Usuwanie znamion

Znamię skórne powstaje w wyniku nadmiaru lub niedoboru któregoś ze składników tkanki skóry. Najczęstsze są zmiany barwnikowe, które zazwyczaj nie są groźne. Jednak gdy powiększają się lub zmieniają, należy je usunąć i poddać badaniu. Każde nowe znamię powinno być obejrzane przez lekarza. Znamiona usuwa się najczęściej z powodów kosmetycznych, a także profilaktycznie i w celu badania by wykluczyć raka skóry.

Rodzaje znamion skórnych

Znamiona skórne dzielimy w zależności od tego z jakich struktur skóry się one wywodzą. I tak możemy wyróżnić kilka typów znamion.

  • Znamiona naskórkowe, wśród których wyróżnia się znamię naskórkowe brodawkowate (obszary wzmożonej pigmentacji) oraz brodawki łojotokowe – zmiany występujące u ludzi starszych. Brodawki łojotokowe mają różny wygląd. Najczęściej pojawiają się na twarzy, tułowiu oraz rękach. Mogą one świadczyć o nowotworze narządów wewnętrznych, dlatego nie powinno się lekceważyć ich pojawienia się.
  • Znamiona przydatkowe, wywodzące się z gruczołów łojowych, potowych czy mieszków włosowych. Mogą mieć różny wygląd. Najczęściej są to bezbarwne, niewielkie wyniosłości.
  • Znamiona naczyniowe krwionośne lub limfatyczne. Wśród nich należy zwrócić uwagę na naczyniaki – dobrze odgraniczone, lekko wypukłe zmiany o zabarwieniu sinoczerwonym. Naczyniaki zwykle ujawniają się w pierwszych tygodniach życia i rosną do roku, kiedy to osiągają swój ostateczny rozmiar. Wiele zanika samoistnie jeszcze w dzieciństwie.
  • Znamiona barwnikowe – najczęstsze, zbudowane z melanocytów (komórek barwnikowych skóry).

Znamiona barwnikowe a czerniak

Ten typ znamion występuje najczęściej. Znamiona barwnikowe możemy podzielić na pochodzące z naskórka i komórkowe. Znamiona naskórkowe to znamiona płaskie i plamy soczewicowate, których charakterystyczną cechą jest to, że nie ciemnieją pod wpływem promieni słonecznych. Są one charakterystyczne dla niektórych zespołów genetycznych.

Znamiona komórkowe (popularnie zwane pieprzykami) są bardzo częste. Szacuje się, że średnio mamy około 20 zmian barwnikowych. Znamiona barwnikowe mogą być wrodzone lub nabyte, typowe lub dysplastyczne. Należy pamiętać, że mogą stanowić punkt wyjścia rozwoju nowotworu złośliwego skóry – czerniaka.

Do czynników predysponujących do rozwoju czerniaka należą między innymi duża liczba, (powyżej 100) znamion skórnych i występowanie atypowych znamion skórnych (o średnicy powyżej 7 mm, nieregularnego kształtu). Aż u 60-90% populacji występuje co najmniej jedno znamię barwnikowe atypowe.

Diagnostyka znamion

W przypadku zauważenia podejrzanej zmiany wskazana jest konsultacja z dermatologiem. Może on zlecić odpowiednie badania lub zalecić usunięcie znamienia. W przypadku zmian skórnych dobrą metodą diagnostyczną jest dermatoskopia. Jest to metoda nieinwazyjna. Przy pomocy dermatoskopu (mikroskopu powierzchniowego) ogląda się struktury na poziomie naskórka i górnych warstw skóry właściwej. Badanie to pomaga zróżnicować zmiany na łagodne i złośliwe. Aby ocenić zmianę pod dermatoskopem stosuje się tak zwaną zasadę ABCD (asymetria, brzegi zmiany – ich równość, kolor oraz zróżnicowanie struktury).

Metoda ta jest szczególnie przydatna w ocenie zmian barwnikowych, których atypowy wygląd lub zmiany w wyglądzie mogą świadczyć o złośliwym charakterze. Jest to metoda niezastąpiona u chorych z licznymi znamionami oraz do kontrolowania zmian istniejących u osób z rodzinnym wywiadem występowania czerniaka. Istnieje nowa metoda: wideodermatoskopia, która daje możliwość większego powiększenia (nawet stukrotnego) niż dermatoskop ręczny oraz pozwala na nagranie zdjęć na nośniku cyfrowym.

Niektóre ze zmian skórnych (na przykład naczyniaki krwionośne) są tak charakterystyczne i łatwe w rozpoznaniu w badaniu przedmiotowym, że nie potrzeba wykonywać żadnych dodatkowych badań.

Kiedy i jak usuwa się znamię skórne?

Można powiedzieć, że znamiona skórne usuwa się z powodów kosmetycznych, profilaktycznie, diagnostycznie i leczniczo. Profilaktycznie usuwa się znamiona barwnikowe atypowe (podejrzane klinicznie lub w badaniu dermatoskopowym) oraz znamiona zlokalizowane w miejscach, w których trudne by były do obserwacji na przykład na owłosionej skórze głowy. Usuwa się również profilaktycznie znamiona zlokalizowane w miejscach, w których są przewlekle drażnione i z tego powodu mogły by ulec transformacji do zmian złośliwych np. na dłoniach, stopach, pod sutkami, w okolicach sromu.

W przypadku zmian złośliwych na skórze wczesne ich usunięcie może uratować życie. W razie jakichkolwiek podejrzeń zmianę usuwa się chirurgicznie z niewielkim marginesem tkanki i poddaje badaniu histopatologicznemu. Każdą podejrzaną zmianę należy usunąć w ten sposób i zbadać pod mikroskopem. Nie należy takich zmian usuwać metodami laserowymi i tym podobnymi, gdyż nie pozwalają one na zbadanie usuniętej tkanki. Metody takie jak usuwanie znamion laserem czy przy pomocy krioterapii są zarezerwowane do zmian, w stosunku do których istnieje stuprocentowa pewność co do ich łagodnego charakteru. W przypadku podejrzanych zmian barwnikowych nie wolno robić biopsji i pobierać jedynie fragmentów zmian, gdyż grozi to rozsiewem komórek nowotworowych.

Usuwanie znamion polega na wykonaniu w znieczuleniu miejscowym nacięcia skóry okalającego zmianę (w kształcie tak zwanej łezki) i usunięciu jej z niewielkim marginesem a następnie zeszyciu brzegów rany. Zabieg jest wykonywany najczęściej ambulatoryjnie. Szwy skórne są zdejmowane po kilku dniach, w zależności od lokalizacji usuniętej zmiany.

Jeśli chodzi o naczyniaki są one również usuwane chirurgicznie choć mogą być usunięte również przy pomocy krioterapii lub z wykorzystaniem lasera.

Jak dbać o znamiona?

U osób, które posiadają znamiona, priorytetem staje się zapobieganie transformacji zmian barwnikowych (przemianie w komórki rakowe). Aby temu zapobiec, należy:

  • zmniejszyć ekspozycji na promieniowanie słoneczne, zwłaszcza w godzinach 10-14,
  • unikać solariów,
  • ochraniać skórę odpowiednim ubraniem i kremami z filtrem UV,
  • usuwać podejrzane i atypowe zmiana barwnikowe pod okiem lekarza,
  • dokładnie obserwować już istniejące zmiany.

Znamiona a wizyta u lekarza

Osoby posiadające znamiona powinny pamiętać, że

  • każda podejrzana zmiana skórna powinna zostać obejrzana przez lekarza,
  • przed usunięciem jakiejkolwiek zmiany należy skonsultować się z lekarzem i w razie potrzeby wykonać badanie dermatoskopowe,
  • jeśli istniejąca wcześniej zmiana barwnikowa zaczyna zmieniać swój kształt, wielkość czy zabarwienie niezwłocznie należy skonsultować się z lekarzem,
  • podejrzenie złośliwego charakteru zmiany skórnej jest bezwzględnym wskazaniem do jej całkowitego usunięcia i badania histopatologicznego,
  • nie wolno podejrzanych zmian wymrażać lub usuwać laserowo, ponieważ te metody nie pozwalają na zbadanie tkanki pod mikroskopem, co uniemożliwia ostateczną diagnozę i potwierdzenie łagodnego charakteru zmiany.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Znamiona barwnikowe

Znamiona barwnikowe są zaburzeniami rozwojowymi skóry, które, w różnej liczbie, stwierdzane są u prawie każdego ...

Opalanie a czerniak

Czerniak złośliwy (melanoma malignum) to najrzadszy, ale najbardziej niebezpieczny z nowotworów skóry. Często występuje u ...

Znamiona

Znamiona można stwierdzić na skórze niemal każdego człowieka. Wiele osób dorosłych obserwuje u siebie obecność ...

Jak przygotować skórę do opalania?

Prawidłowe przygotowanie skóry do opalania pozwoli zachować i podtrzymać opaleniznę, ale także zapobiec oparzeniom oraz ...

Rak skóry

Rak skóry dotyczy zwłaszcza osób o jasnej karnacji. Promienie słoneczne oraz nadmierne opalanie się w ...

Czerniak

Czerniak to nowotwór złośliwy. Rak rozwija się najczęściej pod wpływem działania promieni słonecznych, szczególnie u ...

Wideo – Czerniak skóry

Czerniak należy do nowotworów skóry, przy którym bardzo ważne jest szybkie rozpoznanie. Dlatego tak ważna ...

Pieprzyki – zmiany na skórze

Pieprzyki to potoczna nazwa określająca znamiona barwnikowe. Tego typu zmiany na skórze występują u większości ...

Czerniak – objawy

Czerniak to nowotwór złośliwy, który może dawać objawy w obrębie skóry, błon śluzowych oraz błony ...

Leczenie raka skóry

Leczenie raka skóry jest skuteczne pod warunkiem odpowiednio wczesnego wykrycia choroby i podjęcia terapii. Najważniejszym ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Jak bezpiecznie się opalać?

Efekty wpływu promieniowania UVA nie są od razu widoczne, dlatego nie zdajemy sobie sprawy z ...

Komentarze (0)