Jak wykryć raka szyjki macicy? Jak często robić cytologię?

Cytologia jest obecnie podstawową metodą wykrywania nowotworu szyjki macicy. Badanie to, o ile wykonywane jest regularnie, znacznie redukuje śmiertelność z powodu tej choroby. Aby w porę wykryć raka szyjki macicy, cytologię należy wykonywać co najmniej co trzy lata. Zaleca się dodatkowo przeprowadzenie badania w kierunku wykrycia wirusa HPV (wirus brodawczaka ludzkiego), który jest główną przyczyną raka szyjki macicy.

Badanie cytologiczne pozwala wykryć raka szyjki macicy

Cytologia została opracowana w 1940 roku przez Georgiosa Papanikolaou i polega na badaniu pod mikroskopem komórek złuszczających się ze strefy transformacji szyjki macicy w celu wykrycia zmian rakowych lub przedrakowych. Przesiewowe badanie cytologiczne spełnia wymogi tzw. badania screeningowego.

  • Badanie cytologiczne jest badaniem przesiewowym i ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej, która pozwala na wykrywanie chorób, kiedy nie występują jeszcze ich objawy. W tym przypadku jest to najlepsze badanie pozwalające wykryć raka szyjki macicy we wczesnym stadium rozwoju.
  • Cytologia jest nieinwazyjna – badanie ginekologiczne i pobranie w jego trakcie materiału do badań laboratoryjnych nie wiąże się z naruszeniem ciągłości tkanek, u zdrowych kobiet nie powoduje bólu, a czasami jedynie drobny dyskomfort.
  • Badanie to jest tanie i może być wykonane w czasie standardowego badania ginekologicznego. Jest łatwe do wykonania, powtórzenia i akceptowane przez pacjentki.
  • Badanie cytologiczne znalazło szerokie zastosowanie w poradniach ginekologicznych na całym świecie i pozwala znacznie zredukować śmiertelność z powodu raka szyjki macicy.

Rak szyjki macicy – jakie są przyczyny choroby?

Udowodniono, że znaczna większość przypadków raka szyjki macicy ma związek z wcześniejszą infekcją HPV wysokiego ryzyka (skrót HPV oznacza wirus brodawczaka ludzkiego).

Rodzina wirusów HPV atakuje przede wszystkim skórę oraz błony śluzowe w obrębie narządów płciowych, odbytu oraz jamy ustnej. Do zakażenia dochodzi na drodze stosunku płciowego bądź poprzez bezpośredni kontakt z zakażoną okolicą.

Spośród około 100 typów wirusa HPV istnieje 12, które powodują zakażenia w okolicy anogenitalnej i posiadają wysoki potencjał onkogenny (występuje wysokie ryzyko rozwoju raka na podłożu zakażenia).

Spośród nich najbardziej niebezpieczny jest typ 16, który odpowiada za największą liczbę stanów przedrakowych i przypadków raka szyjki macicy. Mimo że zakażenie wirusem HPV wysokiego ryzyka jest warunkiem koniecznym do rozwoju nowotworu, to większość zakażonych kobiet nie zachoruje na raka szyjki macicy. Na to, czy dojdzie do procesu nowotworzenia, wpływ mają:

  • przetrwałość zakażenia,
  • odpowiedź immunologiczna organizmu,
  • palenie tytoniu (zwiększa ryzyko rozwoju raka szyjki macicy).

W jakim wieku kobiety chorują najczęściej na raka szyjki macicy?

Liczba zachorowań na raka szyjki macicy w Polsce jest o około 10–15% wyższa niż średnia dla krajów Unii Europejskiej. Statystyki te są niechlubne i stawiają nasz kraj bliżej państw rozwijających się niż krajów rozwiniętych Europy Zachodniej, które już dawno zaimplementowały programy profilaktyki i wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, oparte na wykonywaniu regularnych przesiewowych badań cytologicznych.

Najbardziej uderzający jest fakt, że na raka szyjki macicy chorują kobiety młode – szczyt zachorowalności przypada na 40–45 rok życia. Większość zgonów z powodu tego typu nowotworu odnotowuje się wśród pacjentek w wieku 50–69 lat.

Należy nadmienić, że większości z tych przypadków udałoby się uniknąć, gdyby kobiety te regularnie robiły cytologię. Rak szyjki macicy wykryty we wczesnym etapie jest prawie całkowicie wyleczalny.

Objawy kliniczne raka szyjki macicy pojawiają się w zaawansowanym stadium choroby, kiedy rokowania są już niepomyślne, dlatego tak ważne jest regularne wykonywanie przesiewowego badania cytologicznego.

Jak często robić cytologię?

Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca rozpoczęcie wykonywania przesiewowych badań cytologicznych w 3 lata po inicjacji seksualnej bądź po 25. roku życia, nie później jednak niż w 30. roku życia. U kobiet, u których nie występują czynniki ryzyka raka szyjki macicy, a wynik przesiewowego badania cytologicznego jest prawidłowy, zaleca się jego powtarzanie co 3 lata.

American Cancer Society proponuje wykonywanie, wraz z przesiewowym badaniem cytologicznym, badania w kierunku DNA wirusa HPV. W przypadku, gdy wynik łączony obu badań nie budzi niepokoju, cytologię można wykonywać co 5 lat.

W przypadku, gdy kolejne wyniki przesiewowych badań cytologicznych są prawidłowe, a kobieta nie jest w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia raka szyjki macicy, wykonywania badań zaprzestaje się w wieku 65 lat.

Kobiety po operacji usunięcia macicy wraz z szyjką nie muszą wykonywać przesiewowego badania cytologicznego, o ile w ciągu ostatnich 20 lat nie występowały u nich zmiany przedrakowe, ani nigdy nie były leczone z powodu raka szyjki macicy.

Kobiety szczepione przeciwko zakażeniom HPV obowiązuje schemat wykonywania przesiewowego badania cytologicznego analogiczny do reszty populacji.

Corocznie badanie cytologiczne powinny wykonywać kobiety:

  • leczone wcześniej z powodu raka bądź dysplazji szyjki macicy,
  • z zaburzeniami immunologicznymi (nosicielki wirusa HIV, przyjmujące leki immunosupresyjne),
  • narażone w życiu płodowym na działanie dietylostilbestrolu,
  • zakażone wirusem HPV wysokiego ryzyka.

Zły wynik cytologii – co robić?

W przypadku, gdy wynik cytologii jest nieprawidłowy, lekarz, w zależności od rodzaju nieprawidłowości, może zalecić powtórne wykonanie badania za 4–6 miesięcy, zlecić badanie w kierunku DNA HPV wysokiego ryzyka bądź skierować pacjentkę do dalszej diagnostyki (kolposkopia, biopsja kanału szyjki macicy i biopsja endometrium).

W przypadku rozpoznania stanu przedrakowego lub raka szyjki macicy pacjentce zostanie zaproponowana operacja wycięcia samej szyjki macicy bądź całego narządu rodnego (w zależności od nasilenia zmian oraz planów prokreacyjnych pacjentki).

W przypadku zaawansowanego raka szyjki macicy konieczne może się okazać leczenie pooperacyjne metodą radioterapii i chemioterapii.

Jak zapobiec rakowi szyjki macicy?

Żadne postępowanie nie chroni całkowicie przez zachorowaniem na raka szyjki macicy. Najlepszą formą profilaktyki raka szyjki macicy jest, zgodnie z zaleceniami, regularne wykonywanie cytologii. Palenie tytoniu jest ściśle związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka szyjki macicy. Pozostałe czynniki ryzyka stanowią:

Celem profilaktyki zakażeń HPV zaleca się szczepienia w populacji młodych kobiet. Obecnie na rynku dostępne są dwie szczepionki przeciwko zakażeniom HPV. Dotychczas wykonane badania wykazały, że posiadają one wysoką skuteczność w zapobieganiu zakażeniom HPV wysokiego ryzyka. Najwyższą skuteczność w ochronie przed zakażeniem można uzyskać, szczepiąc nastolatki przed inicjacją seksualną.

Opublikowano: ; aktualizacja: 10.08.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Rak szyjki macicy a wirus brodawczaka (HPV)

Rak szyjki macicy to nowotwór dróg rodnych kobiety, który jest związany z długotrwałą infekcją wirusem ...

Kolposkopia – wskazania, przygotowanie i przebieg kolposkopii szyjki macicy

Kolposkopia to wziernikowanie szyjki macicy za pomocą kolposkopu. Takie badanie ginekologiczne w prosty sposób umożliwia ...

Badanie cytologiczne w ginekologii

Badanie cytologiczne pochwy jest ginekologicznym badaniem profilaktycznym. Cytologia stosowana jest do wykrywania stanów przedrakowych, raka ...

Neoplazja śródnabłonkowa – co o to jest neoplazja szyjki macicy?

Neoplazja śródnabłonkowa (w skrócie CIN) to termin, który oznacza zmiany na szyjce macicy. Jest to ...

Wynik cytologii – jak odczytać, co oznacza, kiedy jest prawidłowy, a kiedy nieprawidłowy?

Cytologia szyjki macicy, inaczej wymaz z szyjki macicy, to badanie przesiewowe, oceniające ryzyko rozwoju raka ...

Alfa-1-antytrypsyna – badanie

Wskazaniem do oznaczenia alfa-1-antytrypsyny jest pojawienie się niepokojących objawów u dzieci i dorosłych takich jak ...

Krwawienie podczas ciąży

Krwawienie z pochwy w trakcie ciąży może mieć wiele przyczyn. Pojawia się choćby w wyniku ...

Szczepionka na brodawczaka

Jedną z przyczyn występowania raka szyjki jest proces onkogenezy zależny od działania wirusów brodawczaka ludzkiego ...

Zły wynik cytologii – ASC-US, LSIL, ASC-H, CIS i AGC – co oznacza taki wynik?

Nieprawidłowy wynik cytologii zawsze budzi niepokój wśród kobiet. Opisane w cytologii zmiany mogą, choć nie ...

Rak endometrium – czynniki ryzyka, objawy, jak długo się rozwija, przerzuty, leczenie, rokowanie

Według danych światowych rak endometrium to jeden z najczęstszych nowotworów u kobiet. Rak trzonu macicy ...

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Wideo – Cytologia

Cytologia polega na pobraniu komórek z tarczy i kanału szyjki macicy przy pomocy szczoteczki typu ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon