Znamiona barwnikowe

Znamiona barwnikowe są zaburzeniami rozwojowymi skóry, które, w różnej liczbie, stwierdzane są u prawie każdego człowieka. Część znamion uznaje się za całkowicie niegroźne, jednak niektóre z nich mogą ulec przekształceniu w czerniaka skóry, czyli nowotwór złośliwy o dużej agresywności. Konieczna jest obserwacja znamion. Czasami konieczne bywa usuwanie znamion, tak by zapobiec rozwojowi raka skóry.

Czym są znamiona barwnikowe?

Znamiona barwnikowe należą do grupy znamion melanocytarnych – związanych z łagodnym rozrostem melanocytów, czyli komórek produkujących barwnik skóry – melaninę. Wśród znamion barwnikowych wyróżniamy:

  • znamiona barwnikowe wrodzone,
  • znamiona barwnikowe nabyte.

Znamiona wrodzone, czyli występujące od urodzenia stwierdza się u około 1 proc. noworodków. Klasyfikuje się je według trójstopniowej skali:

  • małe (do 1,5 cm),
  • pośrednie (1,5–20 cm),
  • olbrzymie (powyżej 20 cm), tzw. znamiona kąpielowe.

Znamiona barwnikowe rozległe lokalizują się głównie na tułowiu, mogą być pokryte obficie włosami, a w niektórych przypadkach rozwijają się w ich obrębie masy guzowate, których obecność znacznie zwiększa ryzyko rozwoju czerniaka skóry.

Znamiona nabyte

Znamiona płaskie

Znamiona płaskie mają charakter plam barwnikowych, ostro odgraniczonych od otaczającej niezmienionej skóry. Mogą powiększać się z wiekiem – w miarę wzrastania.

Znamiona soczewicowate

Plamy soczewicowate są to również plamy, dobrze odgraniczone od otoczenia, barwy jasno- lub ciemnobrązowej. Charakterystyczne jest to, że zwykle są liczne, zajmują głownie tułów i pojawiają się w dzieciństwie. Wśród plam soczewicowatych można również wyróżnić opisane poniżej.

  • Plamy soczewicowate słoneczne – powstają na skutek długotrwałego eksponowania skóry na działanie promieni słonecznych. Mogą powstać również, jako efekt naświetlań stosowanych np. w leczeniu łuszczycy (tzw. PUVA-terapia) – te mają tendencję do samoistnego ustępowania.
  • Plamy soczewicowate starcze – powstają u osób starszych, głównie o jasnej karnacji. Zwykle utrzymują się trwale.

Powyższe odmiany plam soczewicowatych cechują się nieregularnym kształtem, mogą występować pojedynczo lub w formie mnogiej. Zwykle lokalizują się na rękach, przedramionach, twarzy. Zmiany zazwyczaj nasilają się latem – stają się ciemniejsze i bardziej liczne.

Znamiona barwnikowe komórkowe

Znamiona barwnikowe komórkowe charakteryzują się duża różnorodnością w zakresie zabarwienia (od jasnych do ciemnych), a ich powierzchnia może być gładka, jak i brodawkowata, czy pokryta włosami. Należą one do bardzo często występujących zmian skórnych - zwykle u każdego człowieka można stwierdzić co najmniej kilka tego typu znamion, które mogą pojawiać się w każdym wieku. Wśród znamiona barwnikowych komórkowych wyróżniamy również:

  • znamię błękitne – cechuje się szarobłękitnym zabarwieniem spowodowanym gromadzeniem w skórze melanocytów, czyli komórek produkujących barwnik melaninę;
  • znamię Suttona – znamię otoczone charakterystycznym przejaśnieniem, zdolne do samoistnego ustępowania;
  • znamię Spitz („czerniak młodzieńczy”) – występujące głównie u dzieci, zwykle pojedyncze guzki barwy czerwonej, różowej lub sinej, lokalizujące się przede wszystkim na twarzy, rzadziej na ramionach i udach. Czasami w okolicy zmiany powstają drobne guzki, tzw. satelity.

Znamiona dysplastyczne

Znamiona atypowe (znamię dysplastyczne) – występują zwykle rodzinnie. Są to mnogie znamiona cechujące się rozmaitą wielkością, nieregularnymi obrysami i nierównomiernym zabarwieniem. Lokalizują się zarówno w skórze odsłoniętej, jak i osłoniętej, często na skórze owłosionej głowy.

Zwykle pojawiają się około 20. roku życia, na bazie uprzednio istniejących znamion lub w skórze niezmienionej. W przypadku występowania licznych znamion atypowych, obraz ten określa się jako zespół znamion atypowych (dysplastycznych – ANS, DNS).

Znamiona barwnikowe a rak skóry

Nie wszystkie rodzaje znamion barwnikowych wiążą się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia nowotworu złośliwego – czerniaka. I tak, uważa się, że plamy soczewicowate, czy znamię Spitz nie stanowią punktu wyjścia czerniaka. W przypadku znamion błękitnych ryzyko powstania nowotworu złośliwego jest nieznacznie podwyższone – dotyczy głównie lokalizacji w okolicy krzyżowej. Badania dowodzą, że w ok. 4–10 proc. przypadków znamion wrodzonych (zwłaszcza znamion olbrzymich, posiadających w swojej strukturze twory guzowate) rozwija się czerniak. Natomiast znamiona płaskie mogą zwiększać ryzyko wystąpienia czerniaka, zwłaszcza, gdy okolica, w której występuje znamię jest przewlekle drażniona. Są to jednak przypadki rzadkie.

Specyficzną grupę stanowią pacjenci cierpiący na zespół znamion atypowych (ANS). W tej grupie chorych istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia czerniaka, zwłaszcza, gdy u pacjenta rozpoznano w przeszłości czerniaka lub wśród krewnych pacjenta wystąpiły przypadki tego nowotworu złośliwego. Z tego względu pacjenci z ANS powinni poddawać się okresowej kontroli znamion u dermatologa.

Znamiona barwnikowe a opalanie

Osoby, u których występują znamiona barwnikowe powinny w szczególnie ostrożny sposób podchodzić do kwestii opalania i dbać o właściwą ochronę przed promieniowaniem słonecznym. Bardzo istotne jest używanie kremów ochronnych z wysokim filtrem oraz unikanie słońca w godzinach między 12 a 15. Należy również unikać opalania się w solariach.

Długotrwała ekspozycja na promienie słoneczne, zwłaszcza, gdy skóra nie jest chroniona kremem z filtrem, jest czynnikiem sprzyjającym nowotworzeniu. Zaleca się stosowanie kremów z wysokim filtrem oraz krótkotrwałe przebywanie na słońcu oraz zakrywanie miejsc, na których występują znamiona.

Usuwanie znamion barwnikowych

Sposoby usuwania znamion barwnikowych zależne są od ich rodzaju. W niektórych przypadkach np. plamy soczewicowate, dobre efekty uzyskuje się przy wykorzystaniu zamrażania znamion płynnym azotem lub stosowaniu 0,05 proc. kwasu witaminy A. W przypadku znamienia Spitz, czy znamion atypowych – zwłaszcza powiększających się – zalecane jest usuwanie znamion chirurgiczne. Znamiona wrodzone olbrzymie – przede wszystkim te zawierające w swojej strukturze masy guzowate powinny zostać usunięte jeszcze przed okresem pokwitania. Niekiedy zabieg ten może wiązać się z koniecznością wykonania przeszczepu, ze względu na rozległość zmiany.

W przypadku niektórych rodzajów znamion wskazane jest ich profilaktyczne usunięcie. Wykonywane jest ono w następujących sytuacjach:

  • znamiona narażone na stałe drażnienie, np. występujące na dłoniach, podeszwach stóp, okolicy narządów płciowych, czy błonach śluzowych,
  • znamiona złożone o dużych rozmiarach,
  • znamiona błękitne,
  • znamiona dysplastyczne (atypowe),
  • znamiona wrodzone,
  • znamiona o niepokojącej morfologii.

Znamiona – kiedy zgłosić się do lekarza?

Absolutnie konieczne jest zwrócenie się po fachową poradę dermatologiczną w przypadku wystąpienia następujących objawów:

  • powiększenie uprzednio istniejącego znamienia;
  • swędzenie lub bolesność uprzednio istniejącego znamienia;
  • sączenie lub krwawienie znamienia;
  • nieregularny kształt;
  • nierównomierne zabarwienie powierzchni;
  • obecność wyczuwalnych guzków w obrębie zmiany;
  • wielkość znamienia powyżej 6 mm.

Znamiona – kiedy znamię jest złośliwe?

W celu właściwej oceny znamienia, lekarz ogląda zmianę, ocenia ją za pomocą dermatoskopu i w razie potrzeby pobiera wycinek do badania histopatologicznego. Dermatoskopia jest to całkowicie bezinwazyjne badanie polegające na naniesieniu w miejsce znamienia oleistego środka, a następnie przyłożeniu do niego dermatoskopu, który umożliwia oglądanie zmiany w powiększeniu 10–40-krotnym.

W przypadku, gdy charakter znamienia jest niemożliwy do ustalenia za pomocą wyżej wymienionych procedur istnieje konieczność wykonania tzw. biopsji ekscyzyjnej. Przed przystąpieniem do zabiegu, skóra w okolicy znamienia znieczulana jest miejscowo, a następnie lekarz przy użyciu skalpela usuwa znamię z marginesem ok. 2-3 mm zdrowej tkanki. Miejsce pobrania jest zaopatrywane szwem skórnym oraz zabezpieczane opatrunkiem.

Opublikowano: ; aktualizacja: 29.03.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Przebarwienia na skórze

Przebarwienia i plamy na skórze to zazwyczaj wynik nierównomiernego gromadzenia się w skórze barwnika – ...

Usuwanie znamion

Znamię skórne powstaje w wyniku nadmiaru lub niedoboru któregoś ze składników tkanki skóry. Najczęstsze są ...

Znamiona melanocytowe – przyczyny, podział, badanie, usuwanie

Znamiona melanocytowe to wypukłe lub płaskie zmiany na skórze składające się z melanocytów, tkanki łącznej ...

Dlaczego skóra się łuszczy? Jakie są sposoby na łuszczenie skóry i naskórka?

Złuszczanie się skóry stanowi naturalny proces. Jednak nadmierne rogowacenie naskórka może świadczyć o chorobach dermatologicznych, ...

Znamiona

Znamiona można stwierdzić na skórze niemal każdego człowieka. Wiele osób dorosłych obserwuje u siebie obecność ...

Dermatoskopia – badanie znamion – na czym polega, wskazania i zastosowanie

Dermatoskopia (nazywana również dermoskopią, mikroskopią powierzchni skóry lub mikroskopią epiluminescencyjną) jest nieinwazyjną techniką diagnostyczną, służącą ...

Znamię Suttona – jak wygląda? Czy usuwać?

Znamię Suttona to znamię barwnikowe spotykane najczęściej u dzieci i młodzieży. Takie znamię na skórze ...

Znamię Spitz

Znamiona są bardzo często występującymi zmianami skórnymi. Są to zmiany wrodzone, lecz nierzadko pojawiają się ...

Brodawki narządów płciowych

Brodawki narządów płciowych wywoływane są przez wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). To powszechnie występujący wirus przenoszony ...

Pieprzyki – zmiany na skórze

Pieprzyki to potoczna nazwa określająca znamiona barwnikowe. Tego typu zmiany na skórze występują u większości ...

Grzybica a cukrzyca – przyczyny i objawy zakażeń grzybiczych

Zakażenia grzybicze są częstym problemem u chorych na cukrzycę. W środowisku zwiększonej ilości cukru we ...

Jak przygotować skórę do opalania?

Prawidłowe przygotowanie skóry do opalania pozwoli zachować i podtrzymać opaleniznę, ale także zapobiec oparzeniom oraz ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon