Konfabulacja (wspomnienie rzekome) – czym jest, przyczyny u dzieci i dorosłych

Konfabulacja to fałszywe wspomnienie, rzekome – konfabulujący człowiek może opowiadać o wydarzeniach, które w jego życiu nigdy nie miały miejsca. Nietrudno zrozumieć, że konfabulacje kojarzone mogą być z kłamstwami, w praktyce jednak są to terminy oznaczające całkowicie odmienne zagadnienia. Skąd więc biorą się konfabulacje – jakie są ich przyczyny – co odróżnia je od kłamstwa czy mitomanii i czy konfabulowanie podlega leczeniu?

Konfabulacja – co to jest?

Konfabulacja zaliczana jest do zaburzeń pamięci – stanowi ona jeden z podstawowych wyróżnianych w psychopatologii problemów. Określana ona bywa również mianem wspomnień rzekomych i zasadniczo to określenie oddaje istotę tego problemu – konfabulować oznacza bowiem opowiadać o rzeczach, które nie są prawdziwe lub które nigdy nie miały miejsca.

Konfabulant (jak często – choć medycznie nie do końca poprawnie – określa się pacjentów przejawiających konfabulacje) może opowiadać bardzo rozmaite historie, które nie mają nic wspólnego z prawdą. Konfabulacje u dorosłych mogą dotyczyć zarówno zdarzeń, które wydarzyły się niedawno jak i takich, które miały miejsce w dość odległej nawet przeszłości.

Konfabulacja – przyczyny

Skąd bierze się konfabulacja – choroba, zaburzenie, a może jest ona spowodowana patologiczną chęcią człowieka do kłamania? Otóż same konfabulacje nie są chorobą, a tak naprawdę pojawiają się one przede wszystkim wtedy, gdy dojdzie do uszkodzenia ośrodków mózgowia, które to związane są ze zjawiskami pamięciowymi. Zauważalne jest to, że głównie uszkodzenia dokonane w obrębie płatów czołowych mózgowia oraz ciała modzelowatego doprowadzają do tego, że u ludzi spotykana jest konfabulacja. Psychiatria jest tą dziedziną medycyny, która w szczególny sposób zainteresowana jest wspomnieniami rzekomymi – w przebiegu różnych zaburzeń i schorzeń psychicznych jednym z ich objawów może być właśnie konfabulacja. Psychologia również zajmuje się konfabulacjami – specjaliści tej dziedziny poszukują bowiem nie tylko tego, jakie mogą być przyczyny konfabulacji, ale i prowadzą oni poszukiwania coraz to kolejnych metod terapeutycznych, dzięki którym możliwe będzie wyeliminowanie konfabulowania u pacjenta.

Podkreślając więc raz jeszcze, sama konfabulacja nie jest chorobą, a objawem jakichś zaburzeń i pojawiać się ona może w przebiegu:

  • schorzeń z grupy otępień (takich jak np. choroba Alzheimera),
  • zespołu Capgrasa,
  • zespołu Korsakowa (który stanowi powikłanie długotrwałego nadużywania alkoholu – ze względu na taką możliwą przyczynę wspomnień rzekomych, czasami określa się je jako konfabulacja alkoholowa),
  • schizofrenii,
  • zapalenia mózgu,
  • udaru płata czołowego mózgu,
  • krwotoku podpajęczynówkowego,
  • zespołu Antona.

Konfabulacja u dorosłych – kiedy występuje?

Prawda jest taka, że większość ludzie mylnie rozumie to, czym jest konfabulacja – znaczenie tego terminu jest inne niż przyszło powszechnie sądzić. Otóż nierzadka jest sytuacja, gdzie konfabulacje u dorosłych utożsamiane są z kłamstwami bądź z mitomanią. Zdecydowanie nie jest to prawdą – o kłamstwie można mówić bowiem wtedy, kiedy człowiek celowo (z różnych powodów) przekazuje innym ludziom nieprawdziwe informacje. Z konfabulacjami jest zaś zdecydowanie inaczej. Po pierwsze osoba, która doświadcza wspomnień rzekomych, nie jest świadoma tego, że są one nieprawdziwe. Po drugie pacjent taki nie wprowadza innych ludzi w błąd celowo – robi to całkowicie nieświadomie i mimowolnie.

O konfabulacjach mówi się, że mają one za zadanie zapełniać istniejące w pamięci chorych luki. Nie jest jasne to, dlaczego u ludzi z zaburzeniami pamięci doświadczane przez nich deficyty mogą być „kompensowane” właśnie poprzez fałszywe wspomnienia. Ludzki umysł nawet dla tych badaczy, którzy analizują jego pracę od dziesięcioleci, pozostaje wciąż zagadką, dlatego też o tym, jaki jest dokładny patomechanizm; przyczyny konfabulowania, dowiemy się – jeżeli w ogóle – zapewne dopiero za pewien czas.

Konfabulacja u dzieci

Konfabulacje bywają spotykane zarówno wśród dorosłych osób, jak i u zdecydowanie młodszych ludzi. Dzieciom również zdarza się konfabulować – wspomnienia rzekome bywają nawet uznawane za pewien naturalny etap rozwojowy. Z tego właśnie powodu u małego dziecka konfabulacje raczej nie stanowią powodu do niepokoju, jeżeli jednak zaczyna ono dorastać (np. wchodzić stopniowo w wiek nastoletni), a mimo to nadal zauważalna jest u niego tendencja do występowania wspomnień rzekomych, to taki stan może być już niepokojący i wynikać niekoniecznie z procesów rozwojowych, a stanowić przejaw istnienia u dziecka jakiejś choroby. W takiej sytuacji konfabulacje u dzieci zdecydowanie powinny zostać skonsultowane z lekarzem.

Konfabulacja – leczenie

Samych konfabulacji – jako, że są one objawem, a nie chorobą – się nie leczy. Oddziaływania terapeutyczne kierowane są ku przyczynie występowania wspomnień rzekomych – to właśnie dlatego u pacjenta, który konfabuluje, aż tak istotne jest poszukiwanie czynników, które odpowiadają za występowanie u niego wspomnień rzekomych.

Leczenie może wyglądać bardzo różnie – przykładowo u chorych, u których doszło do zespołu Korsakowa, do normalizacji ich stanu doprowadzić może całkowite zaprzestanie spożywania alkoholu, ale i suplementacja witaminy B1 (to właśnie jej niedobory odpowiadają za występowanie tego problemu). Wtedy, gdy u pacjenta wystąpiło krwawienie wewnątrzczaszkowe, konieczne może być przeprowadzenie u niego zabiegu operacyjnego. W sytuacji zaś, gdy konfabulacje powiązane są z zapaleniem mózgu czy ze schizofrenią, w leczeniu wykorzystana może być farmakoterapia.

Bibliografia

  1. „Psychiatria”, red. naukowa M. Jarema, J. Rabe-Jabłońska, wyd. PZWL, Warszawa 2011
  2. https://psychcentral.com/encyclopedia/confabulation/
  3. https://www.healthline.com/health/confabulation
Opublikowano: ; aktualizacja: 21.09.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Wideo – ADHD u dzieci

Najbardziej spopularyzowaną sprawą z dziedziny psychiatrii dziecięcej jest ADHD – skrót pochodzący od angielskiego terminu ...

Zawroty głowy od kręgosłupa szyjnego

Objaw taki jak zawroty głowy od kręgosłupa nie należy do rzadkości. Zwyrodnienie w odcinku szyjnym, ...

Alkoreksja – co to jest, na czym polega, jakie są przyczyny i skutki, jak wygląda leczenie?

Alkoreksja (drunkoreksja) to niezaklasyfikowana jak dotąd choroba (EDNOS), która polega na rezygnacji z pełnowartościowych posiłków ...

Poprzeczne zapalenie rdzenia

Choroby rdzenia kręgowego mogą w różnym stopniu zaburzać przewodnictwo nerwowe i przekazywaniu impulsów nerwowych pomiędzy ...

Udar słoneczny – jakie są przyczyny, objawy i leczenie udaru cieplnego?

Udar cieplny (udar słoneczny) stanowi powikłanie przegrzania organizmu oraz zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. ...

Splątanie – przyczyny, objawy, badania, leczenie stanu splątania

Splątanie jest głębokim, jakościowym zaburzeniem świadomości. Charakteryzuje się brakiem orientacji chorego w stosunku do własnej ...

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

Drżenie jest często spotykanym w neurologii objawem. Drżenie samoistne spowodowane jest krótkotrwałymi, naprzemiennymi skurczami antagonistycznych ...

Fobia społeczna

Fobie należą do zaburzeń nerwicowych, to znaczy takich, których przyczyny są przede wszystkim psychologiczne, a ...

Jak postępować z alkoholikiem?

Alkoholizm to zaburzenie psychiczne i zaburzenie zachowania polegające na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu. ...

Ciągły niepokój i lęk – co oznacza i jak sobie z nim radzić?

Uczucie niepokoju często jest konsekwencją długotrwałego stresu i przemęczenia. Możemy pomóc sobie sami, stosując jedną ...

Wideo – Afazja ruchowa i czuciowa

Afazją nazywamy nabyte zaburzenie mowy. Afazja ruchowa to niezdolność do prawidłowego mówienia, z zaburzeniem płynności, ...

Nerwica lękowa – objawy i leczenie nerwicy lękowej

Objawem nerwicy lękowej jest głównie lęk. Może być nagły, napadowy w formie paniki, być uogólniony ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon