto podawać im specjalne gumowe gryzaki wypełnione wodą. Taki gryzak możemy schłodzić w lodówce, ale nie można go zamrażać, gdyż dziecko mogłoby odmrozić sobie dziąsła i rączki. Wiele matek podaje dzieciom do gryzienia surową, obraną marchewkę, ale w tym przypadku z obawy przed zachłyśnięciem powinno się cały czas obserwować dziecko.

Przed karmieniem zalecane jest posmarowanie zaczerwienionej śluzówki żelem na ząbkowanie ze środkiem znieczulającym powierzchniowo, dostępnym w aptece. Jeśli dziecko ma wysoką gorączkę, a ból nie pozwala mu spać, można mu podać lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, po uprzedniej konsultacji z lekarzem.

Dorośli w zróżnicowany sposób przechodzą wyrzynanie zębów trzonowych. Objawy mogą być bardziej lub mniej nasilone. Przy lekkim bólu powinny pomóc żele ze środkami znieczulającymi, płukanki z szałwii lub rumianku. Pomocne są również te zawierające chlorheksydynę, która jest substancją bakteriobójczą. Przy mocnym bólu należy zażyć środki przeciwbólowe. Ropne zapalenie jest wskazaniem do antybiotykoterapii i nacięcia ropnia.

Bibliografia:

  • Cameron A., C., Widmer R. P., Stomatologia dziecięca. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2012.
  • Szpringer-Nodzak M., Wochna-Sobańska M., Stomatologia wieku rozwojowego. Wydanie IV. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.
  • Karłowska I., Zarys współczesnej ortodoncji. Wydanie IV. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
Opublikowano: ; aktualizacja: 29.05.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Przyczyny bólu w jamie ustnej

Wszelkie zmiany, które powodują ból w jamie ustnej są bardzo uciążliwe – są wrażliwe na ...

Zatrzymana ósemka – przyczyny, objawy, usuwanie, powikłania

Zaburzenia wyrzynania zębów dotyczą najczęściej zębów mądrości – są to trzecie zęby trzonowe. Niewyrżnięte ósemki ...

Torbiel w jamie ustnej – przyczyny, objawy i leczenie torbieli jamy ustnej

Torbiel to otorebkowana struktura występująca w kościach i tkankach miękkich. Wszelkie "wygórowania" w obrębie twarzy ...

Mosty protetyczne – wskazania, rodzaje, alternatywa dla mostków na zęby

Mosty protetyczne to uzupełnienie składające się z dwóch filarów oraz przęsła. Stosuje się je, gdy ...

Angina Ludwiga – przyczyny, objawy, badania, rozpoznanie, leczenie, rokowanie

Angina jest powszechną chorobą zakaźną, angina Ludwiga to natomiast ropne zapalenie dna jamy ustnej wywołane ...

Szczękościsk

Szczękościsk polega na przemijającej niemożności otwarcia jamy ustnej na skutek odruchowego skurczu mięśni stawu skroniowo-żuchwowego. ...

Proteza akrylowa – wskazania, wizyty, wady, zalety, cena, refundacja, alternatywa

Protezy akrylowe to uzupełnienia protetyczne stosowane w przypadkach bezzębia lub znacznych ubytków w uzębieniu u ...

Aftoza nawrotowa – przyczyny, objawy, leczenie, naturalne sposoby na nawracające afty

Nawracające afty (RAS) to uciążliwy i bolesny problem. Przyczyny aftozy to m.in.: stres, zaburzenia odporności, ...

Wybielanie martwego zęba – jakie są metody i domowe sposoby na wybielanie zęba martwego?

Pacjenci zgłaszają się często do stomatologa z problemem, jaki stanowi przebarwiony czy czarny ząb po ...

Hiperdoncja – zęby nadliczbowe i dodatkowe – przyczyny, objawy, leczenie

Hiperdoncja to inaczej zbyt duża liczba zębów w jamie ustnej. Przyczyny tego zaburzenia to m.in. ...

Korona porcelanowa – zalecenia, przeciwwskazania, wady, zalety, wykonanie, cena, alternatywa

Wśród koron zębowych wyróżnia się korony porcelanowe. To sposób na ubytki zębowe powstałe na skutek ...

Lakowanie zębów u dziecka – kiedy i jak lakować zęby u dzieci

Jedna z podstawowych zasad obowiązujących w medycynie głosi, że lepiej jest zapobiegać niż leczyć. Dotyczy ...

Komentarze (0)