Hormon wzrostu u dzieci

Prawidłowe stężenie hormonu wzrostu u dziecka decyduje o prawidłowym dla jego wieku wzroście. Niedobór hormonu wzrostu powoduje nieprawidłowy wzrost i karłowatość. Jest następstwem niedoczynności przysadki, która może być wrodzona lub nabyta. Przyczyną niedoboru hormonu wzrostu może być guz przysadki, sarkoidoza, gruźlica, a nawet uraz głowy. Leczenie hormonem wzrostu wprowadza się po licznych badaniach.

Czym jest hormon wzrostu?

Hormon wzrostu (somatotropina) jest produkowany w przednim płacie przysadki mózgowej. Proces ten jest regulowany przez dwa inne hormony pochodzące z podwzgórza – somatostatynę (mającą wpływ hamujący) i somatoliberynę (działającą stymulująco).

Głównym działaniem hormonu wzrostu u dzieci jest wzrost organizmu i pobudzenia przyrostu masy ciała. Jego brak lub niedobór prowadzi do karłowatości przysadkowej. Wysokie stężenie tego hormonu prowadzi do gigantyzmu i akromegalii.

Przyczyny niedoboru hormonu wzrostu

Niedobór hormonu wzrostu u dzieci jest efektem tzw. somatotropinowej niedoczynności przysadki. Przyczyny niedoboru hormonu wzrostu można podzielić na trzy grupy:

  • wrodzone,
  • nabyte,
  • niedobór idiopatyczny (czyli o niewyjaśnionej przyczynie).

Przyczyny wrodzone dotyczą defektów różnych genów, np. genu kodującego hormon wzrostu, somatoliberynę, receptor dla hormonu wzrostu czy dla somatoliberyny. Wrodzone mogą być także różne nieprawidłowości w zakresie ośrodkowego układu nerwowego, jak np. zespół pustego siodła, agenezja ciała modzelowatego czy wodogłowie.

Nabyte przyczyny niedoboru hormonu wzrostu u dzieci to np.:

  • guzy przysadki lub podwzgórza i przerzuty zlokalizowane w tej okolicy,
  • napromienianie tego obszaru mózgu,
  • sarkoidoza,
  • gruźlica,
  • hemochromatoza,
  • uraz głowy.

Nieprawidłową funkcję przysadki obserwuje się w niektórych przypadkach dzieci z rozszczepem wargi i podniebienia.

Ponadto niedobór hormonu wzrostu u dziecka możemy podzielić na: całkowity i częściowy, na stały i przejściowy, na izolowany i współwystępujący z niedoborami innych hormonów przedniego i ewentualnie tylnego płata przysadki mózgowej.

Objawy niedoboru hormonu wzrostu

Wzrost dziecka (wysokość ciała dziecka) należy nanosić od urodzenia na siatki centylowe, tak aby w razie jakichkolwiek wątpliwości mieć możliwość prześledzenia krzywej wzrastania.
Ciężki wrodzony niedobór może dawać pewne objawy od urodzenia, mimo że nie ma większego wpływu na wielkość płodu. Po urodzeniu u dzieci płci męskiej widoczny jest mniejszy penis (szczególnie jeśli niedoborowi hormonu wzrostu towarzyszy niedobór hormonów gonadotropowych), poza tym występuje hipoglikemia i przedłużająca się wysoka żółtaczka.

Niedobór wzrostu zaczyna być widoczny dopiero po kilku, kilkunastu miesiącach i nie jest on tak nasilony, jak np. w nieleczonej niedoczynności tarczycy. Przyrost wysokości ciała jest w kolejnych latach, aż do okresu nastoletniego, mniej więcej o połowę wolniejszy niż u osób zdrowych. Towarzyszy mu spowolnienie ogólnego rozwoju fizycznego, np. opóźniony wiek kostny czy dojrzałość płciowa.

Ciężki niedobór wzrostu od urodzenia wpływa także na przyrost masy mięśniowej, który jest nieprawidłowy, przez co kroki milowe w rozwoju dziecka (takie jak siadanie, stanie, chodzenie) osiągane są z opóźnieniem. W niektórych przypadkach obserwuje się także nadmierny rozwój tkanki tłuszczowej i niewielką otyłość. Czasami w niedoborze hormonu wzrostu u dzieci młody człowiek ma "twarz cherubina" (mało rozwinięta żuchwa, wydatne czoło). Dzieci takie mogą ponadto mieć problemy z kruchymi i łamliwymi włosami.

Kiedy leczyć dziecko hormonem wzrostu?

Podstawą jest oczywiście badanie lekarskie, ocena wzrostu dziecka i jego masy ciała oraz jego proporcji. W niedoborze hormonu wzrostu u dzieci wzrost plasuje się poniżej 3 percentyla dla płci i wieku. Wykonywany jest także rentgen kości nadgarstka kończyny górnej niedominującej (u praworęcznych będzie to lewa, u leworęcznych prawa) celem oceny wieku kostnego, który jest w tym przypadku znacznie opóźniony (stosunek wieku kostnego do kalendarzowego wynosi poniżej 0,8).

Niestety, nie wystarczy pobrać próbki krwi, aby ocenić stężenie hormonu wzrostu u dzieci i zdiagnozować jego niedobór. W endokrynologii stosowane są tzw. testy stymulacji, polegające na podaniu substancji stymulującej wydzielanie hormonu wzrostu (np. insuliny, glukagonu, klonidyny). W ten sposób można ocenić, jak przysadka radzi sobie z jego produkcją. Bywa również stosowane określenie dobowego profilu wydzielania hormonu wzrostu, jest to jednak badanie dość uciążliwe ze względu na konieczność bardzo częstych pobrań krwi.

W diagnostyce ocenia się także stężenia insulinopodobnych czynników wzrostu (IGF), na których stężenie ma wpływ hormon wzrostu. Wskazana jest również diagnostyka obrazowa (rezonans magnetyczny), tak aby wykluczyć patologie w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Jednym z elementów diagnostyki jest zaobserwowanie poprawy po zastosowaniu hormonu wzrostu.

Leczenie hormonem wzrostu u dziecka – efekty leczenia

Somatotropinowa niedoczynność przysadki stanowi wskazanie do leczenia hormonem wzrostu u dzieci. Aby rozpocząć leczenie, niezbędne jest jednak wykluczenie procesu nowotworowego w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, a także jakiegokolwiek innego. W przypadku zmian wymagających działań neurochirurgicznych, chemio- lub radioterapii możliwe jest zastosowanie leczenia hormonem wzrostu, jeżeli w ciągu roku od zakończenia leczenia nie dojdzie do nawrotu choroby.

Hormon wzrostu podawany jest codziennie, domięśniowo za pomocą strzykawek podobnych do tych stosowanych przez dzieci chorujące na cukrzycę. Optymalnie jest podawać hormon w godzinach wieczornych. Ma to na celu naśladowanie fizjologicznego rytmu wydzielania hormonu wzrostu, który w największej ilości wydzielany jest właśnie wieczorem po zaśnięciu. Efekty leczenia hormonem wzrostu u dziecka są różne i w dużej mierze zależą od tego, jak szybko zostało ono włączone, czy zastosowano prawidłowe dawki leku, czy był on właściwie przechowywany.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Karłowatość przysadkowa – niedobór wzrostu

Karłowatość jest wynikiem niedoboru hormonu wzrostu (karłowatość przysadkowa) lub braku wrażliwości na działanie tego hormonu. ...

Jak uzupełnić poziom magnezu w organizmie dziecka?

Obniżony poziom magnezu w organizmie dziecka jest problemem dość powszechnym. Przyczyniają się do tego częste ...

Wideo – Ząbkowanie

Natura obdarowała człowieka dwoma kompletami zębów – 20. zębami mlecznymi, a kiedy, około 6. rok ...

Jakie są objawy odwodnienia u dziecka? Jak poznać, że dziecko jest odwodnione?

Objawy odwodnienia u dziecka mogą pojawić się bardzo szybko. Dzieje się tak zwłaszcza w przebiegu ...

Wzrost dziecka

Naturalny wzrost dziecka wiąże się z charakterystycznym rytmem. Gdy jest on przyspieszony lub opóźniony, wówczas ...

Astma a alergia u dziecka

Astma należy do najczęściej występujących przewlekłych chorób układu oddechowego u dzieci. Zachorowalność na tę chorobę ...

Wideo – Niedobór hormonu wzrostu (niedobór wzrostu)

Niedoborem hormonu wzrostu (somatotropiny) nazywa się somatotropinową niedoczynność przysadki. Jeśli schorzenie to pojawi się w ...

Hormon wzrostu – u dzieci i dorosłych – badanie, wyniki, działanie hormonu, preparaty

Hormon wzrostu (GH), zwany także somatotropiną (STH) to hormon syntetyzowany przez przysadkę mózgową. Hormon ten ...

Kaszel u dziecka – suchy czy mokry – jak rozpoznać i leczyć?

Kaszel u dziecka może suchy lub mokry. Kaszel wilgotny, produktywny, to taki, który umożliwia efektywnie ...

Niewydolność przysadki

Charłactwo przysadkowe jest historycznym określeniem niewydolności przysadki. Zespół objawów niewydolności przysadki inaczej zwany jest również ...

Kaszel w nocy u dziecka – jakie są przyczyny i jak leczyć?

Kaszel w nocy u dziecka najczęściej jest objawem infekcji wirusowej (suchy kaszel), czyli przeziębiania lub ...

Zespół Pradera-Williego

Zespół Pradera-Williego jest wynikiem nieprawidłowości dotyczących chromosomu 15. Już w życiu płodowym dziecko z tym ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon