Cytologia

Celem badania cytologicznego jest wykrywanie i diagnozowanie zmian przedrakowych i rakowych, jakie mogą rozwijać się w szyjce macicy. Cytologię należy wykonywać co trzy lata, chyba że istnieją inne wskazania. Cytologia jest wykonywana w trakcie badania ginekologicznego. Odpowiednią ilość komórek pobiera się z powierzchni szyjki macicy za pomocą niewielkiej, płaskiej łopatki lub małej szczotki.

Dlaczego badanie cytologiczne jest ważne?

Cytologia to bardzo popularne badanie, którego celem jest wykrycie oraz zdiagnozowanie zmian przedrakowych i rakowych, jakie mogą pojawić się w szyjce macicy praktycznie u każdej kobiety, bez względu na wiek. Występowanie tych zmian, nie wiąże się z występowaniem jakichkolwiek objawów. Oznacza to, że bez przeprowadzenia badania cytologicznego kobieta nie będzie świadoma obecności niebezpiecznych zmian w swoim organizmie.

Cytologia a zmiany przedrakowe

Niektóre zmiany przedrakowe mogą po pewnym czasie zamienić się w raka szyjki macicy. Z drugiej strony istnieją dowody potwierdzające samoistne cofnięcie się wcześniej wykrytych i zdiagnozowanych zmian przedrakowych. Żaden lekarz specjalista nie jest w stanie przewidzieć, które zmiany przedrakowe znikną same w przypadku niepodjęcia leczenia, a które przeistoczą się w niebezpiecznego raka szyjki macicy.

Nie do końca wiadomo także, ile czasu zmienione komórki potrzebują, aby zamienić się w komórki rakowe. Ryzyko jest jednak dość wysokie – bez podjęcia odpowiednich środków zapobiegawczych, w prawie połowie przypadków, zmiany przedrakowe powodują rozwój raka szyjki macicy.

Cytologia – jak przebiega?

Cytologia jest wykonywana w trakcie badania ginekologicznego. Odpowiednią ilość komórek pobiera się z powierzchni szyjki macicy za pomocą niewielkiej, płaskiej łopatki lub małej szczotki. Próbkę umieszcza się na szkiełku laboratoryjnym, zabezpiecza, a następnie przesyła do laboratorium w celu przeprowadzenia badania pod mikroskopem. Pracownik laboratorium ocenia próbkę cytologiczną i opisuje wynik badania.

Cytologia a wyniki badania

Wynik cytologii zgodny z normą

Pacjentka zostaje poinformowana o wyniku badania oraz otrzymuje instrukcję, aby powtórzyć cytologię w ciągu kolejnych trzech lat.

Wynik na granicy normy lub umiarkowanie nieprawidłowy

Pacjentka zostaje poinformowana o wyniku badania oraz otrzymuje instrukcję, aby powtórzyć cytologię w ciągu kolejnych 6-12 miesięcy.

Wynik nieprawidłowy

Kobieta zostaje poinformowana o wyniku badania i umówiona na kolposkopię w celu przeprowadzenia dodatkowych testów i rozpoczęcia leczenia.

Cytologia – jak często przeprowadzać?

Nie należy czekać z badaniem cytologicznym na ostatnią chwilę lub do momentu pojawienia się objawów ginekologicznych. Pierwsze badanie należy wykonać 3 lata po pierwszym akcie płciowy w życiu. Dziewice powinny zgłosić się na badanie maksymalnie w 25 roku życia.

Badanie kontrolne należy przeprowadzać co trzy lata w przypadku kobiet w wieku od 25 do 59 lat, pod warunkiem wcześniejszych prawidłowych wyników cytologii. Po tym wieku wykonywanie cytologii jest również korzystne, ale oficjalny program darmowych badań cytologicznych w Polsce nie obejmuje już takich kobiet. Badania przeprowadzane co trzy lata w zupełności wystarczą. Wykonywanie cytologii częściej nie ma wpływu na zwiększenie skuteczności przeciwdziałania rozwojowi raka szyjki macicy.

Co to jest koloskopia?

Kolposkopia (inaczej wziernikowanie pochwy), to zabieg, podczas którego ginekolog przy pomocy narzędzia powiększającego zwanego kolposkopem, bada powierzchnię szyjki macicy. Zmianę diagnozuje się na podstawie charakterystycznego układu naczyń krwionośnych pod szyjką macicy. Po wykryciu zmian komórkowych ginekolog ocenia poziom zaawansowania i zakres problemu. W miejscu zdiagnozowania zmiany patologicznej przeprowadza się biopsje.

Metody leczenia zmian komórkowych szyjki macicy

Zmiany o charakterze CIN1 (o małym ryzyku przejścia w raka inwazyjnego) jedynie się obserwuje i kontroluje. W większości przypadków zmienione tkanki są wycinane. Efekt ten można osiągnąć na kilka sposobów, np. poprzez zastosowanie pętli elektrochirurgicznej lub lasera. Zabiegi tego typu przeprowadza się zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym, co oznacza, że kobieta jest przez cały czas świadoma. Metodą, która daje największą pewność wycięcia danej zmiany jest zabieg konizacji, umożliwiający dokładną ocenę miejsca cięcia przez histopatologa. Polega on na wycięciu w szyjce macicy odpowiedniego stożka zawierającego strefę transformacji (czyli miejsca powstawania większości zmian przedrakowych). Stosuje się ją u młodych kobiet, przed okresem rozrodu, które pragną w przyszłości zostać matkami. Gdy pacjentka już rodziła, można zastosować szerszy zabieg amputacji szyjki macicy. W przypadku kobiet po menopauzie, z bogatą historią zmian przedrakowych w minionych latach oraz obecną zmianą o znacznym stopniu dysplazji, można zaproponować nawet proste wycięcie macicy.

Po zabiegu często występuje niewielkie krwawienie, jednak szyjka macicy szybko się goi, więc problem ten nie trwa długo. Po usunięciu tkanki ze zmianami przedrakowymi na obszarze zabiegowym lokalizuje się nowa, zdrowsza tkanka.

W zależności od stopnia zaawansowania usuniętych zmian przedrakowych kobieta otrzymuje instrukcje dotyczące dalszych badań cytologicznych. Zmiany przedrakowe mogą powrócić, dlatego stosowanie się do wszystkich wskazówek jest niezmiernie ważne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 27.10.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Badanie cytologiczne w ginekologii

Badanie cytologiczne pochwy jest ginekologicznym badaniem profilaktycznym. Cytologia stosowana jest do wykrywania stanów przedrakowych, raka ...

Neoplazja śródnabłonkowa – co o to jest neoplazja szyjki macicy?

Neoplazja śródnabłonkowa (w skrócie CIN) to termin, który oznacza zmiany na szyjce macicy. Jest to ...

Jak wykryć raka szyjki macicy? Jak często robić cytologię?

Cytologia jest obecnie podstawową metodą wykrywania nowotworu szyjki macicy. Badanie to, o ile wykonywane jest ...

Krwawienie podczas ciąży

Krwawienie z pochwy w trakcie ciąży może mieć wiele przyczyn. Pojawia się choćby w wyniku ...

Kolposkopia – wskazania, przygotowanie i przebieg kolposkopii szyjki macicy

Kolposkopia to wziernikowanie szyjki macicy za pomocą kolposkopu. Takie badanie ginekologiczne w prosty sposób umożliwia ...

Zły wynik cytologii – ASC-US, LSIL, ASC-H, CIS i AGC – co oznacza taki wynik?

Nieprawidłowy wynik cytologii zawsze budzi niepokój wśród kobiet. Opisane w cytologii zmiany mogą, choć nie ...

Cytologia

Cytologia polega na pobraniu komórek z tarczy i kanału szyjki macicy przy pomocy szczoteczki typu ...

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Profilaktyka w ginekologii

Priorytetem w profilaktyce ginekologicznej jest zapobieganie nowotworom złośliwym oraz wczesne wykrycie zmian onkologicznych. Konieczne jest ...

Wynik cytologii – jak odczytać, co oznacza, kiedy jest prawidłowy, a kiedy nieprawidłowy?

Cytologia szyjki macicy, inaczej wymaz z szyjki macicy, to badanie przesiewowe, oceniające ryzyko rozwoju raka ...

Alfa-1-antytrypsyna – badanie

Wskazaniem do oznaczenia alfa-1-antytrypsyny jest pojawienie się niepokojących objawów u dzieci i dorosłych takich jak ...

Szczepionka na brodawczaka

Jedną z przyczyn występowania raka szyjki jest proces onkogenezy zależny od działania wirusów brodawczaka ludzkiego ...

Komentarze (0)