Łupież rumieniowy (erythrasma) – objawy, przyczyny, leczenie

Łupież rumieniowy, czyli erythrasma, to choroba bakteryjna wywołana przez maczugowiec skórny. Częściej rozwija się u mężczyzn, o zakażenie od innej osoby nie jest łatwo. Objawy łupieżu rumieniowego to żółte lub brązowe plamy pojawiające się głównie w pachwinach, między pośladkami i na udach. U kobiet mogą objąć okolice warg sromowych. Leczenie erytrazmy polega na antybiotykoterapii. Wyleczenie choroby jest możliwe, ale trwa długo. Częste są nawroty.

Co to jest łupież rumieniowy – jakie są przyczyny?

Łupież rumieniowy (erytrazma, erythrasma) to przewlekła choroba bakteryjna skóry. Rozpoznawana jest przede wszystkim u starszych mężczyzn i wywoływana przez maczugowca Corynebacterium minutissimum, który naturalnie bytuje na powierzchni skóry nawet co 5. osoby W sprzyjających warunkach może dojść do nadmiernego namnażania się patogenu i wystąpienia objawów łupieżu rumieniowego.

Maczugowiec skórny fizjologicznie kolonizuje skórę około 20 proc. osób zdrowych. W sprzyjających warunkach, np. przy osłabieniu odporności, może dojść do nadmiernego namnażania się drobnoustroju, co skutkuje rozwojem choroby.

Czy można łatwo się zarazić? Zakaźność bakterii jest niewielka, dlatego istnieje bardzo niskie prawdopodobieństwa przeniesienia zakażenia z chorego człowieka na dotychczas zdrowego, nawet po przypadkowym użyciu tego samego ręcznika czy podczas wspólnego prania odzieży w tej samej pralce.

Na schorzenie to najczęściej zapadają mężczyźni, zwłaszcza po ukończeniu 60. roku życia. Wśród czynników predysponujących do rozwoju choroby można wymienić: zaburzenia metaboliczne, takie jak otyłość i cukrzycę, a także nadmierną potliwość. W przypadku braku włączenia odpowiedniego leczenia, zmiany chorobowe na skórze mogą utrzymywać się latami. Niestety mimo zastosowania terapii, niektórzy pacjenci borykają się z nawrotami wykwitów, głównie ze względu na utrzymywanie się czynników ryzyka. Całkowite wyleczenie jest możliwe, ale wymaga czasu i należy liczyć się z nawrotami choroby.

Łupież rumieniowy – jakie objawy daje i czy tylko w pachwinach?

W przebiegu łupieżu rumieniowego najczęściej w okolicy pachwin powstają dobrze odgraniczone zmiany o łuszczącej się powierzchni, które nie są bolesne ani nie swędzą. Wykwity te można określić jako plamy. Ich kształt nie zawsze jest regularny. Są różowe, lekko brązowe, brunatne lub żółte. U mężczyzn widoczne są na udach, w pachwinach i w miejscu styku moszny z udami. Łupież rumieniowy u kobiet może oznaczać zajęcie ud, pachwin i sromu oraz okolicy nadłonowej w miejscu gdzie pojawiają się włosy łonowe. Zmiany czasami lokalizują się pod piersiami (fałdy podsutkowe) i w pępku.

Plamy pojawiają się tylko na udach (mogą zająć znaczną powierzchnię między udami), ale także w szparze między pośladkami. Częste są także pod pachami. Wtedy też pojawia się nieregularna, obstrzępiona, żółto-brązowa, duża plama o nieregularnym kształcie zlokalizowana w dole pachowym. Znane są przypadki, gdzie łupież rumieniowaty pojawia się na stopach i między palcami stóp.

Zmiany mogą ustępować pod wpływem leczenia antybiotykami. Choroba może trwać latami. Jest trudna w leczeniu i ma tendencję do nawrotów.

Jakie choroby skóry przypominają objawy łupieżu rumieniowatego?

Zmiany na skórze w pachwinach mogą powstawać w przebiegu wielu różnych chorób dermatologicznych, dlatego w diagnostyce różnicowej należy brać pod uwagę:

  • wyprzenia drożdżakowe – zmiany te są podobne, ale lokalizują się przede wszystkim na dnie fałdów; w przebiegu łupieżu rumieniowego wykwity sięgają poza fałdy, zstępując także np. na uda;
  • grzybicę pachwin – na powierzchni zmian występują kaszkowate grudki, w przeciwieństwie do łuszczenia się w przebiegu łupieżu rumieniowego; dodatkowo zmiany grzybicze cechuje często bardziej intensywne, czerwone zabarwienie związane z nasileniem stanu zapalnego i uporczywy świąd;
  • łupież pstry – zmiany bardzo podobne, choć częściej lokalizują się na skórze tułowia, a nie w pachwinach, niemniej często łączy się leczenie przeciwbakteryjne z przeciwgrzybiczym, aby mieć pewność skuteczności terapii.

W przypadku, gdy zmiany lokalizują się w innych, mniej typowych lokalizacjach niż wspomniana okolica pachwin i ud, konieczne jest różnicowanie z innymi chorobami skóry. Na stopach i między palcami może to być grzybica. Pod piersiami mogą pojawić się odparzenia, a także zmiany grzybicze.

Jakie badania zrobić?

Diagnozę łupieżu rumieniowego stawia najczęściej dermatolog. Zwykle dokonuje tego na podstawie wywiadu z pacjentem i dokładnej oceny zmian. Dodatkowo wykorzystuje się lampę Wooda. W świetle nadfioletowym zmiany mają tendencję do charakterystycznego świecenia na pomarańczowo i czerwono.

Jest to związane z produkcją przez bakterie Corynebacterium porfiryn, odpowiedzialnych za taką fluorescencję. W razie potrzeby można także pobrać materiał, w postaci zeskrobin do badania mikroskopowego, które pozwala postawić pewną diagnozę, że jest to łupież rumieniowaty.

Leczenie łupieżu rumieniowego i domowe sposoby

Ze względu na pochodzenie bakteryjne, jedyną skuteczną formą leczenia jest zastosowanie antybiotyku. W mniej nasilonych przypadkach zaleca się jego używanie miejscowo krem lub maść. Na łupież rumieniowy zwykle stosuje się 5 proc. erytromycynę przez okres 7–10 dni. Czasem łączy się ją także z preparatami przeciwgrzybiczymi, aby zwalczyć ewentualnie nakładające się zmiany drożdżakowe. Wówczas stosuje się preparaty imidazolowe, takie jak ketokonazol czy mikonazol. Można także wspomóc się używaniem specjalnych mydeł antybakteryjnych do codziennej higieny. W przypadku bardziej zaawansowanych lub uporczywie nawracających zmian, należy rozważyć włączenie leczenia doustnego. Podstawowym lekiem jest również erytromycyna.

Ocenia się, że łupież rumieniowy daje się całkowicie wyleczyć. Niestety zmiany mają tendencję do nawrotów, głównie ze względu na utrzymujące się czynniki sprzyjające rozwojowi choroby, takie jak wzmożona potliwość, otyłość czy cukrzyca. Dlatego też podstawową formą profilaktyki nawrotów jest właściwe zwalczanie tych chorób.

Pacjent powinien zadbać o redukcję masy ciała i utrzymywanie stężeń glukozy w surowicy krwi w zakresie norm. Jeśli podstawowym problemem jest wzmożona potliwość, warto sięgnąć po dezodoranty, blokujące wydzielanie potu. Należy pamiętać o noszeniu przewiewnej odzieży, zwłaszcza w okresie letnim. Jeśli te metody zawiodą, warto rozważyć skorzystanie z bogatej oferty salonów medycyny estetycznej, gdzie zmniejszenie potliwości można uzyskać poprzez ostrzykiwanie toksyną botulinową lub zabiegi z zastosowaniem laserów.

Bibliografia

Jabłońska S., Chorzelski T., Choroby skóry, wyd. PZWL, Warszawa 2002

Kaszuba A, Adamski Z., Dermatologia. Poradnik lekarza praktyka., wyd. Czelej, Lublin 2012

https://dermatologia.mp.pl/choroby/chorobyskory/171028,lupiez-rumieniowy

Opublikowano: ; aktualizacja: 19.03.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Czerniak – objawy

Czerniak to nowotwór złośliwy, który może dawać objawy w obrębie skóry, błon śluzowych oraz błony ...

Dlaczego skóra się łuszczy? Jakie są sposoby na łuszczenie skóry i naskórka?

Złuszczanie się skóry stanowi naturalny proces. Jednak nadmierne rogowacenie naskórka może świadczyć o chorobach dermatologicznych, ...

Czy nadmierne pocenie może być objawem chorobowym?

Nadmierna potliwość jest przypadłością wpływającą na jakość życia pacjenta. Wyróżnia się postać pierwotną i wtórną ...

Łuszcząca się skóra – jakie są przyczyny łuszczenia się skóry?

Zmianom na skórze oraz różnym chorobom skóry mogą towarzyszyć nieprzyjemne objawy, takie jak choćby świąd ...

Wypadające włosy – przyczyny i sposoby na wypadające włosy

Wypadające włosy mogą być skłonnością genetyczną, jednak, kiedy włosy wypadają garściami, konieczne jest znalezienie przyczyny ...

Znamię dysplastyczne

Czujność onkologiczna jest bardzo ważna. Wczesne rozpoznanie patologii pozwala na szybsze leczenie z zadowalającym efektem. ...

Wideo – Zapalenie mieszków włosowych

Zapalenie mieszków włosowych należy do ropnych chorób skóry. Charakterystycznym wykwitem jest grudka lub krosta przebita ...

Wideo – Łysienie

Występuje kilka typów łysienia i ważne jest, aby rozpoznać jego typ, ponieważ warunkuje to rodzaj ...

Wysypka na twarzy – jakie choroby skóry mogą być przyczyną wysypki na twarzy i jak ją leczyć?

Wysypka na twarzy, na dekolcie, na czole i szyi to częsty objaw, który towarzyszy nie ...

Leczenie atopowego zapalenia skóry – domowe, kremy, maści, leki doustne, fototerapia

W atopowym zapaleniu skóry leczenie domowe powinno współgrać ze terapią prowadzoną pod okiem lekarza. Nawilżanie ...

Jak leczyć grzybicę stóp i paznokci?

Grzybica paznokci i stóp bywa przez niektórych uznawana za wstydliwą chorobę. Objawy grzybicy stóp to ...

Nieprzyjemny zapach skóry

Brzydki zapach skóry jest najczęściej wynikiem zwiększonej ilości wytwarzanego potu. W ciepłym i wilgotnym środowisku ...

Komentarze (0)