Ślepota barw – przyczyny, objawy, leczenie zaburzenia widzenia kolorów

Brak zdjęcia

7 lipca 2017

Ślepota barw określana jest potocznie jako daltonizm. Zaburzenie to dotyczy częściej mężczyzn. Nie oznacza całkowitego braku zdolności do rozróżniania kolorów. Istotą dysfunkcji jest trudność z rozpoznaniem odcieni, konkretnych barw i obniżona ich percepcja. Częste jest np. nierozpoznawanie barwy czerwonej i mylenie jej z zielenią. Leczenie ślepoty barw możliwe jest tylko poprzez stosowanie korekcyjnych filtrów, a ostatnio dzięki okularom dla daltonistów.

Co to jest ślepota barw i jakie są jej przyczyny?

Powszechnie znana jest pod pojęciem daltonizmu. W terminologii medycznej bywa określana jako achromatopsja, co należy rozumieć jako całkowitą ślepotę barw. Osoby z tą przypadłością mają zwykle problemy z dostrzeganiem różnic między barwą zieloną, żółtą, pomarańczową i czerwoną. Ślepota barw jest zaburzeniem dziedzicznym, a powoduje ją brak pewnych komórek w oku odpowiadających za widzenie kolorów. Zaburzenie to częściej dotyczy chłopców niż dziewcząt.

Osoby z tym zaburzeniem mają trudności z rozpoznawaniem pewnych kolorów lub widzą je inaczej niż pozostałe osoby. Ślepota barw jest dziedziczna i częściej dotyczy chłopców niż dziewcząt. Średnio jeden lub dwóch na 20 chłopców może mieć problemy z percepcją barw. Termin "ślepota barw" może być mylący. Bardziej precyzyjny termin to zaburzenie rozpoznawania barw. Osoby, które nie rozróżniają części kolorów mogą mieć doskonały wzrok. Zaburzenia w postaci problemów z odróżnianiem barw nie oznacza, że osoba dotknięta tą przypadłością widzi nieostro, ma ograniczony kąt widzenia etc.

Powszechne przeświadczenie, że osoby cierpiące na ślepotę barw nie rozróżniają wszystkich kolorów jest błędna. Najczęściej dysfunkcja ta oznacza trudności z rozpoznawaniem wybranych odcieni i barwy zielonej, żółtej, pomarańczowej i czerwonej.

Ślepota barw jest zwykle zaburzeniem o podłożu genetycznym. Niektóre rodzaje ślepoty barw są dziedziczne, a inne powstają w wyniku zmian genetycznych (uszkodzenia chromosou – mutacji) w fazie rozwojowej. Zaburzenie widzenia barw może także rozwinąć się w wyniku urazu powodującego uszkodzenia w mózgu lub w obrębie siatkówki, zwyrodnieniowej chorobie oczu lub innych przyczyn.

Objawy ślepoty barw – jak widzi daltonista?

Warto zwrócić uwagę, czy dziecko nie ma objawów ślepoty barw. Pierwsze pojawiają się najczęściej w wieku powyżej czterech lat. Objawy u dzieci są często tak łagodne, że maluchy ie zdają one sobie sprawy z tego, że nieprawidłowo rozpoznają kolory. Rodzice mogą dopatrzeć się sygnałów, świadczących o istnieniu tego zaburzenia w trakcie procesu nauki kolorów u dzieci.

Nierozpoznawanie barw czerwonej i zielonej

Nierozpoznawanie barw czerwonej i zielonej jest zwykle dziedziczne. Występuje u około ośmiu procent mężczyzn i tylko u około 0,4 proc. kobiet. Dzieje się tak dlatego, że geny odpowiedzialne za powstanie tego zaburzenia są przenoszone przez chromosomy X (sprzężone z płcią). Mężczyźni mają tylko jeden chromosom X, a kobiety dwa. U kobiet wystarczy tylko jeden funkcjonalny gen przenoszony na jednym z dwóch chromosomów X, aby zapewnić normalne widzenie barw.

Specjaliści opisują poszczególne warianty zaburzenia widzenia barwy czerwonej. Jedną z nich jest protanopia – nierozpoznawanie barwy czerwonej (mylenie jej z zielenią). Inna to protanomalia, czyli obniżona percepcja nasycenia i jaskrawości czerwieni. Z kolei deuteranopia to nierozpoznawanie barwy zielonej i mylenie jej z czerwoną.

Nierozpoznawanie barw żółtej i niebieskiej

Jedynie 5 proc. osób ze ślepotą barw cierpi na zaburzenie nierozpoznawania barw żółtej i niebieskiej. Zaburzenie to występuje w takim samym stopniu u mężczyzn i u kobiet, bowiem gen przenoszący je znajduje się w chromosomie niesprzężonym z płcią (chromosomie 7).

W tym zaburzeniu możliwe jest nierozpoznawanie barw niebieskiej (mylenie jej z czernią) oraz tzw. tritanomalia, czyli obniżona percepcja barwy niebieskiej.

Ślepota barw a praca

Wiele zadań w codziennym życiu wymaga umiejętności rozpoznawania przedmiotów po kolorze. Do czynników mogących wpłynąć na zdolność postrzegania barw należy stopień zaburzenia rozpoznawania barw, intensywność oświetlenia czy bliskość przedmiotu.

Większość osób z zaburzeniem widzenia barw czerwonej i zielonej nie otrzyma prawa jazdy. Z grona przyszłych kierowców wykluczy je jedno z podstawowych badań wykonywanych w czasie kwalifikowania do prowadzenia pojazdów (tablice ishihary). Prawodawstwo w tym zakresie jest odmienne w różnych krajach. W części z nich można otrzymać zgodę na prowadzenie pojazdu, ale obarczoną licznymi obostrzeniami (brak licencji zawodowej, brak zgody na prowadzenie pojazdu w nocy).

Większość osób z zaburzeniami rozpoznawania barw jest w stanie wskazać różnicę między czerwonym a zielonym kolorem świateł sygnalizacji świetlnej w ruchu drogowym. Ci, którzy takiej różnicy nie mogą wskazać, będą w stanie stwierdzić, które ze świateł jest zapalone dzięki ich umiejscowieniu – czerwone światło znajduje się zawsze na górze.

Przy wykonywaniu niektórych zawodów, jak na przykład pilota samolotów, wymagane jest prawidłowe widzenie barw. W innych grupach zawodowych pracownik ze ślepotą barw nie będzie mógł wykonywać niektórych czynności jak np. elektryk, który oznacza kolorami elementy instalacji elektrycznej.

Diagnostyka i leczenie ślepoty barw

U dzieci z zaburzeniem widzenia barw mogą wystąpić problemy z nauką, gdyż większość szkolnych zadań opiera się na znakowaniu kolorami. Zaleca się, aby wszystkie dzieci, a chłopcy zwłaszcza, przechodzili rutynowe badania na rozróżnianie kolorów w wieku wczesnoszkolnym.

Testy na rozróżnianie kolorów mogą być wykonywane przez okulistę lub optometrystę za pomocą specjalnie zaprojektowanych tablic (tablice ishihary – te same stosowane są w badaniach kandydatów na prawo jazdy). Niektóre szkolne placówki zdrowia mogą również przeprowadzać testy na widzenie barw.

W przypadku wykrycia zaburzenia rozpoznawania barw, wykonanie dalszych badań może okazać się niezbędne w celu stwierdzenia charakteru zaburzenia, ponieważ będzie to miało wpływ na możliwość wykonywania pewnych zawodów i zdobycia niektórych uprawnień. Każde dziecko, u którego wykryto ślepotę barw, należy zapewnić, że ślepota barw nie jest chorobą.

Nie ma sposobu na leczenie ślepoty barw. Jednak istnieją pewne rodzaje filtrów barwiących lub soczewek kontaktowych, które mogą pomóc chorym w rozróżnianiu barw. Okulista może pomóc w jednorazowym zdobyciu soczewki barwionej na czerwono do noszenia na oku dominującym. Może to pomóc osobie noszącej przejście testu na ślepotę barw, jednak ma to małe zastosowanie praktyczne.

Popularne stają się specjalne okulary dla daltonistów. Dzięki zastosowaniu wspomnianych filtrów, osoby dotknięte zaburzeniem ślepoty barw często pierwszy raz w życiu mogą zobaczyć świat w realnych barwach.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.11.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Wideo – Daltonizm

Zburzenie widzenia barw jest nazywane daltonizmem i polega na nie rozróżnianiu jakości barw, a jedynie ...

Wideo – Daltonizm – co jest przyczyną problemów z rozróżnianiem barw?

Daltonizm to wrodzone upośledzenie widzenia barw, które jest spowodowane wrodzonym brakiem fotopigmentów lub nieprawidłową budową ...

Wideo – Jak dbać o wzrok?

Na kłopoty ze wzrokiem skarżą się nie tylko osoby starze czy te, u których stwierdzono ...

Wideo – Objawy i leczenie zapalenia błony naczyniowej oka

Objawy subiektywne ostrego zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej stanowią triadę — zaczerwienienie, ból oraz światłowstręt. ...

Zapalenie brzegów powiek – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie brzegów powiek jest często występującą chorobą okulistyczną. Przyczyną zapalenia powiek może być m.in. infekcja ...

Wideo – Rodzaje ślepoty barw

Zdolność widzenia barw jest funkcją komórek czopkonośnych zlokalizowanych w siatkówce. Dlatego też zaburzenia widzenia barw ...

Daltonizm

Daltonizm jest wadą wzorku, nie jest chorobą. Określany jest jako ślepota barw. Osoby cierpiące na ...

Zwyrodnienie siatkówki – przyczyny, objawy, leczenie

Zwyrodnienie siatkówki to bardzo szerokie pojęcie, obejmujące szereg chorób oczu, którym towarzyszą zmiany degeneracyjne siatkówki. ...

Wideo – Neuropatia alkoholowo-tytoniowa

Neuropatia alkoholowo-tytoniowa, nazywana jest neuropatią z niedożywienia. Pojawia się u alkoholików oraz nałogowych palaczy tytoniu, ...

Wideo – Tarcza zastoinowa

Pod pojęciem tarczy zastoinowej należy zazwyczaj rozumieć obustronny obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, spowodowany podwyższonym ciśnieniem ...

Zaczerwienienie oczu

Jednym z najczęściej obserwowanych objawów, związanych z narządem wzroku są tzw. „czerwone oczy”. Zwykle przyczyna ...

Wideo – Hiperteloryzm

Hiperteloryzm oznacza większą niż normalnie odległość między przyśrodkowymi ścianami oczodołów. Dotyczy on zmian wrodzonych, zwłaszcza ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon