Pachymetria (badanie CCT) – wskazania, przebieg, normy, wyniki, cena

Brak zdjęcia

15 kwietnia 2019

Pachymetria (CCT) to badanie grubości rogówki oka. Jest to badanie bezbolesne wykonywane metodą dotykową lub bezdotykową. Nie wymaga wcześniejszego przygotowania, trwa maksymalnie kilka minut. Jest to badanie bezpieczne, można je wykonywać kobietom w ciąży. Wskazania: podejrzenie jaskry(wykonuje się wraz z pomiarem ciśnienia wewnątrzgałkowego), ocena śródbłonka, podejrzenie stożka rogówki

Co to jest pachymetria? Jakie są rodzaje pachymetrii?

Pachymetria to badanie grubości rogówki, z ang. center corneal thickness (CCT). Nie wykonuje się go rutynowo samodzielnie, ale zwykle poprzedza ono pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, czyli tonometrię. Jest to spowodowane faktem, że grubość rogówki znamiennie wpływa na wynik pomiaru ciśnienia. Zależność między IOP (intraocular pressure, ciśnienie wewnątrzgałkowe) a CCT została dość dokładnie poznana, w związku z czym lekarz okulista jest w stanie zniwelować wpływ grubości rogówki na wysokość zmierzonego ciśnienia, dodając lub odejmując od niego odpowiednią wartość.

Pachymetria w praktyce lekarskiej mierzona jest dwiema głównymi metodami:

  • ultradźwiękami,
  • optycznie (wiązką światła).

Pachymetria ultradźwiękowa i optyczna – rodzaje badania CCT

W każdej z tych dwóch grup występują różne technologie pachymetrów, każdy producent inaczej nazywa swój system pomiaru. W przypadku pachymetrii ultradźwiękowej urządzenie za pomocą sterylnej końcówki dotyka środka (wierzchołka – vertex corneae) rogówki i mierzy czas powrotu fali odbitej od śródbłonka rogówki. Mając określoną prędkość początkową ultradźwięku i czas jego powrotu do urządzenia, można obliczyć za pomocą prostych zależności fizycznych pokonaną drogę, czyli grubość rogówki. Ta metoda pomiaru, choć obarczona pewnymi błędami pomiarowymi, uważana jest za tzw. złoty standard, czyli sposób referencyjny, tzn. najlepszy, do którego porównuje się inne technologie uzyskania wyniku CCT. Należy jednak zauważyć, że wynik otrzymujemy jedynie dla miejsca przyłożenia i jest on prawidłowy tylko wtedy, gdy pachymetr był ustawiony prostopadle do powierzchni badanej.

Technologie optyczne, oparte o wiązki świetlne, wykorzystują promieniowanie o określonej długości fali, czyli najczęściej laserowe. W znakomitej większości wykonują one trójwymiarowy skan rogówki i przy użyciu bardziej skomplikowanych matematycznych działań wyliczają odległość między powierzchnią nabłonka a powierzchnią śródbłonka rogówki lub umożliwiają pomiar bezpośredni bez wykorzystywania algorytmów. W optycznej pachymetrii nie ma kontaktu urządzenia z okiem, a pomiar dokonywany jest z pewnej odległości. Metody optyczne mają pewne przewagi nad ultradźwiękami, jednak to te drugie stanowią na dzień dzisiejszy źródło najpewniejszego wyniku.

CCT z punktu widzenia pacjenta można podzielić na dwa główne rodzaje:

  • pachymetrię dotykową (ultradźwiękową)
  • pachymetrię bezdotykową (optyczną).

Wśród pomiaru grubości rogówki metodą bezdotykową lekarze okuliści wykorzystują m. in.:

  • obrazy Purkinjego-Sansona,
  • urządzenia pentacam (obrotowa kamera Scheimpfluga),
  • urządzenia Galilei (kamera Scheimpfluga + keratoskop = placido disc),
  • optical coherence tomography (OCT) – optyczna koherentna tomografia (nie wykorzystuje promieniowania roentgenowskiego, ale wiązkę lasera),
  • mikroskopię lustrzaną,
  • mikroskopę konfokalną.

Badanie grubości rogówki, zwłaszcza bezdotykowe, jest badaniem nieinwazyjnym, bezpiecznym. Nie ma przeciwwskazań do wykonania pachymetrii w ciąży, u dzieci czy u osób z obniżoną odpornością. Przeciwwskazaniem, i to w zasadzie tylko w przypadku pomiarów dotykowych, są aktywne stany zapalne i owrzodzenia rogówki lub jej perforacja.

Na pytanie, czy pachymetria boli odpowiedź jest na szczęście prosta i jednoznaczna – nie boli.

Kiedy należy wykonać pachymetrię?

Badanie grubości rogówki należy wykonać zawsze przy ocenie ciśnienia śródgałkowego (IOP). Zatem podstawowe wskazanie do CCT to:

  • podejrzenie jaskry,
  • podejrzenie stożka rogówki (ścieńczenia rogówki),
  • podejrzenie obrzęku rogówki,
  • przygotowanie do zabiegu keratoplastyki,
  • przygotowanie do przeszczepu rogówki,
  • ocena funkcji śródbłonka rogówki.

Lista wskazań do wykonania pachymetrii nie jest zatem długa. Badania tego nie wykonuje się rutynowo, jeśli nie planuje się dalszej diagnostyki w postaci chociażby tonometrii.

Jak przebiega badanie grubości rogówki i ile trwa?

Badanie CCT oka może przebiegać na różne sposoby, w zależności od wybranej przez lekarza metody.

Przebieg pachymetrii dotykowej

W przypadku pachymetrii dotykowych w pierwszej kolejności do oka pacjenta zostaje wpuszczony lek przeciwbólowy, popularnie zwany znieczuleniem. Po ok. 3–10 min., w zależności od zastosowanego środka, pacjent jest proszony o patrzenie na wprost, „w dal”, „jak najdalej potrafi” przed siebie. Ważne, żeby nie zamykał oka, nie mrugał, nie poruszał głową ani gałką oczną. Lekarz za pomocą sterylnej końcówki urządzenia dotyka centrum rogówki, lekko ją uciskając. Sam pomiar trwa kilka sekund. Wynik pachymetrii dotykowej jest dostępny natychmiast.

Jak wygląda pachymetria bezdotykowa?

W przypadku bezdotykowej pachymetrii znieczulenie nie jest konieczne. Pacjent jest proszony do stanowiska diagnostycznego. Tam czeka na niego odpowiednie urządzenie, w zależności od wybranej technologii. Najczęściej maszyny takie posiadają specjalny element do umieszczenia głowy składający się z części pod brodę i podpórki, do której należy docisnąć lekko, ale stabilnie, czoło. Następnie rolą badanego jest utrzymać jedną pozycję głowy, nie poruszać gałkami ocznymi, nie mrugać, otworzyć szeroko oczy i patrzeć na wprost, również w dal lub w specjalny krzyżyk lub inny znacznik w urządzeniu.

Gdy pozycja pacjenta jest ustalona, lekarz wykonuje pomiar, który trwa od kilku do kilkunastu sekund. W trakcie badania metodami optycznymi pacjent może widzieć błyski w oku badanym. Nie są one jednak z reguły nieprzyjemne, ani na tyle intensywne, żeby zachodziła chęć mrugania czy unikania tego bodźca. Nie należy się obawiać chwilowego oślepienia, ponieważ efekt ten, jeśli w ogóle wystąpi, jest minimalny. Wyniki pachymetrii bezdotykowej także są dostępne od razu.

Jak się przygotować do badania CCT oka?

Nie ma określonych wymogów przygotowania do pachymetrii. Z pewnością należy usunąć wszelkie soczewki kontaktowe na czas badania. Można również rozważyć zaniechanie ich stosowania dzień przed badaniem, ze względu na pewną teoretyczną możliwość ich wpływu na geometrię rogówki, co wiąże się z pewnym minimalnym przekłamaniem wyniku.

Należy też zawsze poinformować personel o uczuleniach na leki i niepożądanych reakcjach po zastosowaniu znieczulenia miejscowego, jeśli takowe kiedykolwiek wystąpiły.

Wyniki badania pachymetrii i prawidłowa grubość rogówki

Prawidłowa grubość rogówki u ludzi rasy białej wynosi ok. 545 μm ±40 μm. Jest to wynik dla środka rogówki, grubość tego elementu budowy oka zwiększa się ku obwodowi.

Grubość rogówki jest ściśle związana z wartością ciśnienia wewnątrzgałkowego. Ciśnienie w oku powinno wynosić 10–21 mm Hg. Wartość ta zmienia się w ciągu dnia i najwyższa jest rano.

Wynik CCT ma konkretny wpływ na wartość ciśnienia wewnątrzgałkowego, im grubsza rogówka, tym IOP rzeczywiste jest niższe i odwrotnie, im CCT ma mniejszą wartość, tym prawdziwe, skorygowane ciśnienie jest wyższe od wskazanego przez tonometr.

Przyjmuje się, że grubość referencyjna, podstawowa to 545 μm. Przy zmianie CCT o 20 µm, wartość ciśnienia śródgałkowego (IOP) zmienia się o 1 mm Hg, a gdy zmiana grubości rogówki wynosi 50 µm, wartość IOP zmienia się o 2,5 mmHg.

Jak długo czeka się na badanie oka CCT i jaka jest jego cena prywatnie?

Czas oczekiwania na badanie pachymetryczne jest równy czasowi oczekiwania na wizytę u okulisty i różny w różnych województwach, a nawet miejscowościach. Aktualną długość kolejki oczekujących oraz najbliższe wolne terminy w wybranym miejscu można sprawdzić na stronie: terminyleczenia.nfz.gov.pl/.

Należy pamiętać, że pachymetrię wykonuje się w opiece ambulatoryjnej i nie jest konieczny pobyt w szpitalu na oddziale okulistycznym, zatem należy wyszukiwać poradni okulistycznych.

Ceny badania grubości rogówki wahają się od ok. 30 zł–100 zł/oko w gabinetach prywatnych. CCT oka jest badaniem szeroko dostępnym w opiece prywatnej.

Bibliografia

  • https://www.mp.pl/okulistyka/praktyka/kalkulatory/100208,korekcja-wartosci-cisnienia-wewnatrzgalkowego-iop-w-zaleznosci-od-centralnej-grubosci-rogowki-cct.html (dostęp 26.03.2019)
  • Khaja W [et al.]; Comparison of central corneal thickness: ultrasound pachymetry versus slit-lamp optical coherence tomography, specular microscopy, and Orbscan; Clinical Ophthalmology; Volume 2015:9 s. 1065—1070; [online] (dostęp 26.03.2019)
  • https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/badanieoczu/podstawowe/68650,badanie-cisnienia-wewnatrzgalkowego-tonometria (dostęp 26.03.2019)
  • Feizi S. [et al.]; Central and Peripheral Corneal Thickness Measurement in Normal and Keratoconic Eyes Using Three Corneal Pachymeters; Journal of Ophthalmic & Vision Research; 2014 Jul-Sep; 9(3): 296–304.
  • Doughty MJ [et al.]; Human corneal thickness and its impact on intraocular pressure measures: a review and meta-analysis approach.; Surv Ophthalmol. 2000 Mar-Apr;44(5):367-408.
  • Rashid R. [et al.]; Measurement of central corneal thickness by ultrasonic pachymeter and oculus pentacam in patients with well-controlled glaucoma: hospital-based comparative study; Clinical Ophthalmology Volume 2016:10 Pages 359—364.
Opublikowano: ; aktualizacja: 15.04.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Owrzodzenie rogówki – przyczyny, objawy, jak wygląda i ile trwa leczenie?

Owrzodzenie rogówki to poważna choroba okulistyczna, której przyczyną jest najczęściej infekcja bakteryjna. Wrzód może rozwinąć ...

Heterochromia oczu (różnobarwność tęczówki) – czy jest groźna, jak się leczy?

Tęczówka służy do regulacji przepływu światła do oka. Zawiera barwnik – melaninę, która nadaje oczom ...

Zespół suchości (zespół Sjögrena)

Zespół suchości to inaczej zespół Sjögrena. To choroba autoimmunologiczna, taka u podłoża której leży produkcja ...

Wideo – Retinopatia cukrzycowa

Dużą grupę pacjentów zgłaszających się na badania okulistyczne stanowią chorzy na cukrzycę. U 40% chorych ...

Wideo – Soczewki kontaktowe

Jedną z metod korekty wad wzroku są soczewki kontaktowe. Zakłada się je bezpośrednio na gałkę ...

Cukrzyca a choroby oczu

Powikłania cukrzycy związane ze wzrokiem to jedne z najpoważniejszych skutków długoletniej, źle wyrównanej i leczonej ...

Nadciśnienie oczne

Nadciśnienie oczne jest stanem, w którym stwierdza się podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe bez współistniejących objawów neuropatii ...

Zaczerwienienie oczu

Jednym z najczęściej obserwowanych objawów, związanych z narządem wzroku są tzw. „czerwone oczy”. Zwykle przyczyna ...

Wideo – Siatkówczak oka

Siatkówczak jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem wewnątrzgałkowym wieku dziecięcego. Zapadalność w ciągu całego życia wynosi ...

Ból oka

Ból oka jest jednym z objawów patologii dotyczącej samej gałki ocznej, a także procesów toczących ...

Zwyrodnienia spojówek

Stany zwyrodnieniowe spojówek są stosunkowo często występującymi zmiany strukturalnymi, które oprócz defektów kosmetycznych, nie stanowią ...

Wideo – Akomodacja

Akomodacja jest zdolnością przystosowania oka normowzrocznego do ostrego widzenia z bliska. Jest to czynność mimowolna, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon