Stożek rogówki (keratoconus) – przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Brak zdjęcia

15 kwietnia 2019

Stożek rogówki (keratoconus) to schorzenie charakteryzujące się ścieńczeniem i zmianą kształtu rogówki. Choroba ta zwykle postępuje i dotyczy obu oczu, może jednak się zatrzymać. Objawy stożkowatości rogówki to m.in. efekt halo, zaczerwienienie oka, utrata ostrości widzenia. W leczeniu stosuje się np. cross-linking, specjalne soczewki kontaktowe, a w zaawansowanych przypadkach przeszczep rogówki. Kreatoconus sam w sobie nie jest przeciwskazaniem do prowadzenia pojazdów czy podstawą do uzyskania renty, ale jest to zależne od przebiegu choroby.

Co to jest stożek rogówki – keratopatia?

Stożek rogówki (keratoconus) jest to ektazja, czyli stan, w którym zmianie ulega budowa wewnętrzna i kształt rogówki. Dokładniej, rogówka oka staje się ścieńczała i równocześnie następuje jej uwypuklenie w centrum lub na obwodzie.

Jest to stan postępujący, najczęściej obejmujący obie gałki oczne. Zwykle rozpoznaje się go u osób młodych, nastolatków w okresie dojrzewania, ale nie oznacza to, że keratoconus nie wystąpi w wieku późniejszym.

Stożek rogówki – przyczyny

Mimo badań nie udało się ustalić przyczyny stożkowatości rogówki. Keratopatia ta wydaje się być spowodowana czynnikami genetycznymi oraz środowiskowymi. Oznacza to, że ktoś dziedziczy skłonność do rozwinięcia tej choroby, ale nie oznacza to, że ona u niego wystąpi. Dowodzi temu fakt, że częstość występowania stożka rogówki rodzinnie jest niższa niż 10 proc. Mechanizm dziedziczenia nie jest jasny.

Podejrzewa się, że przyczyną wystąpienia tej choroby rogówki może być brak zakotwiczających białek, które stabilizują przednią część rogówki. Dodatkowo, jako przyczyny stożka rogówki w piśmiennictwie wymienia się:

  • pocieranie oka, zarówno palcami, jak i przez soczewki kontaktowe. U pacjenta z niewykrytym minimalnym stożkiem rogówki soczewki są niedostatecznie dopasowane do kształtu tego elementu oka i w wyniku mikro przesunięć uszkadzają go.
  • Atopie i alergie. Keratoconus występuje znamiennie częściej u osób z atopią, czyli wysypkami skórnymi i/lub katarem siennym, i/lub astmą, i/lub alergiami pokarmowymi. Związek ten nie jest jasny, być może chodzi o znacznie częstsze pocieranie oczu przez osoby z takimi obciążeniami.
  • Stres oksydacyjny, czyli uszkodzenia wolnymi rodnikami tlenowymi. Wolne rodniki powstają wszędzie, w każdym miejscu organizmu, jako skutek metabolizmu, procesów chemicznych zachodzących w ustroju i reakcji obronnych. Chorzy ze stożkowatością rogówki nie posiadają w tym elemencie budowy oka mechanizmów naprawczych, co prowadzi do uszkodzenia kolagenu i powstania keratoconus.
  • Zespół bezdechu sennego.
  • Zaburzenia hormonalne. Ta teoria nie została potwierdzona i wzbudza kontrowersje. Na jej korzyść przemawia pojawienie się stożka rogówki w okresie dojrzewania i obserwowaną progresję choroby w trakcie ciąży, a więc wtedy, gdy następują istotne zmiany hormonalne w organizmie człowieka.

Niezaprzeczalnie natomiast stożek rogówki oka pojawia się w zespołach genetycznych, w których następuje uszkodzenie kolagenu, ale nie tylko. Keratoconus stwierdza się często w przebiegu:

  • zespołu Downa,
  • zespołu Marfana,
  • zespół Ehlersa-Danlosa,
  • chorobie atopowej (jak wspomniano wyżej),
  • wypadaniu zastawki dwudzielnej,
  • wrodzonych wadach budowy oka.

Występowanie stożka rogówki u dzieci ogranicza się właściwie wyłącznie do stanów wrodzonych, czyli wad budowy oka, zespołu Downa lub Marfana. Jednak nie zawsze keratopatia ta jest na tyle nasilona, by zauważyć jej objawy przed okresem dojrzewania.

Jakie są objawy stożka rogówki?

Stożek rogówki objawia się na początku:

  • uczuciem dyskomfortu widzenia,
  • postępującym obniżeniem ostrości wzroku, zwłaszcza widzenia obiektów w pobliżu źródeł światła (efekt halo),
  • występowaniem zaburzeń widzenia kształtów, np. proste linie zaczynają być zakrzywione albo pofalowane,
  • zwiększona wrażliwość na światło,
  • zaczerwienieniem lub obrzękiem oka.
Jak wygląda stożek rogówki? Zdjęcie: Fotolia

Zaawansowany stożek rogówki może objawiać się:

  • zamazanym, nieostrym obrazem,
  • zwiększoną krótkowzrocznością lub astygmatyzmem, a także pojawieniem się tych zaburzeń nagle,
  • koniecznością częstej wymiany szkieł korekcyjnych w okularach, zwłaszcza na te korygujące astygmatyzm, gdy wcześniej tego problemu nie było,
  • soczewki kontaktowe przestają pasować do oka, ich noszenie sprawia dyskomfort.

Należy pamiętać, że objawy stożka rogówki mogą być różne dla obu oczu. Ta choroba rogówki może powodować bardzo różną wadę w obu gałkach ocznych. Objawy zwykle narastają powoli i zmieniają się w czasie, może jednak wystąpić sytuacja nagła zwana wodniakiem rogówki, w której następuje obrzęk rogówki, nagła utrata ostrości widzenia, bliznowacenie skutkujące utratą przejrzystości rogówki. Wystąpienie blizn jest zmianą trwałą i nieodwracalną, a jeśli dotknie części środkowej rogówki będzie wskazaniem do przeszczepu rogówki.

Jak się diagnozuje keratoconus?

Stożek rogówki rozpoznaje lekarz w trakcie badania przedmiotowego. Już najprostsze badanie za pomocą oglądania w powiększeniu może nasunąć podejrzenie nieprawidłowości budowy rogówki. Dodatkowo lekarz okulista dysponuje:

  • lampą szczelinową – za pomocą której może ocenić przedni odcinek oka, a także stwierdzić obecność objawu Rizzattiego, czyli refleksu świetlnego po stronie nosowej przy oświetlaniu światłem zogniskowanym części skroniowej rogówki lub linie Vogta,
  • skiaskopią – badaniem pozwalającym stwierdzenie objawu ruchu nożycowego cienia po dnie oka,
  • wideokeratografią komputerową – najbardziej czuła metoda wykrywania zmian krzywizny rogówki (topografii rogówki),
  • biomikroskopią – specyficzne refleksy w świetle kobaltowym,
  • pachymetrią – badaniem grubości rogówki,
  • OCT, czyli optyczną koherentną tomografią – pozwala odwzorować kształt i grubość rogówki.

Lekarz okulista może, choć nie musi, w uzasadnionych przypadkach posłużyć się badaniem genetycznym, zwłaszcza, gdy diagnozuje dziecko lub nastolatka, w celu wykrycia wrodzonych chorób tkanki łącznej czy zespołów genetycznych.

Rozpoznanie stożka rogówki na podstawie badania przedmiotowego, badania w lampie szczelinowej oraz badań dodatkowych, takich jak optyczna koherentna tomografia rogówki, która pozwala ocenić, jaka jest topografia rogówki, pachymetria, która ocenia jej grubość oraz (nie zawsze konieczne) dodatkowe wyniki badań genetycznych upoważniają do wdrożenia leczenia.

Jak żyć ze stożkiem rogówki?

Stożek rogówki leczy się wieloma metodami, w zależności od objawów, stanu pacjenta i jego preferencji.

Po pierwsze pacjent jest edukowany, czego należy unikać, jakie zachowania wykluczyć ze swojego funkcjonowania. Najważniejsze jest wyeliminowanie nawyku pocierania oczu. Po drugie należy zaprzestać stosowania standardowych soczewek kontaktowych, które nie przystają do chorej rogówki. Należy zadbać o kontrolowanie ciśnienia śródczaszkowego, ale jeszcze bardziej kontrolować jaskrę, jeśli współistnieje ze stożkiem.

Należy unikać zajęć, które mogą zwiększać ciśnienie śródgałkowe, np. podnoszenia ciężarów, zwłaszcza dużych. Ma to znaczenie w zapobieganiu rozwojowi wodniaka rogówki. Nie ma natomiast przeciwskazań do normalnej aktywności fizycznej, biegania i lekkiego treningu siłowego. Wszelkie szczegóły należy ustalić z lekarzem prowadzącym, ponieważ każdy stożek rogówki ma inną charakterystykę.

Stożek rogówki – leczenie

Sposób leczenia stożka rogówki uzależniony jest m.in. od stopnia zaawansowania choroby.

  • Korekcja wady wzroku okularami – leczenie pierwszego rzutu w łagodnym, początkowym stożku rogówki, poprawia funkcjonowanie chorego. Może się okazać niewystarczające w którymś momencie terapii.
  • Specjalne soczewki kontaktowe – najczęściej produkowane na zamówienie pod konkretną wadę budowy rogówki. Mogą to być soczewki miękkie – oferują nieco gorszą ostrość widzenia; soczewki twarde zdolne przepuszczać powietrze (RGP/GP – „rigid gas permeable”) – dobra ostrość widzenia, powodują dyskomfort przy dłuższym stosowaniu; soczewki hybrydowe (piggyback lenses) – soczewka miękka dotyka rogówki, soczewka twarda RGP jest ułożona na niej; soczewki hybrydowe (hybrid lenses) – soczewka RGP w środku, miękka na obrzeżu; soczewki twardówkowe – opierają się o twardówkę, nie rogówkę.
  • Sieciowanie włókien kolagenowych (cross-linking) – po podaniu ryboflawiny następuje naświetlanie oka światłem laserowym. Zabieg stabilizuje tkankę rogówki i spowalnia postęp choroby.
  • Pierścienie wewnątrzrogówkowe – umiejscawiane na zewnętrznym brzegu rogówki w tunelach wykonanych laserem. Nowoczesna metoda, poprawiająca kształt rogówki.
  • Przeszczepienie rogówki – zarezerwowane dla postępujących, zaawansowanych przypadków choroby, których leczenie innymi metodami zawiodło.

Stożek rogówki a renta i prawo jazdy

Stożek rogówki może być podstawą do ubiegania się o świadczenia rentowe, jeśli ostrość wzroku spadnie poniżej 0,3. Dodatkowo keratoconus może być podstawą do otrzymania zaświadczenia o niepełnosprawności, ale zarówno grupa inwalidzka, jak i renta przyznawane są na podstawie indywidualnej oceny przypadku. Samo schorzenie nie jest wystarczające do otrzymania świadczeń, istotne są jego skutki zdrowotne oceniane przez komisję lekarską.

Stożek rogówki nie jest przeciwskazaniem do prowadzenia pojazdów lub odbywania kursu przygotowującego do uzyskania tego prawa. W tej sytuacji, podobnie jak wyżej, znaczenie ma ostrość wzroku i zaburzenia widzenia, które również oceniane są indywidualnie przez lekarza biegłego, upoważnionego do wystawienia opinii okulistycznej.

Bibliografia

  • Niżankowska H.; Okulistyka. Podstawy Kliniczne; Wydawnictwo Lekarski PZWL; Warszawa 2007; s. 201-204; ISBN: 978-83-200-3224-6
  • Dobrowolski D..; Choroba rogówki; [w:] Grzybowski A.(red.) Okulistyka; Edra Urban&Partner; Wrocław 2018; s. 120; ISBN 978-83-65835-89-5
  • Boyd K.; Keratoconus; [w:] Eye Health A-Z; American Academy of Ophthalmology; [online] https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-keratoconus (dostęp: 08.04.2019)
  • Asbell P. [et al.]; Keratoconus; EyeWiki; American Academy of Ophthalmology [online] https://eyewiki.aao.org/Keratoconus (dostęp: 08.04.2019)
  • NKCF NAtional Keratoconus Foundation; Understanding KC; [online] https://www.nkcf.org/what-causes-kc/ (dostęp: 08.04.2019)
Opublikowano: ; aktualizacja: 15.04.2019

Oceń:
4.7


  • Tagi:

Może cię

Wideo – Podejrzenie istnienia zeza

Podejrzenie istnienia zeza zarówno u dzieci jak i dorosłych wymaga pilnej konsultacji okulistycznej. U niemowląt ...

Urazy oka

Według danych naukowych urazy narządu wzroku odpowiadają za 4-11% przypadków ślepoty. Częściej występują one u ...

Zapalenie brzegów powiek – przyczyny, objawy, leczenie

Zapalenie brzegów powiek jest często występującą chorobą okulistyczną. Przyczyną zapalenia powiek może być m.in. infekcja ...

Szczypiące oczy – przyczyny szczypania oczu

Przyczyna szczypania oczu bywa zwykle prozaiczna i wiąże się z podrażnieniem czy zmęczeniem. Częstą dolegliwością ...

Retinopatia nadciśnieniowa – przyczyny, objawy, leczenie

Retinopatia nadciśnieniowa (zmiany w siatkówce oka) to powikłanie źle kontrolowanego lub nieleczonego nadciśnienia tętniczego. Ta ...

Wideo – Urazy oka

Według danych naukowych urazy narządu wzroku odpowiadają za 4–1 proc. przypadków ślepoty na świecie. Występują ...

Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta

Jaskra pierwotnie zamkniętego kąta jest jedną z głównych postaci jaskry. Wiąże się ona ze współistnieniem ...

Pieczenie oczu

Swędzenie oczu, pieczenie oczu i kłucie są to typowe objawy zgłaszane przez pacjentów podczas wizyty ...

Wideo – Dopasowanie soczewek

Dopasowanie miękkich soczewek kontaktowych powinno odbywać się w gabinecie okulistycznym. Badanie rozpoczyna się od dokładnego ...

Wideo – Siatkówczak oka

Siatkówczak jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem wewnątrzgałkowym wieku dziecięcego. Zapadalność w ciągu całego życia wynosi ...

Bakteryjne i wirusowe zapalenie spojówek

Zapalenie spojówek może być wywołane bakteriami, wirusami oraz grzybami. Zakażenie spojówek w zależności od pochodzenia ...

Nadwrażliwość na światło (fotofobia) – jakie są przyczyny?

Nadwrażliwość na światło (łzawienie, pieczenie i ból oczu, mrużenie powiek) może świadczyć o wielu schorzeniach, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon